Volledig scherm
© Mark Reijntjens

Data honderdduizenden patiënten in stilte naar Google verhuisd

Patiëntgegevens van honderdduizenden Nederlanders zijn in stilte verplaatst naar de cloud van Google, blijkt uit onderzoek van deze krant. Ziekenhuizen zijn op de hoogte, maar patiënten weten van niks. Privacydeskundigen en politici vrezen voor de veiligheid van deze uiterst gevoelige medische data.

Lees ook ons Premium verhaal: Ook jouw medische data liggen nu bij Google

De behandelgegevens van honderdduizenden Nederlanders met kanker, diabetes, parkinson en andere veelvoorkomende aandoeningen belanden tegenwoordig in de Google Cloud. De patiënten zelf weten daar niets van. Met toestemming van ziekenhuizen slaat het commerciële bedrijf Medical Research Data Management (MRDM) deze data nu op bij de Amerikaanse techgigant.

MRDM uit Deventer ontvangt de behandelinformatie rechtstreeks uit de door ziekenhuizen bijgehouden patiëntendossiers. Per patiënt betreft het soms wel vijfhonderd gegevens: van medicatie en complicaties tot opnameduur en ingrepen. Die miljarden gegevens worden versleuteld (‘gepseudonimiseerd’) doorgestuurd naar 22 landelijke registratiebanken. Zo valt ook exact te monitoren welke instelling een aandoening het best behandelt.

Riskant

Hoewel de patiëntdata dus versleuteld worden doorgestuurd naar Google, zijn privacyexperts en politici kritisch. Ze vrezen dat de medische gegevens relatief eenvoudig zijn te ontsleutelen, bijvoorbeeld door Amerikaanse inlichtingendiensten, hackers of Google zelf.

,,Voor een gigant als Google, die al zo veel andere data van mensen bezit, is het technisch vaak een fluitje van een cent om deze gepseudonimiseerde data toch naar een persoon te herleiden’’, zegt Guido van ’t Noordende, deskundige op het gebied van het elektronisch patientendossier. Belangenclub Privacy First vindt de verhuizing naar de cloud ‘onverstandig en riskant’: ,,Eenmaal weg is weg.” Ict-expert Brenno de Winter noemt de cloudgang ‘buitengewoon zorgwekkend’.

Privacy-eisen

Tweede Kamerleden zijn bezorgd, D66 en de SP willen uitleg van het kabinet. D66-Kamerlid Kees Verhoeven: ,,De schimmige onbekendheid is verontrustend.” Verhoeven wil dat de Autoriteit Persoonsgegevens de gang van zaken toetst: ,,Is dit allemaal AVG-proof?’’ Ook andere experts pleiten daarvoor.

MRDM stelt niks fout te doen en aan alle wettelijke en privacy-eisen te voldoen. De dataverwerker is volgens directeur Paul Crauwels niet verplicht toestemming te vragen aan patiënten óf om hen te informeren. Ook ziekenhuizen hoeven dit niet. Hij zegt dat er een ‘waterdicht contract ligt’ over de gegevensbeveiliging. ,,Google doet niks met de data, de gegevens blijven ook in de Nederlandse ‘cloudregio’.”

Verder lezen na de foto

Quote

De schimmige onbekend­heid is verontrus­tend

D66-Kamerlid Kees Verhoeven
Google data center in de Verenigde Staten
Volledig scherm
Google data center in de Verenigde Staten © EPA

Google

Volgens de MRDM-directeur is Google juist gekozen vanwege het hoge beveiligingsniveau. Een groot datacenter geldt onder ict-deskundigen als veiliger dan lokale opslag op meerdere locaties.

Google benadrukt dat de data versleuteld worden en dat het bedrijf zelf de gegevens ‘niet kan inzien of analyseren’. ,,Klanten houden volledige controle over hun eigen data.” 

E-mail versturen, agenda’s beheren en bestanden opslaan, maar ook restaurants zoeken, navigeren en nieuwsberichten lezen. We lijken simpelweg niet meer zonder Google te kunnen. Al deze diensten kosten jou geen geld, maar welke prijs betaal je dan wel?

  1. Aantal coronapatiënten op ic met 24 gestegen, maatregelen ‘langer nodig’

    Aantal coronapa­tiën­ten op ic met 24 gestegen, maatrege­len ‘langer nodig’

    De groei van het aantal bezette IC-bedden gaat langzamer dan verwacht. Daarmee wordt het waarschijnlijker dat er op de piek van het aantal coronapatiënten in Nederland voldoende IC-bedden beschikbaar zijn. Consequentie van een rustigere stijging is ook dat het langer duurt voordat het virus onder controle is en dat maatregelen langer van kracht moeten zijn om een nieuwe piek te voorkomen. Dat zegt Ernst Kuipers van het Landelijk Netwerk Acute Zorg.
  2. Privacybaas Aleid Wolfsen: ‘Het is levensgevaarlijk wat er gebeurt’
    PREMIUM
    Interview

    Privacy­baas Aleid Wolfsen: ‘Het is levensge­vaar­lijk wat er gebeurt’

    Over de hele wereld nemen overheden vergaande maatregelen om corona onder de duim te krijgen. Daarbij wordt de inzet van digitale middelen als drones, camera’s, gezondheidsapps en telecomdata niet geschuwd. Ook in Nederland. Privacybaas Aleid Wolfsen van de Autoriteit Persoonsgegevens houdt het scherp in de gaten. ,,Fantastisch aan de ene kant wat technologie ons brengt, maar aan de andere kant is het levensgevaarlijk dat wat er gebeurt.”