Volledig scherm
Mischa Bouwer bij zijn nertsenfarm in Gelderland. Hij is een van de drie gezichten van het boerenprotest op 1 oktober in Den Haag. © Privéfoto

Duizenden boeren demonstreren in Den Haag: ‘We willen niet langer afvoerputje zijn’

Boze boeren in Den Haag. Dat is lang geleden, maar dinsdag 1 oktober trekt een stoet van zeker duizend tractoren richting het Malieveld om te protesteren tegen het landbouwbeleid. De agrariërs hebben het gehad met een verdere inkrimping van de veestapel, strenge en wisselende wetgeving. ,,De giertanks laten we thuis, we willen geen herrie. Wel begrip.’’

Veel boeren vinden dat ze te veel moeten bloeden voor het oplossen van grote problemen zoals de stikstofuitstoot. Een interview met Mischa Bouwer (23 jaar, nertsenfokker), een van de initiatiefnemers van de ‘Agractie’. 

Het is sinds 1990 geleden dat boeren zo massaal gingen demonstreren in Den Haag. Hoe verklaart u deze grote animo?
Bouwer: ,,Wij boeren komen in actie voor ons werk, voor onze passie. Via politici, media en activisten is er vooral een negatief beeld over boeren geschetst. We willen niet worden neergezet als dierenmishandelaars en milieuvervuilers; we hebben hart voor ons bedrijf. Hoogste tijd om een tegengeluid te geven. Veel Nederlanders hebben geen idee waar hun voedsel vandaan komt en hoe wij werken. Daarom willen we onze stem laten horen en duidelijk maken dat we niet het afvoerputje van de maatschappij zijn. Het kan niet zo zijn dat alle grote problemen op ons bordje terechtkomen.’’

Het voorstel van D66-Kamerlid Tjeerd de Groot om de veestapel (varkens en kippen) te halveren om zo het stikstofprobleem op te lossen, werkte bij jullie als een rode lap op een stier.
,,
Nou en of. Dat voorstel was voor ons de bekende druppel, het was aanleiding de protestactie op poten te zetten. Tien dagen geleden zijn we begonnen met onze oproep en inmiddels hebben bijna 3500 boeren toegezegd mee te gaan. Ik verwacht dat we met zeker vijfduizend man op het Malieveld staan. De boeren komen uit het hele land, er zullen dinsdag ruim duizend tractoren over de snelweg richting Den Haag rijden.’’

Gaan jullie harde actie voeren?
,,Giertanks zijn verboden, we gaan de boel niet onderspuiten met mest of andere gekke dingen. We willen absoluut geen herrie schoppen, ons doel is juist de beeldvorming veranderen en laten zien dat de Nederlandse landbouwsector bij de wereldtop hoort op het gebied van innovatie en kwaliteit. Maar dat beeld is totaal ondergesneeuwd. We zijn het beu om alle klappen te incasseren en zijn tegen een gedwongen verdere inkrimping van de veestapel.’’

Maar veel van uw collega's, zo blijkt ook uit een enquête van de NOS, denken juist wel aan stoppen. Zes op de tien boeren hebben twijfels over het voortbestaan van hun bedrijf sinds de stikstofuitspraak van de Raad van State. Voor vier op de tien is stoppen bespreekbaar, mits er een goede financiële regeling komt.
,,Zeker als er een goede regeling tegenover staat, vind ik het begrijpelijk dat ze aan stoppen denken. Maar dan moet die regeling er wel komen, ook om die reden laten we onze stem horen. We pleiten voor een ander landbouwbeleid. En daar moet waardering uit spreken, onze vrijheid moet terug en we willen eerlijke prijzen. Je ziet dat iedereen in onze achterban het daarmee eens is. Iedereen doet mee: akkerbouw, veehouderij en ook vissers.’’

Volledig scherm
Een inkrimping van de veestapel zou moeten leiden tot vermindering van de stikstofuitstoot. © ANP

Feit blijft dat de landbouwsector veel stikstof uitstoot. De sector ontkomt niet aan maatregelen. 
,,Maar een halvering van de veestapel is natuurlijk belachelijk, daar gaan we voor liggen. Stel je voor dat het aantal vluchten van en naar Schiphol met de helft wordt ingeperkt. Dan schreeuwt iedereen moord en brand, want dan kom je aan de heilige vakantie. En bij ons zou het allemaal wel moeten gebeuren?’’

Krijgen jullie veel steun uit politieke hoek?
,,Zeker. Van SGP, CU, CDA en ook VVD. Een aantal Kamerleden zal dinsdag ook op het podium staan om het woord te voeren. Ik kan nog niet zeggen wie, maar het is allemaal geregeld.’’

Vinden jullie dat er vanuit de LTO voldoende steun is voor het 1 oktober-protest?
,,Bij de LTO kijken ze de kat uit boom. Ze waren bang voor rotzooi, maar dat gaat niet gebeuren. Ze steunen ons wel, maar LTO zit niet in de organisatie van Agractie. We geven ze ook geen podiumplek.’’

Wat gebeurt er als de actie in jullie ogen te weinig oplevert?
,,Dan gaan we een stapje verder. We hebben sowieso nog een lange weg te gaan als het gaat om het afdwingen van een eerlijke beloning en het wijzen op het belang van de boerenstand. Dinsdag is een eerste grote stap, we zullen ons blijven roeren.’’

U hebt zelf een nertsenfokkerij. Uw bedrijf moet vanwege het nertsenfokverbod uiterlijk stoppen in 2024. Blijft u actief in de agrarische sector?
,,Ik ga in ieder geval niets meer doen met dieren, dat gaat bijna niet meer in dit land.’’