Volledig scherm
Een van de huidige Nederlandse onderzeeërs, de Zr.Ms. Bruinvis © ANP

Eindelijk, vrouw met duikboot de diepte in

De JSF is nog niet binnen, maar Defensie werkt al aan een nieuwe miljardenaankoop: vier hypermoderne onderzeeboten. Met een primeur, want voor het eerst mogen ook vrouwen aan boord. Maar waar hebben we die dure boten eigenlijk voor nodig?

Vrouwen in een onderzeeboot? Ondénkbaar was het. In die kleine ruimtes, waar je soms maandenlang op elkaars lip zit, zou het alleen maar tot spanningen leiden. En dus waren vrouwen tot voor kort ongewenst in de wondere wereld onder water.

Maar als het aan minister Hennis ligt, wordt alles anders in de vier onderzeeboten die ze wil aanschaffen. Ze wil ruimte voor vrouwelijke bemanningsleden. Goede zaak, zegt Marc de Natris, voorzitter van de vereniging van marineofficieren (KVMO). ,,We zitten om mensen te springen. Als vrouwen ook aan boord mogen, wordt de vijver twee keer zo groot. Maar dan moet er wel wat gebeuren: de nieuwe onderzeeërs moeten aparte slaapruimtes, douches en toiletten krijgen voor vrouwen.''

Het is misschien iets duurder, maar het kan best, zegt Damen, het Nederlandse bedrijf dat de nieuwe duikboten dolgraag wil gaan bouwen. ,,We houden er in ons ontwerp rekening mee,'' zegt directeur Hein van Ameijden. ,,In Zweden begrijpen ze daar overigens niets van: daar zitten vrouwen al jaren zonder problemen aan boord. Die hebben een echte sauna-cultuur, mannen en vrouwen douchen er gewoon in de zelfde ruimtes. Maar goed, in Nederland zitten we iets anders in elkaar.''

Spioneren
De vier huidige onderzeeërs zijn 20 jaar oud en zijn over 10 jaar op. Minister Hennis wil tegen die tijd vier nieuwe exemplaren gereed hebben. Maar wat moeten de nieuwe onderzeeërs kunnen? Zijn ze vooral bedoeld om te spioneren, zoals tijdens de Bosnië-oorlog, toen Nederlandse onderzeeërs in de Adriatische Zee maandenlang het radioverkeer afluisterden? Dát is waar de Nederlandse onderzeedienst zich in onderscheidt, vindt een deel van de Tweede Kamer, en daar moet ook nu de focus op liggen.

Maar nu de spanning in de wereld oploopt, zijn er ook partijen die de afschrikwekkende functie het belangrijkst vinden. ,,De nieuwe onderzeeërs moeten de grootste torpedo kunnen afschieten die er te koop is,'' zegt vindt VVD-Kamerlid Ronald Vuijk. ,,Het gaat vooral om het machtsvertoon. We moeten Poetin laten zien: als jij het Westen gaat bedreigen, is dit wat wij in huis hebben.''

Bouwer
De Kamer zal er de komende maanden uitgebreid over spreken. En als het parlement eenmaal akkoord is, volgt nóg een belangrijke vraag: wie gaat ze bouwen? Het project gaat zeker 2,5 miljard behelzen en dus staat de Nederlandse industrie op scherp. Scheepsbouwer Damen heeft al een team opgezet met het Zweedse Saab. ,,Het zou ons jarenlange werkgelegenheid voor honderden mensen opleveren,'' zegt directeur Van Ameijden.

Maar de kans is groot dat buitenlandse bedrijven de boten voor minder geld kunnen maken. ,,Maar natuurlijk moeten Nederlandse bedrijven ze gaan bouwen,'' zegt Marc de Natris. ,,Zelfs als het hier iets duurder is. Het levert innovatie en werkgelegenheid op. Laat je het elders maken, dan verdwijnt het geld uit onze economie.''

Veel vragen, weinig tijd - en dat terwijl de boten eigenlijk al in productie zouden moeten zijn om de eerste over 10 jaar af te hebben. Minister Hennis is beducht voor een slepende discussie. ,,Het moet geen JSF-achtig traject worden.''

  1. IJskoude nachten op komst, maar helaas: ‘Sneeuw bederft schaatspret’

    IJskoude nachten op komst, maar helaas: ‘Sneeuw bederft schaats­pret’

    Er komen een paar ijskoude, windstille nachten aan. Dikke ijsvloeren gegarandeerd, zou je zeggen. Wilfred Janssen van Weerplaza helpt natuurijsliefhebbers uit de droom: ,,De sneeuw van vandaag heeft het feestje voor schaatsers verpest.” Morgen valt uit dikke bewolking soms nog een vlok sneeuw, in de kustgebieden is een winterse bui mogelijk. Het wordt -1 tot 2 graden. Donderdag start zeer koud met lokaal strenge vorst.