Volledig scherm
Ook in de Waal staat het water extreem laag. © Ricardo Smit

Droogte door nieuw rekenmodel veel beter te voorspellen

De droogte in Nederland kan voortaan twee maanden vooruit worden voorspeld. Dat kan grote schade voor boeren, de scheepvaart, de natuur en de drinkwatervoorziening voorkomen. 

Nieuwe droogtemodellen maken het mogelijk om eerder in te grijpen. ,,We kunnen het water in Nederland dan eerder vasthouden en beter verdelen. Bijvoorbeeld door extra water te bergen in polders, het IJsselmeer en hoge gebieden, zodat het niet wegstroomt naar de zee”, zegt hydroloog Niko Wanders van de Universiteit Utrecht. Vandaag publiceert hij de bevindingen samen met wetenschappers uit Duitsland, de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. 

Volledig scherm
Niko Wanders © Marnix Schmidt

Vanwege ons grillige klimaat is het voorspellen van droogte in Nederland lastiger dan in de meeste andere landen. De nieuwe modellen houden rekening met onder andere de hoeveelheid water die beschikbaar is in Duitsland en Zwitserland, de sneeuw die in de Alpen valt en de temperatuur van het zeewater - een voorbode van de neerslag die gaat vallen. 

Overvallen

De extreme droogte van afgelopen zomer overviel Nederland. De Rijn bereikte deze week zijn laagste stand ooit. De scheepvaart, boeren en natuurgebieden kampen met de gevolgen. Zo mislukten oogsten, dreigt een tekort aan bouwmaterialen omdat schepen niet zwaar kunnen worden beladen en liep de natuur in sommige gebieden onherstelbare schade op

Een deel van die schade had met de nieuwe modellen kunnen worden voorkomen, stelt Wanders. ,,Als boeren in het voorjaar meer water bergen en hun gewassen in de zomer daardoor twee weken minder hoeven te beregenen, scheelt dat veel geld. De vraag is niet meer óf we droogte kunnen voorspellen, maar hoe de waterbeheerders dagelijks gebruik gaan maken van deze voorspellingen.”

Als gevolg van klimaatverandering zal Nederland in de toekomst vaker te maken krijgen met extreem droge zomers, is de verwachting.

Twee weken vooruit

Rijkswaterstaat en de waterschappen bekijken hoe ze de droogtevoorspellingen in de praktijk kunnen gaan toepassen. ,,We blikken nu twee weken vooruit, maar zouden graag verder vooruit kunnen kijken", zegt een woordvoerder van Rijkswaterstaat. ,,Als je droogte zoals die van afgelopen zomer ziet aankomen, kun je tijdig maatregelen treffen.'' 

Helemaal voorkomen dat Nederland in de toekomst last krijgt van droogte, kunnen de modellen echter niet. ,,De waterstanden in de rivier kunnen we nu eenmaal niet verhogen”, zegt Wanders.

De prognose voor de komende tijd? Regen in Zuid-Duitsland, komend weekend, zal zorgen dat het iets minder droog wordt in Nederland. Maar het zal nog maanden duren voordat de grondwaterstand weer op normaal peil is, aldus de hydroloog. ,,Tot nu toe is dit jaar 30 procent minder regen gevallen dan normaal. Dat moet er allemaal nog bij.''