Volledig scherm
Schade aan woningen bezorgt de bewoners in het aardbevingsgebied ook psychische schade. © anp

Duizenden 'aardbevingsbewoners' kunnen nu bij NAM om smartengeld vragen

De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) is verantwoordelijk voor immateriële schade van inwoners van het aardbevingsgebied en moet daarom een schadevergoeding betalen. Dat heeft de rechtbank in Assen vanmorgen besloten. Een gevolg van de uitspraak is dat dúizenden inwoners van het aardbevingsgebied nu bij de NAM om smartengeld kunnen vragen. ,,De weg is vrijgemaakt,'' zegt advocaat Pieter Huitema. Minister Henk Kamp (Economische Zaken) gaat de uitspraak naar eigen zeggen 'bestuderen'. 

De zaak was aangespannen door 127 gedupeerden. De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) bagatelliseert volgens de rechter de impact die de aardbevingen hebben op bewoners in het gebied. Volgens de rechter beweert de NAM veel te gemakkelijk dat er sprake is van 'normale hinder' in het gebied. Volgens de rechter is sprake van een 'ernstige inbreuk op ongestoord woongenot'.

Feestje

Advocaat Pieter Huitema van de gedupeerden spreekt van een doorbraak. Enkele gedupeerden zeiden meteen 'een feestje te gaan vieren'. ,,De gedupeerden voelen zich eindelijk erkend,'' zegt Huitema. ,,En laten we niet lacherig doen, sommigen hebben er echt zwaar onder geleden. Maar dit is een absolute doorbraak. Dit betekent dat duizenden mensen uit het aardbevingsgebied nu immateriële schade bij de NAM kunnen claimen. Ze kunnen zich melden via www.aardbevingen.nl .'' 

Volgens de advocaat kunnen bedragen variëren van 3000 tot 30.000 euro per persoon. Dat moet per persoon worden bekeken. Dat iemand in het aardbevingsgebied woont, betekent niet automatisch dat hij of zij recht heeft op smartengeld. Een gedupeerde moet wel aantonen dat zijn of haar woning geregeld is beschadigd door aardbevingen om depressies, huilbuien, slapeloze nachten en burn-outs geloofwaardig te maken. Voor 'aantasting van het woongenot' is zelfs geen doktersverklaring nodig. Wie claimt een echte depressie te hebben gekregen, heeft wel bewijs van een dokter nodig. Ook kunnen meerdere personen per woning immateriële schade claimen. Het gaat immers om persoonlijke schade. Het gaat zowel om huurders als kopers van een woning.

Nu beginnen

De NAM kan nog wel in hoger beroep. Toch heeft dat volgens Huitema geen schorsende werking. Met andere woorden: namens gedupeerden kan hij bijna per direct beginnen met het verzamelen en indienen van claims wegens immateriële schade.

De Nederlandse Staat was ook voor de rechter gedaagd, maar die hoeft niet te betalen voor immateriële schade. Al heeft de Staat volgens de rechter ook onrechtmatig gehandeld tussen 2013 en 2015, toch oordeelt de rechter dat de Staat niet aansprakelijk is voor immateriële schade. Dit komt omdat de gedupeerden onvoldoende aannemelijk hebben gemaakt dat zij geen schade zouden hebben geleden, als de Staat de gasproductie had beperkt. 

De NAM is echter wél aansprakelijk omdat de schade die bewoners hebben, het gevolg zijn van de bedrijfsactiviteiten van de NAM. ,,Hier zijn we dus blij mee,'' zegt Huitema. ,,De mensen kunnen nu gewoon naar de NAM.''

Unieke zaak

De behandeling van de rechtszaak diende in november. De eisers stelden dat door de aardbevingen hun leefgenot is aangetast: stress, slapeloosheid, huilbuien, depressies en angst. Daarom eisten ze een financiële vergoeding voor hun immateriële schade van de NAM en de Staat. 

De NAM werd al eerder aansprakelijk gesteld voor materiële schade. Het bedrijf zei in november al niet te willen opdraaien voor immateriële schade omdat er bij lange na niet voldaan zou zijn aan de strenge eisen voor smartengeld. Ook de Staat stelde zich zo op.

Een van de gedupeerden verklaarde in november: ,,Op visite gaan in de omgeving of bij vrienden of familie doen we eigenlijk nooit meer. Het enige onderwerp is bevingsschade, de strijd met de NAM, de reparaties die na twee maanden alweer teniet zijn gedaan. Je bent geen prettig gezelschap.''