Volledig scherm
Politieagenten in Den Haag ROBIN UTRECHT

Elk uur wordt een agent slachtoffer

Ieder uur wordt een Nederlandse agent beschimpt, bedreigd of aangevallen tijdens zijn werk. Het zijn ook hele gewone mensen die het geweld veroorzaken, dat 24 uur per dag doorgaat.

De nieuwste cijfers van de politie schetsen een verontrustend beeld. Het afgelopen jaar registreerde de politie in totaal 9101 geweldsincidenten, wat er op neerkomt dat gemiddeld elk uur een agent in het nauw wordt gedreven. Dat gaat van veelal verbaal geweld tot – in het extreemste en uitzonderlijke geval – pogingen moord.

De ‘selecte groep’ die daar verantwoordelijk voor is wordt gevormd door mensen uit alle lagen van de samenleving, zegt Ruud Verkuijlen, programmamanager geweld tegen politie-ambtenaren. ,,Vorig jaar registreerden we 61 gevallen waarbij met een voertuig werd ingereden op een collega. Dat betekent dat dit minstens één keer per week voorkomt. Dit wordt ook gedaan door mensen zoals jij en ik, die op weg zijn naar werk of huis, maar bij een verkeerscontrole besluiten geen gehoor te geven aan een stopteken maar gas te geven.’’

Geschopt, gebeten en geslagen

Anders dan voorheen kan de politie nu veel beter zien in welke context geweld plaatsvindt. In verreweg de meeste gevallen is dat tijdens ‘niet geplande aanhoudingen’. Het geven van bekeuringen en optredens van de politie in het verkeer liep in 2017 bijna 1000 keer uit de hand. In de meeste gevallen werd verbaal geweld gebruikt, zoals belediging en bedreiging. Als er sprake is van fysieke mishandeling, worden agenten geschopt, geslagen, gebeten en worden kopstoten uitgedeeld. In enkele gevallen komt zelfs aanranding voor.

Om het tij te keren wordt zwaarder gestraft. Rechters kunnen bij geweld tegen ambtenaren een tot twee keer hogere strafmaat hanteren. Ook probeert de politie dat zelf terug te dringen. Zo worden agenten getraind in het omgaan met verwarde personen. Contact daarmee zorgde vorig jaar honderden keren voor incidenten.

Toch ligt de oplossing voor het probleem niet bij politie en justitie, maar binnen de samenleving, zegt Verkuijlen. Het fenomeen heeft immers alles te maken met de manier waarop we aankijken tegen toenemende mondigheid en de erosie van gezag. ,,Het is een houding: waarom zou ik gecorrigeerd worden? Maar geweld hoort niet bij het werk van agenten, ook al wordt dat soms gedacht.’’