Volledig scherm
Een laptop met de website van de Russische antivirusmaker Kaspersky Lab. © Rob Engelaar

'Burgers hoeven niet te vrezen voor antivirussoftware Kaspersky'

Antivirussoftware van het Russische bedrijf Kaspersky Lab wordt door het kabinet uit voorzorg in de ban gedaan uit angst voor spionage. De software om een computer te beschermen tegen virussen is ook populair bij burgers, maar die hoeven volgens experts niet te vrezen. 

De antivirussoftware van het Russische bedrijf staat met grote regelmaat in de top 10 van populairste softwarepakketten in Nederland. Volgens het bedrijf maken wereldwijd 400 miljoen mensen gebruik van de software van Kaspersky Lab.

De Nederlandse overheid stopt nu echter met het gebruik. Eerder deden de Amerikanen en de Britten de software al in de ban. De Russen zouden de software gebruiken om binnen te dringen in computers van de overheid. Bovendien vereist de Russische wetgeving dat Russische bedrijven zoals Kaspersky Lab de inlichtingendiensten van het land moeten helpen als zij daar om vragen. 

Bewijs

Gewone Nederlandse burgers die gebruik maken van een softwarepakket hoeven volgens ethisch hacker en beveiligingsconsultant Sijmen Ruwhof niet te vrezen voor hacks. ,,Wat de Nederlandse overheid nu doet is een voorzorgsmaatregel, er is immers geen bewijs gevonden. Maar de oprichter van Kaspersky werkte vroeger bij de KGB, dus zo gek is het wantrouwen nou ook weer niet.''

Ook Ruwhof stelt dat er geen bewijs is voor spionage of hacken door of via Kaspersky. Bovendien gaan eventuele problemen ook nog eens over sectoren met een hoog veiligheidsrisico, zoals bij Defensie.  ,,Als je niets te vrezen hebt van de Russische inlichtingendiensten, dan is er als burger geen reden om de software nu te deïnstalleren. Voor iemand als Mark Rutte is het niet verstandig.''

Ook IT-specialist Brenno de Winter meent dat burgers niet specifiek verontrust hoeven te zijn over Kaspersky. ,,Niet meer dan als ze gebruik zouden maken van een Amerikaans pakket. Het is een beetje bizar dat de Nederlandse overheid nu over Kaspersky zegt dat er geen voorbeelden bekend zijn van spionage en zich vervolgens verschuilt achter Russische wetgeving. Die wetgeving is er namelijk in heel veel landen ook, waaronder de Verenigde Staten. Er is eigenlijk niet heel veel aan de hand, behalve dat dit een heel zwaar politiek karakter draagt.''

De Winter begrijpt niet goed waarom de overheid nu met de maatregel komt. ,,Er zijn geen incidenten en er is geen begin van een bewijs. Wat je eigenlijk doet, is een bedrijf opknopen.''

Volgens De Winter heeft het bedrijf zelf ook helemaal geen belang bij spionage. ,,Als je als beveiligingsbedrijf achterdeurtjes blijkt te hebben die jou onveiliger maken, dan is dat voor de consument direct een reden om het van je computer af te halen.''

Kaspersky

Quote

Het lijkt erop dat ons bedrijf slachtof­fer is van geopolitie­ke ontwikke­lin­gen

Kaspersky Lab heeft zelf inmiddels aangekondigd de kernactiviteiten van het bedrijf te verplaatsen naar Zwitserland. Het bedrijf zegt 'ontstemd en teleurgesteld' te zijn over het besluit van het Nederlandse kabinet om te stoppen met het gebruik van antivirussoftware van het Russische bedrijf. ,,Het lijkt erop dat ons bedrijf slachtoffer is van geopolitieke ontwikkelingen''. Tegelijkertijd zegt Kaspersky ervan overtuigd te zijn dat het de Nederlandse regering zal kunnen overtuigen het besluit te herzien.

Volgens het bedrijf is er 'g
een enkel aantoonbaar bewijs' voor het wantrouwen. Het bedrijf noemt het 'verontrustend dat een privé-onderneming als schuldig kan worden behandeld vanwege geopolitieke problemen'.

In Zwitserland zegt het bedrijf een zogeheten Transparency Center te willen openen. Daar kunnen organisaties de broncode inzien van antivirussoftware, waaronder updates. Kaspersky wil het centrum nog dit jaar openen en stelt dat een 'externe onafhankelijke partij' processen gaat monitoren. Welke partij is nog onbekend.

Verder pleiten de virusbestrijders voor oprichting van een non-profitorganisatie die zich gaat bezighouden met transparantie en vertrouwen in de cybersecurity.

Verhuizing

De verhuizing van Kaspersky Lab naar Zwitserland brengt het kabinet, dat niet meer in zee wil met het Russische computerbeveiligingsbedrijf, niet op andere gedachten. Daarvoor is meer nodig, stelt het ministerie van Justitie en Veiligheid.

Kaspersky maar meende de regering nog te kunnen overtuigen het besluit te herzien.Het ministerie acht die kans klein. ,,Dit besluit is niet zomaar genomen. De Russische wetgeving waardoor Kaspersky verplicht is de Russische inlichtingendiensten te helpen, blijft gewoon van kracht. We moeten nog maar zien of de servers waar Kaspersky mee werkt inderdaad vrij komen te staan.''

Dat de overheid ooit weer klant wordt van Kaspersky is echter ook niet helemaal uitgesloten, want 'op zich hebben we niets tegen het bedrijf'.