Donny M. was een ‘ernstig beschadigde jongeman’ toen hij in 2017 een andere jongen zwaar misbruikte

Donny M. was een ‘ernstig beschadigde jongeman’ toen hij in 2017 een andere jongen zwaar misbruikte, blijkt uit het rechtbankvonnis waarover deze site beschikt. Het doet de slachtoffers van toen veel pijn dat M. - hoofdverdachte in het onderzoek naar de dood van Gino van der Straeten - opnieuw de fout in kon gaan.

Het was een week of zes geleden toen de zoon van Haiko uit Sittard voor het eerst sinds 2017 uit zichzelf iets zei over wat er dat jaar op die nare juniavond gebeurde. Haiko en Sheline, de stiefmoeder van de jongen, zagen dat als een goed teken. ,,Als een teken dat hij eindelijk een stapje kon zetten in zijn verwerking”, zegt Sheline.

Dat verwerkingsproces kwam afgelopen zaterdag weer volledig op zijn kop te staan. Toen kwam de naam Donny M. naar buiten als hoofdverdachte in het onderzoek naar de dood van de 9-jarige Gino van der Straeten, die woensdag in Kerkrade verdween en zaterdagochtend in Geleen levenloos aangetroffen werd in de achtertuin van een woning.

De naam Donny bracht traumatische herinneringen boven. De zoon van Haiko, toen een jonge tiener, was in juni met een vriendje aan het spelen onder flatgebouwen toen een oudere jongen met een hond op hen afkwam, valt ook terug te lezen in het vonnis van de zaak, waarover deze krant beschikt. De twee kinderen gingen met de 17-jarige jongen, dit was dus Donny M., mee naar het noodtrappenhuis van de flat. Daar werd Haiko's zoon - Shelines stiefzoon - ernstig misbruikt. Zijn vriendje werd mishandeld.

,,Pas nu, na de dood van Gino, besef ik dat het voor mijn zoon nog veel erger had kunnen aflopen", zegt Haiko, die de laatste dagen overmand wordt door emoties. ,,Het zit me zó hoog", wijst hij op zijn keel. ,,Dat er jongens rondlopen die tot dit soort dingen in staat zijn, en dat hij opnieuw een slachtoffer heeft kunnen maken, dat vind ik heel moeilijk te accepteren. Ik vind het ook zo erg voor de familie van Gino.”

De deskundigen stellen dat de verdachte niet zonder toezicht kan, en dat hij nauwelijks iets leert van straffen. Zijn pleegouders onderschrijven dat: zij verklaren dat Donny ‘eigenlijk niet alleen kan worden gelaten’. Samengevat wordt gesproken over een ernstig beschadigde jongeman, die verminderd toerekeningsvatbaar is en dringend behoefte heeft aan behandeling. Het risico op herhaling wordt als ‘matig’ ingeschat.

Wat er in de jaren die volgen precies met Donny is gebeurd, is nog niet helder. Zeker is dat hij op een gegeven moment pogingen doet om iets van zijn leven te maken. De hartstochtelijke PSV-fan heeft verschillende baantjes; tot een paar maanden geleden was hij internationaal vrachtwagenchauffeur bij een meubeltransportbedrijf. Ook krijgt hij een vriendinnetje, met wie hij op verschillende foto's op sociale media ogenschijnlijk gelukkig poseert.

Een goede vriend zegt tegen de Belgische krant HLN dat Donny als tiener zoveel problemen met zijn pleegouders had, dat hij jaren doorbrengt in complexen waar jongeren begeleid wonen. ,,Maar daar stuurden ze hem ook meermaals weg. Omdat het niet ging”, zegt de vriend, die met HLN praat onder de schuilnaam Christiaan. Hij beschrijft zijn vriend als iemand met twee gezichten: ,,Een goed en een kwaad. Ik heb hem vaak zien veranderen.” Als tiener zou M. regelmatig brandjes hebben gesticht en dingen hebben gestolen, zegt Christiaan. Aan de andere kant kon hij heel behulpzaam zijn.

In maart van dit jaar is er ook al onrust in de wijk. Nicci Drasdo, die een paar honderd meter van de Dommelstraat woont, is in haar voortuin onkruid aan het wieden als haar zoontje (blond, 9 jaar oud), dat verderop aan het spelen was, gillend op haar af komt rennen. ,,Hij vertelde dat een man in een auto hem had gevraagd om in te stappen. De man had ook een mes bij zich, zei mijn zoontje. Hij was totaal van slag, heeft er nog altijd last van.”

Drasdo meldt het voorval bij de politie, maar die zegt weinig te kunnen doen omdat de man in de auto - het zou een grijze Tesla zijn geweest - het zoontje van Nicci niet heeft aangeraakt en er daardoor geen sprake is van een poging tot ontvoering in juridische zin. Een dag later zou in Genhout, een dorpje onder Geleen, hetzelfde zijn gebeurd met een Tesla. En ook in Nuth is de auto gezien, zegt Drasdo.

Als zij zondag een foto van Donny M. aan haar zoontje laat zien, herkent hij hem volgens haar meteen als de man die in maart in de auto zat. ,,Als er destijds meer met mijn melding was gedaan, had Gino misschien nog geleefd”, zegt Drasdo. ,,Het Nederlandse rechtssysteem heeft hier gewoon gefaald.”

Een politiewoordvoerder meldt desgevraagd dat na de meldingen over de Tesla een bericht is verspreid waarin mensen is opgeroepen alert te zijn op zo'n auto. ,,Maar daar zijn verder geen reacties meer op gekomen.” Overigens bezit Donny M. zelf geen Tesla.

Het Nederlandse rechtssysteem heeft hier gewoon gefaald

Nicci Drasdo

Afgelopen 17 mei is er weer commotie in de wijk. Aan de Opbraakstraat brandt een woning af waar een hennepkwekerij in gevestigd blijkt. Ook de woning ernaast loopt zware schade op. ‘Erg voor die buren met twee jonge kinderen', luidt de reactie die vanaf het Facebook-profiel van Donny M. onder het nieuwsbericht van de politie wordt achtergelaten.

Het huis waarin de brand uitbrak en die vlakbij de woning van Donny staat, was sindsdien onbewoond. Ergens tussen woensdagavond - toen Gino bij een voetbalveldje in Kerkrade verdween - en zaterdagnacht - toen Donny M. door de politie van zijn bed werd gelicht - moet het lichaam van de jongen er in de achtertuin zijn beland. Wanneer en hoe, dat weet nog niemand in de Geleense wijk.

,,Het is zo bizar", zegt Micky Klaassens, die verderop in de Opbraakstraat woont, terwijl zijn dochtertje een knuffel neerlegt bij de schutting achter de plek des onheils. ,,Ik volgde het nieuws over Gino natuurlijk wel, maar de verdwijning was in Kerkrade, een halfuur verderop. Dan verwacht je niet dat ze het lichaam bij jou in de straat vinden. Vreselijk.”

Was er iemand die wist wat er in het hoofd van Donny omging? Had de politie hem niet beter in de gaten moeten houden? Waarom kan iemand die ooit veroordeeld is voor zeer ernstig kindermisbruik alleen in een wijk vol kinderen wonen? Niet alleen Sheline, Haiko en Nicci, maar álle vaders en moeders die je spreekt in de Limburgse mijnstreek lopen met dit soort vragen rond. ,,Aan de buitenkant zag je niets aan hem”, zegt Sheline. ,,Dat maakt het zo onvoorstelbaar.”

Er is een diepgravend onderzoek nodig naar de nazorg die Donny M. kreeg toen hij in 2017 werd veroordeeld voor het misbruiken van een jonge tiener, en het mishandelen van een ander. Daarvoor pleit de in zedenzaken gespecialiseerde advocaat Job Knoester nu M. binnen vijf jaar opnieuw is opgepakt en verdacht wordt van betrokkenheid bij de dood van de 9-jarige Gino van der Straeten uit Kerkrade.

De gedragsdeskundigen die M. destijds onderzochten, oordeelden dat hij niet zonder toezicht kan en nauwelijks iets leert van straffen, blijkt uit het vonnis. Dit werd bevestigd door de pleegouders, die verklaarden dat M. eigenlijk niet alleen kon worden gelaten. Volgens de experts was M. een ernstig beschadigde jongeman die dringend behoefte had aan behandeling. Een verplichte opname in een instelling was nodig, zo luidde het advies, omdat M. in het verleden behandelingen al vaker vroegtijdig had afgebroken zonder deze stok achter de deur.

Advocaat Job Knoester is heel benieuwd hoe deze maatregel is afgelopen en wat de nazorg is geweest, nu M. zo snel opnieuw verdacht wordt van ernstige misdrijven. ,,Is er bijvoorbeeld ooit een verzoek tot een verlenging geweest? Hoe was zijn begeleiding? Na wat er nu is gebeurd - en als M. daadwerkelijk de dader blijkt - is een diepgravend onderzoek op zijn plaats. Je wil weten of er bij zijn vorige behandeling fouten zijn gemaakt”, zegt Knoester.