Volledig scherm
Laura Maaskant © Shody Careman

Doodzieke Laura ziet af van behandeling maar omarmt de tijd

Naast Laura Maaskant (21) zit, loopt en ligt een stalker. Al een paar jaar. Hij dringt zich op, probeert zich voortdurend te bemoeien met haar leven. Elke dag. Maar zij negeert hem. Te veel aandacht zou hem maar aanmoedigen.

Quote

'Er is verdriet en ik stop niets weg. Er zijn shitdagen, maar een shitdag is ook een dag'

Laura
Volledig scherm
© Shody Careman

In een trendy café in de Amsterdamse buurt De Baarsjes glipt hij op een zonnige frisse middag weer achter haar - en haar onafscheidelijke hond Tirza - naar binnen. Hij schuift een stoel bij. Ze is zich ervan bewust dat wij hem zien, dat we ons ongemakkelijk kunnen voelen door zijn aanwezigheid. Maar Laura Maaskant, 21 jaar geleden geboren in Emmeloord, maakt in woord en lichaamstaal direct duidelijk dat voor dat ongemak en ook discretie geen plaats is. Ze heeft daarvoor niet alle tijd van de wereld meer. Ze is ongeneeslijk ziek. Haar stalker heet 'dood'.

Dankzij het boek Leef! dat zij schreef over haar leven met een zeldzame en agressieve vorm van kanker, de talkshows waarin zij er openhartig over vertelde en de serie Kijken in de ziel van Coen Verbraak de afgelopen maand, is zij zomaar een BN'er geworden. Nu volgt ook een theaterversie van Leef!

'Bekendste terminale patiënt'
Tirza gaat aan haar voeten liggen. Laura bestelt gemberthee. Ja, ze weet het: we zien haar als 'bekendste terminaal patiënt' van Nederland. Maar dat woord 'terminaal' wil ze helemaal niet horen. ,,Daar zit een oordeel in," corrigeert ze gedecideerd. ,,Dat klinkt naar en negatief, het is verbonden aan ziekte en ongeluk. Ik ben dat niet."

Haar levenshouding, haar besluit zich niet verder te laten behandelen en voor de kwaliteit en niet voor de lengte van leven te kiezen, plus haar gave het helder en licht te verwoorden - met verbazingwekkende nuchterheid - staan mijlenver af van alles wat negatief is. ,,En laten we wel wezen: iedereen is terminaal. Jij krijgt er alleen langer de tijd voor dan ik."

Laura was 15 toen bij haar een tumor ter grootte van een mannenvuist werd geconstateerd die richting haar luchtpijp groeide. Ze was 16 toen ze na een zware operatie en chemokuren weer voorzichtig aan een toekomst kon denken. En 19 toen ze hoorde dat er uitzaaiingen in haar longen zitten en dat die toekomst kort zou zijn. Na de ontreddering kwam het besef dat kort ook krachtig moest worden. Ze begon te schrijven.

Quote

En dan heb je de mensen die roepen: 'Je moet vechten! Je moet er alles voor doen! Je geeft het op!' Weet je, daar kan ik niets mee. Ik heb me ook nooit afgevraagd: waarom ik? Waarom een ander? Sterven in het harnas is blijkbaar oké, maar als je het doet zoals ik, stuit dat op verzet. Het zij zo.

Volledig scherm
Laura in het programma 'Kijken in de ziel' © NTR

Theatervoorstelling
,,Dat was het dan, het is klaar, dacht ik toen het boek in 2014 af was en een uitgever het had gepubliceerd. Méér heb ik niet te zeggen. Maar we zijn anderhalf jaar verder. Alles van toen is doorleefd. Ik zag een try-out van Leef!, samen met mijn ouders en dacht: o ja, dat was tóen! Ik ben inmiddels twéé van die boeken. Ik ben blij dat de theatervoorstelling met mij is meegegroeid."

Ze had, zegt ze, in die periode misschien te veel negatieve verwachtingen over de tijd van leven die ze had. ,,Onbewust. Want daar wilde en wil ik niet mee bezig zijn. Ik wil ook niet meer weten hoe het lichamelijk met me is gesteld. Ik snap dat mensen ernaar vragen, maar dat soort informatie beperkt me.

,,Ik steek mijn kop niet in het zand, maar mijn boek heet niet voor niets Leef!. Dat doe ik. Als Laura, niet als ongeneeslijk ziek mens. En dat heeft me het laatste jaar ontzettend rijk gemaakt.

,,Toen ik het schreef, leefde ik in het nu, want er was geen toekomst; het bootje met die naam was omgekiept, afgedreven. Daar stel je je leven dan op in. Maar ik ben er nog! En ik heb plannen. Er is meer onvoorwaardelijkheid in mijn leven gekomen. Als de plannen niet uitkomen of ik geen tijd meer heb ze te realiseren, heb ik toch veel plezier gehad ze te maken. Mijn leven zal dan kort zijn, maar wel compleet. Het gaat niet om de tijd, het gaat om wat je eruit haalt en wat je doet."

,,Dat klinkt behoorlijk rationeel"
,,Nee, dat is het niet. Ik geef woorden aan mijn gevoel en als dat rationeel klinkt, dan ligt dat aan jou. De standaard is dat een mens 80, 90 jaar wordt en dan noemen we dat compleet. Hoezo? Ik leef op mijn manier vol. Veel mensen denken dat voor mij alles relatief is geworden, dat ik de wereld en hun problemen niet belangrijk meer vind. Niet dus.

,,Er is heus verdriet en ik stop niets weg. Er zijn shitdagen, maar een shitdag is ook een dag. Verdriet en geluk zijn oneindig veel intenser geworden. Maar ik romantiseer het heus niet."

Begrijpen mensen dat je je leven niet meer wilt rekken met allerlei medische behandelingen?
,,Mijn ouders en familie hebben het vanaf het begin aan mij gelaten. Iedereen heeft er een andere emotie bij. Dus het moet uit mezelf komen. Er was ook onbegrip, ook van mijn naaste omgeving. Maar die kwam meestal voort uit angst, omdat ze me niet kwijt willen. En dan heb je de mensen die roepen: 'Je moet vechten! Je moet er alles voor doen! Je geeft het op!' Weet je, daar kan ik niets mee. Ik heb me ook nooit afgevraagd: waarom ik? Waarom een ander? Sterven in het harnas is blijkbaar oké, maar als je het doet zoals ik, stuit dat op verzet. Het zij zo."

De voorstelling Leef! begint met een trouwfeest. Maar niet zoals wij dat kennen.
,,Nee. Het is geen verwijzing naar wat ik niet zal meemaken. Die sentimenten zijn eruit gebleven. Het is een feest rond trouw zijn aan jezelf, trouw aan je leven. Het was vreemd en bijzonder naar mezelf te kijken en mijn eigen gedachten te horen. Het raakte me ook, omdat ik ineens zag en hoorde hoe ik het ziekteproces heb ervaren. De chemokuren, alleen en zwijgend, met pijn in dat lichaam van me."

Tirza
Tirza - 'zij die liefde brengt' - staat op en legt haar kop in haar schoot. Tijd om te gaan. Het is haar hulphond van KNGF Geleidehonden, maar Tirza hoeft nog niets anders te doen dan haar onvoorwaardelijk te vergezellen. Overal naartoe. ,,Ik had ook een buddy kunnen kiezen. Maar met Tirza hoef ik niet te praten. Daarom heb ik voor haar gekozen. Ze kan, als ik lichamelijk achteruitga, veel voor me doen. Als ik er niet meer ben, gaat ze naar mijn ouders."

Als Laura wegloopt reageert ze op 'het ga je goed' met 'jazeker!'.