Volledig scherm
Jan Karbaat. © ANP/Inzet: privéfoto

Donorkinderen naar de rechter om dna van Karbaat

Donorkinderen stappen morgen opnieuw naar de rechter om zekerheid te krijgen of ze verwekt zijn door Jan Karbaat. Ze willen het dna van de inmiddels overleden spermadokter vergelijken hun eigen dna. Van bijna vijftig kinderen is inmiddels bekend dat Karbaat waarschijnlijk hun biologische vader is, maar ze willen nu de ultieme bevestiging.

Er waren al jaren sterke vermoedens dat Karbaat, directeur van spermakliniek MC Bijdorp in Barendrecht, zijn eigen zaad gebruikte om vrouwen te insemineren. In een kort geding dat 22 donorkinderen en elf ouders vorig jaar mei aanspanden, bepaalde de rechter dat dna-onderzoek gedaan mocht worden. Karbaat overleed een maand voor de zitting, maar in zijn huis zijn 27 gebruiksartikelen in beslag genomen. Op basis daarvan is zijn dna-profiel gemaakt.

De rechter gaf alleen toestemming voor het ‘veiligstellen’ van het dna van Karbaat. De resultaten moeten echter geheim blijven. Daarom wordt nu een bodemprocedure gestart om het dna ook daadwerkelijk te mogen vergelijken met dat van de donorkinderen. ,,Het materiaal is er, onderzoek heeft plaatsgevonden, maar het dna-profiel van Karbaat ligt nu in een kluis bij de notaris’’, zegt advocaat Tim Bueters.

Kort geding

Een week na het kort geding werd bekend dat negentien donorkinderen een dna-match hadden met een wettig kind van Karbaat. Die had zich ook aangemeld bij de dna-databank van Fiom, centrum voor afstammingsvragen. Inmiddels zijn via de Fiom-databank hebben al zeker 47 donorkinderen een dna-match met het wettige kind van Karbaat

Bueters: ,,Een wettig kind is vaak ook een biologisch kind, maar het kan ook een kind zijn uit een vorige relatie. Dit geeft nog geen honderd procent zekerheid of deze gematchte donorkinderen ook daadwerkelijk van Karbaat zijn. Er zijn sterke vermoedens maar er is in die tijd zoveel gesjoemeld met sperma.’’

(Artikel gaat verder na de foto)

Volledig scherm
Voormalig spermakliniek Medisch Centrum Bijdorp in Barendrecht. © Milan Rinck

Volgens de advocaat is het dna-onderzoek niet alleen belangrijk om te bevestigen dat donorkinderen verwekt zijn door Karbaat, maar voor anderen weer belangrijk om dat uit te sluiten.

Karbaat heeft altijd ontkend dat hij zijn eigen sperma heeft gebruikt om vrouwen zwanger te maken. ,,Te krankzinnig voor woorden’’, zei hij in september 2016 in deze krant, achteraf zijn laatste interview. ,,Het is een klein groepje gefrustreerde moeders dat ontevreden is over het resultaat. Ik heb het verwerkt, sta erboven en lach om elke klacht.’’

Quote

Het is een klein groepje gefrus­treer­de moeders dat ontevreden is over het resultaat

Jan Karbaat (in 2016)

Wel heeft de arts in 2011 tegen een donorkind toegegeven zelf gedoneerd te hebben. Ook zijn er donorkinderen die sterk op Karbaat lijken. Volgens de rechter was dat nog geen hard bewijs, maar wel ‘een begin van bewijs’.

De erfgenamen van Karbaat hebben elk verzoek om medewerking aan een dna-onderzoek geweigerd. ,,Vanwege het privacybelang’’, zegt Bueters. ,,En omdat Karbaat zelf altijd heeft aangegeven dat hij daar niet aan wil meewerken en volgens hun de ouders destijds voor een anonieme donor hebben gekozen. Maar in deze zaak gaat het om andere beoordelingscriteria.’’

Aansprakelijkheid

Daarnaast weigeren de nabestaanden van de arts iedere aansprakelijkheid. Een groep van bijna vijftig donorkinderen en ouders zal een aparte procedure starten om een schadevergoeding af te dwingen. Ze houden hem aansprakelijk voor de onrust en onzekerheid die hij met zijn handen heeft veroorzaakt.

Het was de eerste keer in Nederland dat donorfamilies gezamenlijk een civiele procedure startten tegen een spermakliniek, om hun recht op informatie over de afstamming af te dwingen.