Elf dode lammetjes in Limburg: schapenboeren vrezen wolf

VIDEOIn Limburg zijn dit weekend elf lammetjes het slachtoffer geworden van een aanval door een wolf, vermoeden hun eigenaars. Ze zijn bang en eisen ingrijpen van de politiek. ,,Dit kan zo niet langer doorgaan. Ik durf niet meer in het donker naar mijn schapen.''

Doodsbang is hij. Sinds Boudewijn Kooijman uit het Limburgse Bergen zondagochtend bij een van zijn koppels schapen aankwam, en daar zeven dode en aangevreten lammetjes aantrof, durft hij bijna niet meer bij zijn kuddes te gaan kijken. Het bloed, de chaos, de mekkerende lammetjes die nog wel leven… ,,Het is echt een drama.''

Drie weken eerder was er ook al 'een bijtincident', al overleefden zijn schaapjes het toen wel. ,,Maar ze zijn ontzettend geschrokken. Van de stress is een aantal schapen vervroegd gaan lammeren. De vraag is of die lammetjes uitgroeien tot volwaardige schapen.''

Onderzoek

Of het daadwerkelijk een wolf is die zijn kudde heeft aangevallen, is nog onderwerp van onderzoek. Kooijman zegt die uitslag te willen afwachten, voordat hij conclusies trekt, en dat gaat weken duren. Maar eigenlijk weet hij het wel zeker. Iets verderop, in Lottum, ook in het grensgebied met Duitsland, was het een dag eerder namelijk ook raak. Vier dode lammetjes trof collega-schapenhouder Van de Laak aan, op zaterdagochtend. Een vijfde was ernstig verwond.

Quote

Ik weet niet wat ik moet doen, en durf niet meer in het donker naar mijn schapen

Schapenhouder Van de Laak uit Lottum (Limburg)

Maandagavond ging Van de Laak opnieuw bij de stal kijken, om te zien hoe zijn drachtige schapen er bij liepen. Hij stond oog in oog met een wolf, die vermoedelijk was teruggekeerd naar de plaats delict, meldt platform Nowolvesnl in een persbericht. Van de Laak is bang en geschokt. ,,Ik weet niet wat ik moet doen, en durf niet meer in het donker naar mijn schapen. Terwijl ze hoogdrachtig zijn en zorg nodig hebben.''

Ook Kooijman slaapt er niet meer van. ,,Ik heb op 30 locaties schapen lopen. Het is voor mij ondoenlijk om die allemaal te beschermen. Ik heb geen grote stal, waarin ze met zijn allen kunnen staan. Ze lopen wel achter schrikdraad, maar daar springen die wolven zo overheen, denk ik. Als ik nu mijn ronde maak, ben ik telkens weer bang wat ik aantref.''

(Tekst loopt door onder de foto)

Volledig scherm
© Jan van den Brink

Voor het eerst heeft hij een jongen aangenomen om hem te helpen. ,,Daarvoor deed ik alles alleen. Maar ik kan het gewoon niet meer aan. Al die discussies ook, met mensen die vinden dat wolven bij de natuur horen. Die zijn heel intimiderend. Ze weten inmiddels ook waar ik woon, heb ik begrepen. En ik heb mijn nachtrust hard nodig. De politiek moet ingrijpen, het liefst vandaag nog. De bescherming van wolven moet opgeheven worden. Of er moeten no wolf zones komen, of individueel afschot.''

Bij het meldpunt Wolven in Nederland, dat streeft naar ‘een conflictarm samenleven met wolven’, begrijpen ze de emotie van Kooijman, zegt woordvoerder Leo Linnartz. Van een ding is hij in elk geval overtuigd: de wolf loopt rond, in Nederland. ,,Het aantal meldingen is hoog. Er komen er dagelijks een tiental binnen. Meestal zichtmeldingen, soms met een foto.'' Op basis van de meldingen trekt Wolven in Nederland de conclusie dat er regelmatig wolven hier zijn, die een paar weken blijven. ,,En als de ene weg gaat, is er meestal alweer een andere aangekomen.''

(Tekst loopt door onder de foto)

Volledig scherm
© Thinkstock

Bijtmeldingen

Het meldpunt krijgt ook ‘bijtmeldingen’ binnen, meestal bij schapen. ,,Het is niet altijd meteen duidelijk of die van wolven afkomstig zijn, het kan ook van een hond zijn. Als we vermoeden dat het om een wolf kan gaan, laten we dna-onderzoek uitvoeren.''

Dat gebeurt door Wageningen Environmental Research. ,,Sinds begin vorig jaar is de aanwezigheid van vijf wolven officieel vastgesteld'', zegt woordvoerder Bert Jansen. ,,Er zijn in die tijd twee of drie gevallen aangetoond waarbij dieren zijn doodgebeten door wolven.'' Of ook de twee gevallen van dit weekend, in Limburg, het werk is van honden, is momenteel in onderzoek.

Mocht de aanval het werk zijn van wolven, dan hebben de schapenhouders in elk geval recht op een schadevergoeding, die in dat geval door de provincie wordt betaald. Die afspraak staat vastgelegd in het wolvendraaiboek, die is opgesteld door diverse overheden en belangenorganisaties. In dat draaiboek is ook zwart op wit gezet dat de wolf niet afgeschoten mag worden: het is een beschermde diersoort.

Quote

De meeste dode schapen zijn nog altijd het werk van honden, met de vos op nummer twee en de wolf ver daarachter op drie

Leo Linnartz. Wolven in Nederland

Platform Nowolvesnl en boerenorganisatie LTO schapenhouderij zijn in overleg om een werkgroep te vormen om direct eerste hulp te bieden aan dierhouders na een aanval door wolven, en schade door wolven vast te leggen. Op dit moment wordt deze informatie niet centraal geregistreerd, stellen ze.

Volledig scherm
© Ed van Alem

Linnartz, van Wolven in Nederland, probeert de schade wel te relativeren. ,,De meeste dode schapen zijn nog altijd het werk van honden, met de vos op nummer twee en de wolf ver daarachter op drie.'' En, andersom: ,,De uitwerpselen van wolven zijn in Duitsland grondig onderzocht. 95 procent van hun voedsel bestaat uit reeën, edelherten, wilde zwijnen, hazen en konijnen. Schapen vormen echt maar 1 of 2 procent van hun voedsel. Maar die andere slachtoffers zien wij niet, dat gebeurt in de natuur.''

Volgens Linnartz zijn aanvallen op schapen 'uitstekend te voorkomen' met een goede afrastering, met zowel onderin als bovenin schrikdraad. ,,Wolven proberen in eerste instantie altijd onder de afrastering door te kruipen. Als ze dan een stroomstoot krijgen, leren ze het wel af. Dat is een ervaring die ze van hun leven niet meer vergeten.''

Kooijman denkt er het zijne van. ,, Het gaat niet alleen om schapen hè. Geen enkel dier is bestand tegen de wolf. Honden niet, kalfjes niet, en paarden ook niet. Dit kan zo niet langer doorgaan.''