Volledig scherm
Malek F. nadat hij is neergeschoten. © Videostill

Broer van 'Haagse steker' Malek F. vroeg al eerder om hulp

Wat er in het hoofd omging van de 31-jarige Malek F., de Syrische statushouder die zaterdag drie mensen neerstak in Den Haag, is nog een raadsel. Maar alles wijst erop dat de man getraumatiseerd was. Zijn vader verdronk bij zijn vlucht uit Syrië. Zijn broer zou talloze malen om hulp hebben gevraagd.

De naam van F., die zondagmiddag nog blinkend schoon en goed leesbaar op het bellentableau bij zijn flat stond, is doorgekrast. Alsof zijn bestaan er in het grote appartementencomplex, waar hij een aantal jaren woonde, moest worden uitgewist. Om zo snel mogelijk zijn daad te vergeten.

Maar het helpt niet. Zijn medeflatbewoners praten daags na de afschuwelijke steekpartij waarbij drie mensen ernstig gewond raakten, over niets anders. Hoe kon Malek F., de 31-jarige Syriër van Palestijnse afkomst, weer vrij zijn? Het incident van 2 februari, toen hij zijn huisraad op straat gooide en waarbij het uren duurde voor een onderhandelaar grip op hem kreeg, staat nog in hun geheugen gegrift.

Quote

Waarom wordt er niet beter voor zo iemand gezorgd

Ineke, flatbewoner bij Malek F.

 ,,Hoe kan het, dat zo iemand gewoon weer terugkomt in zijn huis? Omdat hij beter was? Duidelijk niet’’, zegt iemand uit de flat. ,,Het is vreselijk wat hij heeft gedaan. Dat is duidelijk. Maar waarom wordt er niet beter voor zo iemand gezorgd?’’ zegt Ineke, een andere bewoner uit de flat.

Niemand van de flatbewoners lijkt er nog rekening mee te houden dat Malek een terroristische aanslag wilde plegen, ook al riep hij nog zo hard 'Allahu akbar' en sluit de politie nog niets uit. Ook Angela, een actieve bewoonster, denkt niet aan een terreurdaad. Zij zag hem vorige week zitten op het bankje voor het appartementencomplex in het centrum van Den Haag. ,,Hij sprak in zichzelf en lachte. Ik maakte me zorgen. Het zag er echt niet goed uit. Ik durfde hem niet aan te spreken. Maar als ik weet wat ik nu weet, dan was ik in elk geval naar zijn broer gestapt om te vragen of hij ook zag dat er hulp nodig was.’’

'Help nou'

Volledig scherm
De Syrische Hagenaar werd eerder dit jaar aangehouden nadat hij zijn huisraad het raam uit gooide. © AD

Die broer woont in hetzelfde appartementencomplex als Malek. Sinds drieëneenhalf jaar is hij in Nederland. Geregeld zou hij sindsdien voor Malek om hulp hebben gevraagd bij GGZ-instelling Parnassia, vertelt Angela. Ook een andere buurman zegt dat: ,,Een paar dagen geleden nog. Hij belde meerdere keren. ‘Help nou, help nou. Hij heeft hulp nodig.’’

Deze broer lijkt een heel ander leven te leiden in Den Haag. Hij heeft werk, een vriendin en een vriendenkring waar hij leuke dingen mee doet en gaat ogenschijnlijk anders om met het verdriet om zijn vader, die verdronk toen hij uit Syrië vluchtte, zijn zoons achterna. Het drama, zo vertellen bekenden, kreeg vooral in het dagelijks leven van Malek zijn uitwerking. Hij zou veel hasj en marihuana zijn gaan roken, waarvan uit onderzoek is gebleken dat dit de ontwikkeling van psychotische stoornissen kan versnellen bij mensen die daar van nature een zekere kwetsbaarheid voor hebben.

Wat er zich in het hoofd afspeelde toen Malek zaterdag vlakbij de Haagse hogeschool op drie mensen instak, valt niet te zeggen. Mensen die het incident zagen gebeuren vonden dat hij ijzig kalm handelde. De politie houdt nadrukkelijk rekening met alle scenario’s. F. wordt door de politie verhoord over zijn motief en zijn achtergronden.

Zak

Quote

Vrijheid is groot goed. We kunnen niet zomaar mensen uit huis plaatsen

Erny Grootveld, Parnassia

Ook Parnassia kan niets zeggen. Ze kan niet bevestigen of het klopt of de broer smeekte om hulp. Net als ze om privacyredenen niet mogen zeggen of hij bij hen onder behandeling was. Al is wel duidelijk dat ze hem moeten kennen. Nadat F. in februari met een zak over zijn hoofd werd afgevoerd, werd hij gebracht naar de Opvang Verwarde Personen, een speciale opvangplek op een Haags politiebureau voor verwarden, en waar de GGZ-instelling de zorg levert.

Parnassia- woordvoerder Erny Grootveld begrijpt de zorgen uit de flat en zegt dat als Malek bij hen onder behandeling stond er intern een grote evaluatie zal plaatsvinden of ze signalen hebben gemist. Maar ze waarschuwt ook: ,,Vrijheid is een heel groot goed in Nederland. We kunnen niet zomaar iemand uit huis plaatsen. Gedwongen iemand opnemen kan alleen als je een gevaar bent voor jezelf of je omgeving. In de jaren 60, toen we dit in Nederland met elkaar afspraken, werden nog wel eens mensen opgenomen die nu gewoon thuis zouden blijven, een baan en een gezin zouden hebben. Bovendien blijkt uit onderzoek ook dat hulp thuis sneller tot herstel leidt.’’