Volledig scherm
Lisa Dennemann (5) © Ecomare

Duits meisje vindt zeldzame prehistorische bijl op Texel

In natuurcentrum Ecomare op Texel ligt sinds vandaag een bijzondere prehistorische bijl van edelhertgewei tentoongesteld. De 5-jarige Duitse Lisa Dennemann trof de zeldzame bijl onlangs aan op het strand van dat Waddeneiland en meldde zich met haar ouders bij Ecomare.

Volledig scherm
© Ecomare

Conservator Arthur Oosterbaan zag direct dat het een opmerkelijk object was. ,,Ik vroeg aan het meisje of ze het stuk gewei wilde doneren, omdat het echt een bijzondere archeologische vondst voor Nederland is. Toen ze dat hoorde, gaf ze het meteen aan ons zonder er iets voor te willen hebben. Als dank heb ik haar en haar ouders wel gratis binnengelaten. Het meisje vindt het allemaal erg leuk. Ze heeft ook op haar school verteld over de vondst."

Het stuk gewei is 3000 tot 9000 jaar oud en komt uit de tijd van jagers en verzamelaars. Dat is de periode na de laatste ijstijd en voor de komst van de eerste boeren. ,,Met meer onderzoek zou je de leeftijd preciezer kunnen bepalen, maar dat is erg duur en niet echt nodig", zegt Oosterbaan.

Wat is het voor bijl?

Quote

De bijl is niet geschikt om bijvoor­beeld hout mee te kappen

Arthur Oosterbaan
Volledig scherm
© Ecomare

Het is onduidelijk waar de bijl precies voor gebruikt werd. ,,De bijl is niet geschikt om bijvoorbeeld hout mee te kappen en ook niet om mee te snijden, maar wel om te kloppen. Vooral de vlakke kant van de bijl is geschikt om huiden soepel mee te slaan. Het zou kunnen dat hij is gebruikt om grond te bewerken, want met de microscoop konden we zien dat er stukjes klei en veen in zitten, maar die kunnen er ook later in zijn gekomen."

De maker van de bijl heeft er ook lijnen in gekrast, waarvan de functie niet duidelijk is. Vergelijkbare bijlen die in andere delen van Europa zijn gevonden hebben soms ook van die krassen. In Noord-Holland zijn slechts twee soortgelijke bijlen gevonden. ,,Je struikelt er niet over", zegt Oosterbaan.

Edelhert

Quote

De Bijl lag 3000 jaar op de zeebodem gelegen voor hij op Texel terecht­kwam.

Arthur Oosterbaan

De geweibijl is gemaakt van het onderste stuk van een gewei van een edelhert, met een rond gat tussen de zogenoemde oogtak en de ijstak van het gewei. Dit gat was voor de steel van de bijl. De schuine kant is gemaakt door het tegen een vlakke steen te schaven.

Het werktuig hoeft niet afkomstig te zijn van de plek waar het nu gevonden is, legt Oosterbaan uit. ,,De bijl is afkomstig uit het gebied wat nu de zuidelijke Noordzee is. In de prehistorie was dat droog land. Het heeft minstens 3000 jaar - maar mogelijk nog veel langer - op de zeebodem gelegen en is door zandverplaatsingen op Texel terecht gekomen."

Oosterbaan zal contact houden met het Duitse meisje en haar ouders om nieuwe informatie over de vondst met haar te delen.

  1. Nieuws over coronavirus en lerarenstaking in de Ochtend Show to go

    Nieuws over coronavi­rus en lerarensta­king in de Ochtend Show to go

    Het is de week van de lerarenstakingen. Komende donderdag en vrijdag leggen leraren door heel het land het werk neer, om te staken voor beter loon en een betere cao. Kim van Strien, zelf lerares Frans op een middelbare school en hoofdbestuurder van de Algemene Onderwijsbond, vindt ook dat er iets moet veranderen. Ze is daarom te gast in de Ochtend Show om te praten over het aanhoudende probleem waar veel leraren mee te maken hebben.
  2. Passagier wil meer beelden van tramaanslag zien, OM zegt dat er niet meer beelden van hem zijn

    Passagier wil meer beelden van tramaan­slag zien, OM zegt dat er niet meer beelden van hem zijn

    Een van de inzittenden van de Utrechtse tram waarin vorig jaar een aanslag werd gepleegd, eist inzage in meer camerabeelden van het moment van de aanslag. Hij is ervan overtuigd dat Gökmen Tanis ook op hem heeft geschoten en wil de beelden daarvan zien. Volgens het Openbaar Ministerie zijn alle beelden met de passagier al bekeken en is daarop niet te zien dat Tanis op hem schiet. Toch gaan OM en de passagier nog een keer in overleg, zo was de uitkomst van een kort geding vanmiddag.