Vreugde bij de aanhangers van D66 in Utrecht.
Volledig scherm
Vreugde bij de aanhangers van D66 in Utrecht. © ANP

D66 winnaar, PvdA grote verliezer verkiezingen

De PvdA is de grote verliezer van de gemeenteraadsverkiezingen. De partij is in bijna alle grote steden niet langer de grootste, zo blijkt uit de verkiezingsuitslagen. Landelijk zakten de sociaaldemocraten van 15,1 naar 10,2 procent van de stemmen. Ook VVD en in mindere mate het CDA verloren aanzienlijk terrein. De SP en de lokale partijen mogen zich scharen in het kamp van de winnaars. De grote winnaar is echter D66, dat in steden als Amsterdam, Den Haag en Utrecht de grootste werd. In Rotterdam werd Leefbaar Rotterdam met overmacht de grootste partij. De PVV scoorde sterk in de twee gemeenten waar het meedeed.

Liveblog

 geen nieuwe berichten
epa
Volledig scherm
© epa

De VVD heeft bij de gemeenteraadsverkiezingen 'echt een tik' gekregen. Premier en VVD-leider Mark Rutte zei dat in reactie op de uitslag. Volgens Rutte heeft het verlies te maken met de effecten van de economische crisis, waar Nederland nu pas stap voor stap uitkomt. Mensen hebben te maken gehad met problemen op de woningmarkt, dalende koopkracht en banen verloren. 'Nu zijn we hard bezig Nederland uit de crisis te tillen en het goede nieuws is, dat dat effect heeft.'

De PVV blijft de grootste partij in Almere, naast Den Haag de enige gemeente waar de partij meedoet. De partij haalt, net als in 2010, 9 zetels binnen. D66 verdubbelt het aantal zetels: van 3 naar 6, en wordt daarmee de tweede partij. De SP verdubbelt ook: van 2 naar 4 zetels. De PvdA verliest drie zetels en komt, net als de VVD, uit op 5. Die laatste partij haalde in 2010 7 zetels.

De gemeente Ridderkerk maakte via Twitter de uitslag van de verkiezingen in die gemeente bekend. Helaas voor de 1702 volgers van het account, zijn de uitslagen nogal lastig te lezen.

Het vertrouwen in GroenLinks is terug.' Dat zei fractieleider Bram van Ojik van GroenLinks in een toespraak op de verkiezingsavond van zijn partij. 'We hebben er keihard voor gewerkt.' GroenLinks heeft wel stemmen verloren (circa 1,5 procent). Van Ojik vindt het jammer dat zijn partij daardoor afscheid moet nemen van tientallen raadsleden. Maar het goede nieuws is volgens hem dat GroenLinks in ruim 200 gemeenten zeker 350 raadsleden zal krijgen.

Diederik Samsom.
Volledig scherm
Diederik Samsom. © ANP

'We hebben verloren, maar zijn niet verslagen.' Dat zei PvdA-leider Diederik Samsom in een reactie op de voor de PvdA slechte uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen. Hij kondigde aan met nieuwe energie door te gaan om het leven voor de PvdA-kiezers beter te maken.

Joost Eerdmans.
Volledig scherm
Joost Eerdmans. © anp

Leefbaar Rotterdam lijkt de grootste partij in de stad te worden. Dat blijkt uit een tussenstand van de gemeente na 23 procent van de stemmen te hebben geteld. De partij zou uitkomen op 15 zetels. De PvdA zou 8 van de huidige 14 zetels overhouden. 'Dit is een enorme dreun voor de PvdA', zei raadslid Peter van Heemst. 'Dit geeft een gevoel van ontreddering', zei hij tegen de NOS.

De PVV gaat voorlopig op kop bij de gemeenteraadsverkiezingen in Den Haag. De partij heeft tot nu toe 14,8 procent van de stemmen. D66 staat op 14,1 procent, PvdA op 12,9 procent. Tot nu toe zijn de stemmen binnen van 30 procent van de stembureaus (82 van de 266).

Belangrijk

De woorden van Geert Wilders over Marokkanen maken veel los op Twitter. De PVV-leider vroeg zijn publiek tijdens een toespraak op de uitslagenavond van zijn partij in Den Haag of ze meer of minder Marokkanen in de stad en in Nederland willen. De zaal scandeerde daarop 'minder, minder, minder'. Daarop zei Wilders: 'Dan gaan we dat regelen'.

Emile Roemer.
Volledig scherm
Emile Roemer. © anp

De SP mag met recht een feestje vieren. SP-leider Emile Roemer zei dat woensdag op basis van de definitieve prognose van de verkiezingen. Zijn partij gaat naar 500 raadszetels, een verdubbeling van het aantal zetels dat 4 jaar geleden werd gehaald. 'Dit zegt heel veel. Dit is een waardering die al een lange tijd in de lucht hing en die wordt nu bewaarheid.'

anp
Volledig scherm
© anp
In Den Haag arriveren de eerste gasten op de PVV-bijeenkomst.
Volledig scherm
In Den Haag arriveren de eerste gasten op de PVV-bijeenkomst. © anp

'Dit is een enorm pak op hun donder voor de regeringspartijen', aldus Geert Wilders (PVV) op basis van de allereerste prognose in Den Haag. Dat was één van de twee dingen die hij op dit vroege uur wilde zeggen. Het andere is de winst voor de lokale partijen, concludeerde Wilders.
Hij herhaalde dat hij zoveel mogelijk Marokkaanse criminelen hun paspoort wil afpakken en uitzetten naar Marokko. Ook de remigratie van Marokkanen moet gestimuleerd worden. Kritiek op zijn standpunten noemde hij 'totale onzin'. Volgens hem kunnen de niet-criminele Marokkanen profiteren van zijn voorstel.

Belangrijk

Het CDA verliest landelijk 561 raadszetels en houdt er ongeveer 1000 over. Ruim een op de drie CDA-gemeenteraadszetels verdwijnt. De VVD heeft met 1100 zetels nu het meeste aantal raadsleden van de landelijke partijen, maar verliest er toch 300 ten opzichte van 4 jaar geleden. De PvdA verliest 352 zetels en houdt er 800 over. D66 is procentueel gezien de grootste partij, maar in zeteltal de derde. De partij van Alexander Pechtold komt op 850 zetels, een winst van 310.

D66 is in een vanavond gehouden peiling even groot als de VVD. Ze hebben beide 26 zetels en worden op de voet gevolgd door de PVV met 25 zetels. Dat blijkt uit een peiling van onderzoeksbureau Ipsos in opdracht van de NOS. De vraag was: wat had u gestemd als er vandaag Tweede Kamerverkiezingen waren geweest. In de peiling verliezen de regeringspartijen VVD en PvdA, alle andere partijen boeken winst.

Lijsttrekker Leon de Jong (L) van de Haagse PVV en partijleider Geert Wilders.
Volledig scherm
Lijsttrekker Leon de Jong (L) van de Haagse PVV en partijleider Geert Wilders. © anp
Belangrijk

Slechts 53 procent van de kiesgerechtigden is gaan stemmen. Dat is het laagste opkomstpercentage bij gemeenteraadsverkiezingen ooit. Dat meldde de NOS op basis van een definitieve peiling van onderzoeksbureau Ipsos. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2010 was de opkomst net iets hoger met 54 procent. Bij de Tweede-Kamerverkiezingen in 2012 was de opkomst 74,6 procent. Ook dat was historisch laag, volgens de NOS.

Als de prognose waar wordt, doet het pijn. Dat zei campagneleider Klaas Dijkhoff van de VVD. Zijn partij lijkt bij de verliezers te gaan horen. Dat de lokale partijen winnen, zegt ook veel, aldus Dijkhoff. VVD, PvdA en het CDA verliezen fors volgens een 'voorlopige prognose' van de NOS. De lokale partijen gaan gezamenlijk 5 procent vooruit, naar 29,4 procent van de stemmen. Oud-VVD-leider Ed Nijpels analyseerde dat het verlies van de VVD een zegen kan zijn voor de coalitie van VVD en PvdA. Nu wordt het leed gedeeld. Als alleen de PvdA een klap van de kiezer had gekregen en fors had verloren, had dat voor frictie in de regeringscoalitie kunnen zorgen, meent Nijpels.

De gemeente Vlieland is als eerste klaar met het tellen van de stemmen voor de gemeenteraadsverkiezingen. De gemeente gaf om ongeveer 21.15 de aantallen door aan de Verkiezingsdienst van het ANP. De VVD bleef de grootste partij met 4 zetels. Algemeen Belang Vlieland bleef op 3 zetels staan, nieuwkomer GroenWit won 2 zetels. De opkomst was 65,5 procent, 4 jaar terug was dat nog 68,1 procent.
Schiermonnikoog belde als eerste de uitslagen door aan het ANP, maar had een fout gemaakt in de telling. Korte tijd later, maar dus na Vlieland, kon de gemeente de juiste uitslag doorgeven.

De stembureaus zijn om 21.00 uur gesloten; het tellen van de stemmen kan beginnen. Vele duizenden mensen worden daarbij de komende uren ingezet. Het duurt waarschijnlijk niet lang voor de eerste uitslag binnen is bij de Verkiezingsdienst van het ANP; 4 jaar geleden was de Gelderse gemeente Rozendaal de eerste om 21.23 uur, nog geen 5 minuten later gevolgd door Vlieland. De grote gemeenten zijn naar verwachting niet voor middernacht klaar met tellen.

De opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen stevent af op de laagste ooit. Rond 19.30 uur, anderhalf uur voor het sluiten van de stembureaus, had 48 procent van de kiesgerechtigden gestemd. Vier jaar geleden lag dat percentage rond dezelfde tijd op 51.

Twintig stemmers in Rotterdam werden hun democratisch recht onthouden op het stembureau, omdat ze dood zouden zijn of in de gevangenis zouden zitten. De stemmers werden zonder pardon weggestuurd. Erg vreemd, doodverklaard worden terwijl je levend in het stembureau staat, meldt RTV Rijnmond. Uiteindelijk konden de gedupeerden toch hun stem uitbrengen.

Het lijkt erop dat het opkomstpercentage bij deze verkiezingen minder dramatisch wordt dan was voorspeld, zo meldt de NOS. Rond 17.30 uur had 37 procent van de kiesgerechtigden zijn stem uitgebracht. Ter vergelijking, in 2010 was dat percentage 40.

anp
Volledig scherm
© anp

De app die op alle stembureaus in Rotterdam onder meer het opkomstpercentage toont en er ongeldige stempassen digitaal uitvist, lijkt goed te werken. Dat constateerde burgemeester Ahmed Aboutaleb woensdagmiddag tijdens een bezoek aan het stembureau op de Esch in Rotterdam.

laad oudere berichten
  1. Krachtige mediacampagne toont echte lichamen van pas bevallen vrouwen
    27

    Krachtige mediacam­pag­ne toont echte lichamen van pas bevallen vrouwen

    In de media en online zien we niet vaak realistische beelden van pas bevallen vrouwen, vindt het Australische menstruatieondergoedmerk Modibodi. Daarom lanceert het samen met stockbeeldenbedrijf Getty Images een campagne die het moederschap in al zijn facetten en echte lichamen van pas bevallen vrouwen wil tonen. Het merk nodigt ouders ook uit om op sociale media hun eigen foto’s te plaatsen met de hashtag #PostpartumUnfiltered.
  2. 
Alleen je kinderen opvoeden: kinderpsychiater geeft tips
    PREMIUM

    Alleen je kinderen opvoeden: kinderpsy­chi­a­ter geeft tips

    Niemand start een gezin met het idee dat het zal uitdraaien op een scheiding. Ook Charlotte (31) had het niet makkelijk om het voltijdse moederschap los te laten. ,,Andere alleenstaande moeders zeiden dat het wel zou wennen, en ze hadden gelijk: ik heb mijn draai gevonden. Mao en Niloh zijn gelukkig, en met de kat erbij vormen wij een team van vier.” Ze legt uit hoe de regeling met haar partner verloopt, en ook kinderpsychiater Peter Adriaenssens geeft advies rond co-ouderschap.
  3. Tara (18) en Tom (19) verongelukten na Appelpop: ‘Gierende banden politie vergeet ik nooit meer’
    PREMIUM
    9 jaar later

    Tara (18) en Tom (19) verongeluk­ten na Appelpop: ‘Gierende banden politie vergeet ik nooit meer’

    De dood van je eigen kind, kun je daar ooit mee leven? Slijt het verdriet na al die jaren? Marcel en Bea Aalmers uit Elst verloren negen jaar geleden hun zoon Tom (19) bij een stom ongeluk. Ook zijn vriendin Tara (18) overleed. Hun jaarlijkse pelgrimage in september naar een herinneringsboom langs de A15, samen met vrienden en familie, biedt houvast om overeind te blijven na het ondraaglijke verlies.