Buitenlandse studenten keren massaal terug, maar fysieke colleges volgen is nog uitdaging

Het aantal aanvragen voor studievergunningen door studenten van buiten de EU zit - na een coronadip - alweer flink in de lift. Dat meldt de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) vandaag. Ondertussen kampen de universiteiten nog met coronaregels die grootschalig fysiek onderwijs moeilijk maken.

Vandaag, bij de start van het nieuwe academisch jaar, meldt de IND dat de jaarlijkse groei van studenten van buiten de EU alweer op 10 procent zit, net als vóór de coronacrisis. De aanwas komt onder meer doordat Britse studenten sinds de brexit ook een vergunning moeten aanvragen. In 2020 was op jaarbasis eenmalig sprake van een afname van 40 procent. Opgeteld zijn er eind juli van dit jaar al meer aanvragen (15.110) ontvangen dan in heel 2020 (12.310). Vrijwel alle verzoeken zijn gehonoreerd.

De meeste aanvragen zijn volgens de IND afkomstig van studenten uit China, India, de VS, Turkije en Indonesië. De populairste studie bij deze groepen is Economics & Business, gevolgd door Social Sciences, Engineering en Arts & Culture, laat de Nederlandse organisatie voor internationalisering in onderwijs (Nuffic) weten.

,,Nederland is geen eiland”, constateert voorzitter Pieter Duisenberg van de Vereniging van Universiteiten (VSNU). ,,Vorig jaar was het door de coronabeperkingen een relatief rustig jaar, dus het is niet onlogisch dat de aantallen nu weer stijgen. Er is een wereldwijde trend gaande dat studenten op zoek gaan naar kwalitatief goed hoger onderwijs voor relatief weinig geld.” Duisenberg ziet dat de groei van de studentenaantallen met de huidige bekostiging hoger is dan universiteiten aankunnen. ,,We zouden beter op de instroom willen sturen, maar die mogelijkheden hebben we niet. Daar vragen we al jaren om. Ook is het niet toegestaan diversiteit aan te brengen in de landen waar studenten vandaan komen.”

We zouden beter op de instroom willen sturen, maar die mogelijkheden hebben we niet. Daar vragen we al jaren om

Voorzitter Pieter Duisenberg van de Vereniging van Universiteiten

De UvA en de TU Delft blijken de meest gewilde universiteiten bij studenten van buiten de EU. Die hebben echter, net als de rest van het hoger onderwijs, te maken met aanhoudende coronamaatregelen. De 1,5 meter geldt dan niet meer, er is nog wél een maximale groepsgrootte van 75 personen. Hierdoor is het feitelijk onmogelijk om grootschalige hoorcolleges te organiseren. Terwijl een student uit China die alle mogelijke moeite doet om in Nederland te studeren, niet de verwachting heeft op een studentenkamertje naar de pc te moeten staren voor onderwijs. Hoe gaan de universiteiten daarmee om?

De Universiteit van Amsterdam telt bijna 40.000 studenten, van wie er ruim 10.000 uit het buitenland komen. Volgens een woordvoerster is al vóór de zomer gecommuniceerd, ook internationaal, dat het uitgangspunt dit studiejaar fysiek onderwijs wordt. ,,In de praktijk zie je dan bij grote colleges dat een deel van de studenten in de zaal aanwezig is en de rest online via een videoscherm. De samenstelling van de studenten wisselt per college en aanwezigheid wordt bijvoorbeeld bepaald per eerste letter van de achternaam.”

Bij de TU Delft komt 22 procent van de bijna 27.000 studenten uit het buitenland. Zij zijn volgens de woordvoerster straks twee tot drie dagen per week op de campus en de grote colleges zullen online worden georganiseerd. Op de vraag of buitenlandse studenten daarmee waar voor hun geld krijgen, meldt de zegsvrouw: ,,Nederland kent regels in verband met corona en die willen wij netjes uitvoeren. Dat betekent: een beperkt aantal mensen op de campus om de veiligheid te kunnen garanderen.”

In de praktijk zie je bij grote colleges dat een deel van de studenten in de zaal aanwezig is en de rest online via een videoscherm

Woordvoerster Universiteit van Amsterdam

Zowel de UvA als de TU Delft geeft aan dat de studieresultaten afgelopen jaar niet hebben geleden onder het online onderwijs. Deze gegevens zeggen alleen niets over bijvoorbeeld de eenzaamheid onder buitenlandse studenten in coronatijd. ,,Wij vinden echt: studeren is elkaar ontmoeten en in de ogen kijken”, zegt de zegsvrouw van de Amsterdamse universiteit daarover. Beide instellingen hebben overigens in het Engels op de website zowel een pagina staan met praktische informatie als met welzijnstips.

Duisenberg van de VSNU zegt dat de universiteiten uitkijken naar het moment dat de maximale groepsgrootte van 75 studenten verdwijnt. ,,Maar eerst moeten we dit veilig doen, tot het kabinet beslist dat het verantwoord is om de teugels los te laten.” Zelfs dan betwijfelt Duisenberg of overal de massale hoorcolleges terugkeren. ,,Er is veel geleerd de afgelopen tijd en we weten nu dat vooral het verblijf op de campus centraal staat.”