Twee medewerkers van de afdeling stadtoezicht en een politieagent houden tijden een gesprek op het Wilhelminaplein in Leeuwarden ruim voldoende afstand van elkaar.
Volledig scherm
Twee medewerkers van de afdeling stadtoezicht en een politieagent houden tijden een gesprek op het Wilhelminaplein in Leeuwarden ruim voldoende afstand van elkaar. © Anton Kappers

Burgemeesters krijgen eerste hand in handhaven coronamaatregelen

Het handhaven van de nieuwe coronamaatregelen die door het kabinet zijn afgekondigd ligt vooral bij burgemeesters en de lokale politie, zo blijkt uit een rondgang van deze site. ,,De precieze instructies worden op dit moment opgesteld.”

De maatregelen die minister Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid gisteravond bekendmaakte liegen er niet om. Groepjes mensen die niet op 1,5 meter afstand van elkaar in de openbare ruimte staan, kunnen rekenen op ‘voor Nederlandse begrippen forse boetes’, zei Grapperhaus. Ze kunnen oplopen tot 400 euro voor burgers. Ook winkels die zich niet aan de strengere voorschriften houden, kunnen rekenen op hoge boetes.

Dit alles om verdere verspreiding van het coronavirus zo goed mogelijk tegen te gaan. Maar wie legt die boetes op en hoe zijn de nieuwe strengere voorschriften te handhaven? Gisteravond schoof Grapperhaus al aan voor een overleg met 25 burgemeesters om hen bij te praten over de genomen maatregelen. Deze week moeten een landelijk aanwijzingsbesluit van ministers en een modelverordening volgen waar burgemeesters mee aan de slag kunnen.

Overleg

Het komt er in het kort op neer dat burgemeesters de ruimte krijgen om noodverordeningen op te leggen. Dat betekent dat zij kunnen besluiten groeps- of gebiedsverboden op te leggen voor plekken of groepen mensen (méér dan drie mensen). Zij doen dat in overleg met de lokale driehoek, waar buiten de burgemeester ook de politiechef en de hoofdofficier van justitie toe behoren.

,,De meeste beslissingen worden in deze lokale driehoek genomen”, zegt Jan Struijs van politiebond NPB. ,,De burgemeester kan besluiten om stranden, parken of bossen af te sluiten voor het publiek.” Struijs stelt dat op dit moment hard wordt gewerkt aan het opstellen van precieze instructies en werkafspraken: wie doet wat en wanneer?

Gerrit van de Kamp, voorzitter van politiebond ACP, licht dat toe. ,,In eerste instantie ligt de handhaving op lokaal niveau, bij bijvoorbeeld boa’s. Die kunnen besluiten om groepen mensen eerst weg te sturen en pas bij het niet opvolgen van die opdracht overgaan tot boetes. En als het dan uit de hand loopt, kan de politie worden ingeschakeld. Maar niet iedere gemeente heeft boa’s, die zijn er vooral in de grotere steden. Dan kom je dus in dorpen al snel bij de politie uit.”

Volgens Van de Kamp moeten burgemeesters ook besluiten wáár die handhaving prioriteit krijgt. Zo wordt bijvoorbeeld goed gekeken naar probleemwijken in de grote steden, waar mogelijk groepjes jongeren voor problemen kunnen zorgen.

Gezond verstand

De Amsterdamse burgemeester Femke Halsema zei te hopen dat het strenge handhaven niet nodig zal zijn. ,,Onze indruk is dat mensen geschrokken zijn van de reacties op het achteloze gedrag van dit weekend. Het aantal groepjes op straat is zeer sterk afgenomen.”

De korpsleiding van de nationale politie doet vooral een beroep op het gezond verstand van mensen. ,,De politie handhaaft waar nodig, maar zal altijd eerst een beroep doen op het gezonde verstand en de eigen verantwoordelijkheid van mensen. Werkt dat niet, gaat de politie over tot handhaving”, zegt een woordvoerder. De veiligheid van agenten is daarbij ook gewaarborgd. ,,De politie neemt passende beschermende maatregelen en volgt de richtlijnen van het RIVM. Daarbij hebben alle noodhulpvoertuigen sealbags met beschermende middelen, zoals mondkapjes en handschoenen.”

De eerste boetes zijn vanmiddag in Heinenoord in Zuid-Holland opgelegd. Daar weigerde een groep jongeren een voetbalveld te verlaten.

De nieuwe maatregelen werden maandag bekendgemaakt: