Volkert van der Graaf loopt het risico opnieuw in detentie te verdwijnen.
Volledig scherm
Volkert van der Graaf loopt het risico opnieuw in detentie te verdwijnen. © anp

Druk beraad over stappen tegen Volkert van der Graaf

Het Openbaar Ministerie en Reclassering Nederland denken na over vervolgstappen tegen Volkert van der Graaf, de moordenaar van Pim Fortuyn. Brandpunt-Reporter onthulde gisteren dat Van der Graaf zijn voorwaarden voor vervroegde vrijlating negeert. Hij riskeert hiermee hernieuwde detentie.

Quote

Wat wil je doen dan? Wil je me terugstu­ren naar de bajes?

Volkert van der Graaf, moordenaar Pim Fortuyn

Volkert van der Graaf werd voor de moord op Fortuyn veroordeeld tot achttien jaar celstraf, maar mocht na twaalf jaar de gevangenis verlaten. Zijn vrijlating was wel onder voorwaarden. Hij mag onder meer geen contact zoeken met de media. Die voorwaarde heeft hij naar eigen zeggen overschreden door in samenspraak met de Telegraaf op de foto te gaan.

Het Openbaar Ministerie denkt na over mogelijke vervolgstappen en laat via een woordvoerder weten nog niet inhoudelijk op de zaak in te willen gaan. ,,We komen binnen een paar dagen met een reactie'', aldus Thea Tjeerdema.

Reclassering
Een schending van de voorwaarden ligt in eerste instantie bij Reclassering Nederland. Die organisatie is belast met het toezicht op Volkert van der Graaf.

Woordvoerder Hanneke de Korte van Reclassering Nederland wil nog niet zeggen wat de organisatie precies gaat doen.,,Wij zijn ons aan het beraden. Meer kunnen en willen we op dit moment niet zeggen.''

De Korte bevestigt wel dat Van der Graaf geen toestemming had om het mediaverbod te negeren. ,,Ik verwijs daarvoor naar de uitzending van gisteren, waar ik inderdaag heb gezegd dat als hij die voorwaarde heeft overtreden, hij daar geen toestemming voor had.''

De Reclassering kan in theorie besluiten om de begeleiding van Van der Graaf te stoppen en het Openbaar Ministerie (OM) te informeren over het mislukken van de voorwaarden. Het OM kan vervolgens aan de rechter vragen om de overgebleven zes jaren celstraf, of delen daarvan, uit te laten zitten door Van der Graaf.

Detentie
Oud-Fortuynisten menen ondertussen dat Van der Graaf meteen terug moet naar de gevangenis. Oud-partijleider Mat Herben (LPF) stelt dat de moordenaar van Fortuyn 'misbruik maakt van mazen in de wet'. Hij wil dat het OM de wet nu ook letterlijk neemt en de detentie eist.

Het schenden van voorwaarden wil in de praktijk lang niet altijd zeggen dat iemand weer terug de cel in moet. Er zal altijd een afweging gemaakt worden tussen de ernst van de schending en de relatief zware sanctie van een hernieuwde detentie. De grote vraag in deze is of een rechter het laten publiceren van een foto zal zien als een grove schending van het mediaverbod. Dat verbod werd door de rechtbank opgelegd om onrust in de samenleving te voorkomen en lijkt meer van toepassing op interviews met provocerende stellingen.

Volkert van der Graaf zou volgens het televisie-programma Brandpunt-Reporter het mediaverbod bewust en in samenspraak met zijn advocaat Stijn Franken hebben geschonden. Franken laat via zijn advocatenkantoor weten niet te willen reageren op deze stelling.

Bajes?
Van der Graaf liet in de uitzending doorschemeren zich niet al te veel aan te trekken van het toezicht. 'Op een gegeven moment moest ik een verklaring ondertekenen. Ik zei: ik onderteken helemaal niets. Waarom zou ik die ondertekenen? Ik onderteken niks. Wat wil je doen dan? Wil je me terugsturen naar de bajes?', aldus de veroordeelde moordenaar.

Over het motief voor de moord op Fortuyn zweeg Van der Graaf: 'Het interesseert me niet dat veel mensen nog met vragen zitten. Ik hoef toch niks te verantwoorden of zo. Ik heb iets gedaan, mijn straf gehad, klaar. Ik sta er vrij nuchter in.'