Volledig scherm
Het twitter-account van Syria General, met in het midden een afbeelding van de Syrische president Assad. © @twitter

De online-wereld van 'terreurdreiger' Jimmy F.

Jimmy F. uit Zevenbergen plande geen terreuraanslag in Rotterdam, hij probeerde juist terroristen te ontmaskeren, zeggen zijn vrienden. In de online-wereld waarin whizzkids dat doen, gaat het er ruw aan toe. ,,Laat de vatbommen maar komen.”

,,Jongens, jongens, ik denk dat ik dat trainingskamp van de terroristen heb gevonden. Ik kom over 10 minuten met een rapport, wees klaar voor verdere instructies en help me met bevestigen.” Het 12 juni, 19.48 uur, en een anonieme internetter zit te stuiteren achter zijn toetsenbord. Tien minuten later volgt een serie screenshots uit een Arabische video waarop te zien is hoe mannen in militair uniform gevechtstaining krijgen. nDEUSvVv, zoals het willekeurige id van de internetter luidt, heeft de beelden voorzien van aanwijzingen over de gebouwen op de achtergrond. Die gebouwen heeft hij vergeleken met satellietafbeeldingen van het gebied en andere zogenoemde geolocatie-informatie. ,,Ik denk dat het zo bevestigd is”, meldt hij. Zijn online vrienden zijn dat met hem eens. ,,Yeah Bashar, search for the terroristas” en “Let the barrels hit the floor”, plaatsen hij en zijn vrienden onder de bevindingen. Voor niet ingewijden: Bashar is president Bashar Assad van Syrië, ‘barrels’ zijn de vatbommen waarmee de luchtmacht van het Syrische leger de afgelopen jaren dood en verderf heeft gezaaid. Besloten wordt de gegevens door te geven aan de Rus ‘Ivan’, maar over hem later meer.

Volledig scherm
Oproep tot het meezoeken naar de locatie van een terroristenkamp, op 4Chan. © @4chan

Het is zomaar een discussie op 4Chan, een online bulletinboard, waar de hele wereld anoniem gesprekken kan voeren. Wie er achter ID’s als nDEUSvVv schuil gaan, is niet te achterhalen. Wel duikt in de discussie de naam van Jimmy F. op, de 22-jarige Zevenbergenaar die vast zit op verdenking van betrokkenheid bij de terreurdreiging bij de Maassilo in Rotterdam, vorige week. Na het enthousiasme over de vondst van de locatie van het trainingskamp, zegt iemand: ‘Als jullie zo doorgaan geef ik Jimmy’s naam door aan Amaq’. Amaq is een persbureau dat nauwe banden heeft met terreurorganisatie IS.

Maassilo

Ruim twee maanden later ligt Jimmy’s naam sowieso op straat. Hij wordt om 02.00 uur ’s nachts van zijn bed gelicht door een arrestatieteam. Een paar uur eerder is in de Maassilo in Rotterdam een concert van de band Allah-Las afgelast omdat de politie van hun Spaanse collega’s een ‘heel concrete’ tip heeft gekregen dat iemand dreigt met een aanslag op dat concert. De politie herleidt die tip naar een woning aan een landweg in het buitengebied van Zevenbergen. Het huis waar Jimmy nog bij zijn ouders woont. In de straat en bij zijn familie heerst ongeloof: Jimmy vast op verdenking van betrokkenheid bij terrorisme? Ja, zegt minister Blok van Veiligheid en Justitie, deze jongen is degene die via de chat-app Telegram dreigde met een aanslag in Rotterdam.

Daarna ontvouwt zich al snel het verhaal achter de dreiging. In een email aan weblog GeenStijl en een Telegram-chat met deze krant vertellen online vrienden van Jimmy dat hij geen terrorist is, maar juist terroristenjager. Dat hij zich online voordeed als IS-sympathisant om daarmee echte IS ‘ers te ontmaskeren. Daarbij chatte hij over een mogelijke aanslag in Rotterdam met een een Spanjaard die Aghmed heette. Maar, zo vermoedden zijn vrienden, dat was waarschijnlijk geen IS’er maar een Spaanse undercoveragent. Die de tip als de wiedeweerga doorgaf aan zijn Nederlandse collega’s.

Syria General

Jimmy en zijn (internationale) online vrienden noemen zich Syria General. Via een blog, twitter en Telegram verspreiden ze nieuws over de oorlog in Syrië. De berichten zijn doorgaans pro-Asssad. Ook proberen ze locaties van rebellen- en terreurgroepen te achterhalen. Hun informatie leidt zelfs tot luchtaanvallen, stelt de groep. Daar posten ze in juni 2016 een uitgebreid bericht over: ‘SG (Syria General, red) helpt de Russen terroristen te raken in Syrië’. Ook toen begon het met een online opgeduikelde video van ‘trainende rebellen’. De groep weet met hulpmiddelen als Google Maps de locatie te achterhalen. En geeft die door aan de, in dit geval Russische, autoriteiten.

Volledig scherm
Via geo-locatie probeert Syria General de plek van een trainingskamp te vinden. © @sg

Het is de nieuwe werkelijkheid: burgers, whizzkids die vanuit hun zolderkamer invloed uitoefenen op een oorlog. Het is vergelijkbaar met het online onderzoekscollectief Bellingcat dat informatie achterhaalde over de route van de Buk-raket die MH17 neerhaalde, en die informatie doorspeelde aan de Nederlandse recherche. ‘Weaponized autism’, noemen de slimme webbies het zelf: digitaal en volhardend achter vermeend onrecht aangaan. ,,Jongens, ik heb wat autism nodig hier.”

Russen

Maar Syria General gaat verder dan dat. Die schakelen ‘Ivan Sidorenko’ in: ‘een vriend van het Russische Minister van Defensie die luchtaanvallen kan doorgeven’, stellen ze in hun document. Rusland vecht in Syrië zij aan zij met het Syrische leger.

Wie Ivan is, is onduidelijk. Hij heeft een twitteraccount, met 30.000 volgers en als omslagfoto een man, van waaruit hij oorlogsfoto’s uit Syrië verstuurt. Maar Ivan Sidorenko is ook de naam van een al lang overleden Russische oorlogsheld, een sluipschutter uit de Tweede Wereldoorlog. De persoon achter het account reageerde niet op vragen.

Ivan geeft in 2016 via zijn twitteraccount wel de coördinaten van het trainingskamp door aan het Russische ministerie van Defensie. Volgens Syria General is er daarna inderdaad gebombardeerd op de bedoelde plek. Ze laten er video’s van zien. Of het waar is, is niet te controleren. Het is in ieder geval waar in de beleving van de online-speurders van Syria General.

Fan van Assad

Op wie Syria General bommen wil laten gooien, is ook niet altijd direct duidelijk: is het IS, een aan Al-Qaida verbonden groep of een andere (gematigde) rebellenfactie? Duidelijk is wel dat het om groepen gaat die tegen het Syrische regime strijden. Syria General is pro-Assad. Opmerkelijk, want de Syrische leider is na 7 jaar van bloedige burgeroorlog en bombardementen met vatbommen op zijn eigen bevolking alom gehaat.

Assad is wel populair in Westerse (extreem)-rechtse kringen. De Amerikaan die deze zomer een linkse demonstrant doodreed tijdens de beruchte standbeeldrellen in Charlotesville, Amerika, had op zijn facebookpagina een foto staan van Assad met de tekst ‘Ongeslagen’. Rechtse groeperingen in de VS zien Assad als een sterke leider en steunen zijn strijd tegen het islamextremisme. Ook in Nederland zijn extreem-rechtse groeperingen als Zwart Front op zijn hand.

Volledig scherm
De Syrische vlag die Jimmy besteld zou hebben en waarvan hij, of een vriend, een foto op 4Chan zet. © @4chan

Op 4Chan staat een foto met een postpakketje met Jimmy’s adres erop, het pakketje is afkomstig van de Nederlandse vlaggencentrale. Er zit een Syrische vlag in, een van de symbolen van de strijd van Assad. De online vrienden van de Zevenbergenaar beschrijven hem tegenover de NOS als ‘rechts-georiënteerd’ en ‘een nationalist’. Maar zien ze hun vriend, die nog steeds vastzit, als iemand die oprecht probeerde terroristen te ontmaskeren.

Zo speelde hij volgens hen vorig jaar onder meer informatie over een Rotterdamse terreurverdachte door aan de geheime dienst AIVD. Die man werd later opgepakt, in zijn huis werd een kalasnikov gevonden. Jimmy’s advocaat stelt dan ook dat die AIVD de hele heisa rond het afgelaste concert had kunnen voorkomen door snel de politie te informeren. ,,Hij heeft goede bedoelingen gehad, het is een vervelende samenloop van omstandigheden.”