Volledig scherm
Zo moet het dus eigenlijk niet, de hele dag appen. © Vincent Jannink

De hele dag appen? We slapen er niet slechter van

De hele dag whatsappen en facebooken zou leiden tot slecht slapen en psychische klachten. Dat is dus niet zo, zegt onderzoeker en pyscholoog Peter van der Velden van de Tilburg University op basis van een onderzoek.

Hier zult u veel ouders blij mee maken! Hun bezorgdheid is dus overdreven?
,,Zij zijn bang dat veel appen en facebooken leidt tot slecht slapen, depressiviteit of een sociaal isolement. Tegen die ouders zeg ik: relax een beetje. Bij geen enkele leeftijdgroep zagen we een negatieve invloed. Ook bij eenzame mensen leidt veelvuldig gebruik van social media niet tot meer problemen.”

De gemiddelde puber neemt zijn mobiel zelfs mee naar het toilet. Dat constante whatsappen kan toch niet gezond zijn?
,,Zegt wie? Volwassenen hebben altijd de neiging om naar de gevaren te kijken bij nieuwe dingen. We vreesden bijvoorbeeld ook voor de gevolgen van gamen. Wat bleek uit onderzoek: chirurgen die veel gamen, hebben een betere handvaardigheid. Misschien dat snapchattende of whatsappende kinderen over een paar jaar veel beter functioneren op hun werk.”

Quote

Social media geven ons de mogelijk­heid tot ontzettend veel interactie.

Of ze communiceren straks alleen nog maar per app…
,,Misschien. Maar is dat erg? Wij denken nu: is het niet aangenamer om met elkaar te kletsen, dat is toch veel socialer? Ik weet het niet. Social media geven ons de mogelijkheid tot ontzettend veel interactie. We doen ook nog steeds dezelfde dingen: we zeggen aardige dingen tegen elkaar, lachen en pesten. Maar is het écht zo anders om op straat verrot gescholden te worden, of via de app?”

In uw onderzoek werden mensen in 2016 en 2017 bevraagd over hun social-mediagebruik. Youtube begon in 2005. Is uw conclusie niet te voorbarig?
,,Natuurlijk had ik het liefst data van voor de social-mediaontploffing vergeleken met het heden, maar die data hebben we niet. Ook zonder die oude data tonen wij – onderzoekers van de Tilburg University - aan dat er geen patroon is van veelvuldig social-mediagebruik en psychische klachten en slaapproblemen. We hebben een steekproef uitgevoerd onder bijna 3500 mensen van 16 jaar en ouder. In het onderzoek is tweemaal, met een tussenpoos van een jaar, uitgebreid aan de deelnemers gevraagd of ze gebruikmaken van sociale media, en met name hoe vaak ze chatten - bij 16- tot 24-jarigen was dat gemiddeld zeven uur per week, met uitschieters naar zeventig uur per week - en hoe vaak ze berichten en boodschappen lezen of plaatsen. Ook werden psychische problemen, slaapproblemen en eenzaamheid in de periode ervoor en erna onderzocht. Er was geen verschil, zelfs niet bij mensen die in 2017 hun whatsapp of twitter vaarwel hadden gezegd.”

Hoe verklaart u dan de mensen die verslaafd zijn aan hun mobiel? Hun gedrag zou je toch een negatief effect kunnen noemen van social media?
,, Natuurlijk zijn er uitzonderingen. Als je kind echt zijn mobiel niet kan loslaten, er ruzies ontstaan, het niks anders meer wil doen of slecht slaapt, is er sprake van een verslaving. Dan zijn de zorgen van ouders terecht. Maar dat geldt ook voor een kind dat niet één biertje maar een heel kratje drinkt in het weekend. Wij denken overigens dat voor deze aan hun mobiel verslaafde mensen het omgekeerde geldt; dat zij vanwege hun psychische problemen of slaapproblemen vaker sociale media gebruiken, om bijvoorbeeld eenzaamheid tegen te gaan. Daar willen we komende jaren meer onderzoek naar doen.”