Volledig scherm
Vanaf nu worden de dagen alleen nog maar langer. © Shutterstock

De winterdip is op het hoogtepunt: 'Ik worstel mezelf door de dagen heen'

Het is vandaag de kortste dag van het jaar. Vanaf morgen worden de dagen alleen nog maar langer, zij het in begin met slechts enkele seconden. Toch is het goed nieuws voor mensen die kampen met een winterdip of de heftigere variant: een winterdepressie. Het leven voor mensen met een dergelijke depressie is in zulke dagen namelijk verre van makkelijk.

,,Ik worstel mezelf werkelijk waar door de dagen heen”, vertelt Yvet (42) uit Arnhem. Sinds een jaar of dertien kampt zij met serieuze psychische problemen tijdens de wintermaanden. ,,Het begint in oktober met ernstige vermoeidheid en een lusteloos gevoel. De normale dingen in het leven zijn tijdens deze periode niet meer normaal. Alles gaat in een lagere versnelling.”

De problemen van Yvet zijn niet uniek. Uit bevolkingsonderzoek blijkt dat 3 procent van de volwassen Nederlanders kampt met seizoensgebonden depressies. In 1 procent van deze gevallen zijn de problemen dermate ernstig dat mensen bijvoorbeeld arbeidsongeschikt raken in de wintermaanden. Een sociaal isolement ligt dan ook op de loer, erkent Yvet. ,,Ik heb in deze maanden veel minder behoefte aan sociale contacten. Ze kosten me zó veel energie. Ik moet mezelf er echt toe zetten, omdat ik weet dat ze goed voor me zijn. Maar of ik er nou ook echt zin in heb? Nee. Als ik thuiskom, wil ik maar één ding: zo snel mogelijk mijn bed in.”

Ook Selwyn Donia (37) kampt met een serieuze winterdepressie, al sinds zijn zeventiende elke winter.  Hij heeft, net als Yvet, de officiële diagnose seizoensgebonden depressie. Die kreeg hij niet zomaar. ,,Er is veel onwetendheid en onbegrip bij medici." Om het ziektebeeld meer bekendheid te geven, richtte hij daarom dit jaar het platform Kenniscentrum Winterdepressie op waar hij allerlei onderzoeken, informatie en behandelwijzen verzamelt, speciaal bedoeld voor zorgprofessionals en patiënten. ,,Op mijn dertigste kon ik door de depressie niet meer functioneren en ben ik ‘over de kop gegaan’. Op dit moment werk ik deeltijd, wat ik eind februari, als het weer lichter wordt, weer omzet in voltijd.”

Verhuizen

De aard van de depressie zit hem volgens Selwyn en Yvet onder meer in het aantal lichturen per dag. Een verhuizing naar een zonnig oord zou dan ook een oplossing kunnen zijn. Maar daar moet je natuurlijk wel de financiële middelen voor hebben. Yvet heeft die helaas niet. Ze werkt parttime als woonbegeleider in de zorg. Haar hoop richt ze daarom op lichttherapie en medicatie. De kennis over de soorten therapieën tegen een winterdepressie wordt tot tevredenheid van beiden gelukkig steeds groter.

,,Er wordt steeds meer onderzoek gedaan, ook in Nederland, bijvoorbeeld in het UMC Groningen.” Alle resultaten van nieuwe studies verzamelt Selwyn op zijn net gelanceerde website. Daarnaast is hij beheerder van een besloten facebookpagina waar mensen met een winterdepressie elkaar van tips en steun voorzien. Yvet is lid van deze pagina, die volgens haar hard nodig is. ,,Er heerst nog een hoop onbegrip over een winterdepressie. Om mij heen zijn er geen andere mensen die hier last van hebben. Als ik het aan vrienden en familie probeer uit te leggen, zegen velen: ‘Ja, ik heb ook weleens last van een winterdipje, hoor’. Maar dit is véél meer dan een winterdipje. Mijn functioneren wordt erdoor aangetast. In de winter leef ik continu in een mist die alles in het leven niet meer vanzelfsprekend maakt. Even ontbijt maken, de was doen of naar de supermarkt? Het wordt een dagtaak.”

Yvet en Selwyn, en vele andere lotgenoten met hen, blijven wel tegen hun winterdepressie vechten. ,,Er is altijd licht aan het eind van de tunnel. Letterlijk en figuurlijk.”

Langere dagen

Hoewel het een feit is dat de dagen vanaf nu langer worden, moeten mensen die kampen met een winterdepressie wél even geduld hebben. Pas vanaf januari wordt het duidelijk merkbaar dat het langer licht blijft. Daarbij begint vandaag om precies 17.28 uur de astronomische winter. De zon staat dan loodrecht boven de Steenbokskeerkring. 

De astronomische winter bestond allang voordat de meteorologische winter (die 1 december begon) werd uitgeroepen. Wanneer hij precies begint, is elk jaar anders. De baan van de aarde om de zon is namelijk geen perfecte cirkel, legt Weerplaza uit. Ook wobbelt de aarde iets om haar as.

De lengte van de dagen loopt de komende tijd op tot en met 21 juni 12.07 uur, de langste dag van het jaar. De zon staat dan loodrecht boven de Kreeftskeerkring. Vanaf dan worden de dagen weer korter.