Volledig scherm
Vuurwerk bij de Erasmusbrug in Rotterdam tijdens de jaarwisseling vorig jaar. © anp

Burgemeesters grijpen in tegen vuurwerkoverlast

Zeker 19 burgemeesters zijn de vuurwerkoverlast in hun gemeente zo beu, dat ze een landelijk vuurwerkverbod niet afwachten, maar zelf knalvrije zones instellen. Vooral bij scholen, winkels en ziekenhuizen grijpen burgemeesters in.

In hartje Vlaardingen zijn ze helemaal klaar met de vuurwerkvandalen die ondernemers en winkelend publiek 'terroriseren' in de aanloop naar oud en nieuw. Ze gooien rotjes of vuurpijlen naar argeloze passanten en zelfs de winkel in.

De ondernemers stelden zelf al extra beveiligers aan om de etters te verjagen, maar dat werkte afgelopen jaren alleen op dagen dat er officieel geen vuurwerk mag worden afgestoken. 'Op oudjaarsdag konden ze hun gang gaan omdat dit wettelijk mag vanaf 10 uur 's ochtends', zegt voorzitter Ronald Huiskens van het Stadshart in Vlaardingen.

Roepende in de woestijn
Burgemeester Tjerk Bruinsma van Vlaardingen denkt dit jaar de oplossing te hebben: een plaatselijk vuurwerkverbod in de twee belangrijkste winkelstraten. 'Een landelijk verbod zou ik zeker waarderen. Maar dan ben ik een roepende in de woestijn. Zo kan ik toch iets doen tegen de overlast', zegt hij.

Bruinsma is niet de enige die er zo over denkt en lokaal een vuurwerkverbod instelt. Ten minste nog 19 collega's hebben dat gedaan, blijkt uit een inventarisatie van Algemene Plaatselijke Verordeningen (APV's). Met de knalvrije zones is volgens de Vereniging Nederlandse Gemeenten niets mis, zolang niet de hele gemeente vuurwerkvrij wordt verklaard en ambtenaren per plek onderbouwen dat er gevaar, schade of overlast dreigt.

Bonte verzameling verboden
En dat levert een bonte verzameling verboden op. Zo duldt de gemeente Nieuwegein geen vuurwerk in het belangrijkste winkelcentrum, alle parkeergarages, bij alle basisscholen, het ziekenhuis, verzorgingshuizen en kinderboerderijen. Maar in Reeuwijk mag er niets worden afgestoken binnen 75 meter van een rieten dak. Capelle aan den IJssel verbiedt vuurwerk bij kinderdagverblijven en tankstations.

Gemeenten zetten toezichthouders in om de verboden te handhaven. Maar dat is niet even gemakkelijk. Burgemeester Bruinsma van Vlaardingen had ook graag de omgeving van verzorgingshuizen in zijn gemeente vuurwerkvrij verklaard, maar dat zou ondoenlijk zijn voor de toezichthouders. Nieuwegein, een van de gemeenten met de meeste knalvrije zones, erkent dat handhaving nooit helemaal waterdicht is, maar vindt dat ook niet erg. 'Er gaat een afschrikwekkend effect van uit', zegt woordvoerster Geurts.

Algeheel vuurwerkverbod
Met de knalvrije zones lopen de twintig gemeenten vooruit op de landelijke discussie over een algeheel vuurwerkverbod. Maar of dat er ooit komt, is de vraag. Minister Opstelten (Justitie) liet een jaar geleden via het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid een onderzoek doen onder gemeenten naar hun mening over een vuurwerkverbod. Daaruit bleek dat de meeste gemeentebesturen vinden dat zij genoeg middelen hebben om het jaarlijkse vuurwerkgeweld in goede banen te leiden. Nog strengere afsteektijden of een algeheel verbod op consumentenvuurwerk zou tot te grote handhavingsproblemen leiden.

Ook in de Tweede Kamer is er weinig animo voor strengere regels. Alleen de Partij voor de Dieren en de SGP pleiten voor een verbod.

Elk jaar meer verkocht
'Kansloos natuurlijk, de meeste mensen vinden vuurwerk mooi en elk jaar wordt er meer van verkocht', zegt SGP-Kamerlid Roelof Bisschop. 'Al zie ik wel een verandering. Toen ik 20 jaar geleden als gemeenteraadslid in Veenendaal pleitte voor een verbod, werd ik de zaal uitgehoond. Inmiddels voeren we er serieuze debatten over. Door op de gevaren en op schade aan het milieu te blijven hameren, kan er ooit iets veranderen.'

Maar daar ziet het vooralsnog niet naar uit. Alle grote partijen vinden de huidige regels streng genoeg. 'Als gemeenten zelf al aangeven dat ze nu genoeg kunnen met hun vuurwerkvrije zones rond tehuizen en dergelijke, waarom zouden we dan nog verder gaan?', zegt VVD'er Klaas Dijkhoff.

'Enorm veel mensen ontlenen er plezier aan. Het is een traditie. Als je verstandig omgaat met legaal vuurwerk, is er ook weinig aan de hand. De meeste ongelukken en overlast komen door illegaal vuurwerk. Maar dat is al verboden.'