Volledig scherm
© PR

‘Kolonisten’ van Catan? Dat mag niet meer!

De fabrikant van het populaire bordspel Kolonisten van Catan heeft – in alle stilte – de naam van het spel veranderd in Catan. Want: ‘het woordje kolonisten heeft een nare bijsmaak’.

Fabrikant 999 Games heeft het woord ‘Kolonisten’ verbannen van de dozen en boekjes bij het gezelschapsspel Kolonisten van Catan. ,,Die term is sinds een jaar of tien zó beladen geworden, dat we het niet meer willen gebruiken voor onze spellen”, zegt woordvoerder Bert Calis van 999 Games.

Elk jaar kreeg de spellenfabrikant klachten binnen van instanties en consumenten. ,,Dat we met deze naamgeving teruggingen naar de oude, blanke roots. Dat soort ongein. We werden gewezen op de negatieve aspecten van het Nederlandse koloniale verleden. Het woordje ‘kolonisten’ heeft een nare bijsmaak. Daar wilden we van af.”

De spellenfabrikant kreeg onder meer kritiek uit pro-Palestijnse hoek. ,,Sommige mensen stelden dat we hiermee steun gaven aan de bouw van Joodse nederzettingen op de Westelijke Jordaanover, een moderne vorm van kolonisatie. Maar dit spel is echt niet bedoeld om politiek te bedrijven.”

Volledig scherm
De doos van het spel voor de naamsverandering. © 999 Games

Bij Catan kunnen spelers punten verdienen door dorpen, steden en wegen te bouwen. ,,Je breidt je imperium uit in een land dat nog niet bestaat”, zegt Calis. ,,Het draait niet om oorlog voeren en er worden ook geen historische gebeurtenissen nagespeeld. Van kolonisatie van land waar al mensen wonen is helemaal geen sprake.”

De discussie over de naam begon al in 2012, zegt de woordvoerder. ,,De vormgeving is toen ingrijpend veranderd en op dat moment is ook gesproken over de naam. Aan de naamswijziging hebben wij verder nauwelijks aandacht gegeven. De verkorte naam ‘Kolonisten’ is zó ingeburgerd, dat krijgen we er toch niet uit bij mensen.”

Duurzaam spel

Van het spel zijn in Nederland ruim 1,5 miljoen exemplaren verkocht. Op de meeste dozen staat in koeienletters ‘Kolonisten’. ,,Dit een duurzaam spel, dat soms wel twintig jaar in de kast kan liggen. Het zal dus nog wel even duren voordat de verwijzing naar het kolonialisme echt is uitgebannen”, zegt Calis.

Quote

Ik ben de hele discussie over dit soort verwijzin­gen naar kolonialis­me zat

VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff

De laatste jaren is het debat over de koloniale geschiedenis van Nederland fel opgelaaid. Eind vorig jaar stelde een Rotterdams kunstcentrum nog voor om een streep door haar naamgever te zetten, de ‘foute’ zeeheld Witte de With. Ook moesten de Amsterdamse Coentunnel, de Gouden Koets en VOC-schip de Halve Maen het ontgelden. Volgens tegenstanders zijn dat stuk voor stuk iconen uit een periode van koloniale uitbuiting en slavernij.

VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff – die het Catan-spel vaak heeft gespeeld – vindt de naamswijziging ‘verkrampt’. ,,Je zit met houten blokjes routes te maken en je handelt in kaartjes met daarop wol, steen en hout. Tijdens het spel heb ik nooit de link gemaakt met andere culturen of het koloniale verleden.”

Volgens Dijkhoff laat de fabrikant zich leiden door ‘een paar gekkies in hun mailbox’. ,,Terwijl de meeste Nederlanders hier echt geen probleem mee hebben. Ik ben de hele discussie over dit soort verwijzingen naar kolonialisme zat. Er zijn échte problemen, die meer aandacht verdienen.”

In 1999 werd Kolonisten van Catan nog ‘Speelgoed van het Jaar’ in Nederland. ,,Toen was er nog helemaal geen kritiek”, zegt Calis. ,,Dat is echt iets van de laatste tien jaar. In Duitsland en Engeland is de naam inmiddels ook aangepast, vanwege dezelfde reden.”

Opvallend genoeg prijst fabrikant 999 Games het spel op haar site nog wel aan als ‘Kolonisten van Catan’. ,,Dat doen we omdat mensen in Google nog altijd het woord ‘kolonisten’ gebruiken om het spel te zoeken. Het zou zonde zijn als ze dan niet meer op onze site uitkomen, waar ze het kunnen aanschaffen.”

  1. Hobbyduiker maakt unieke beelden van levende octopus in Noordzee
    Video

    Hobbydui­ker maakt unieke beelden van levende octopus in Noordzee

    Hij wist meteen dat het een bijzondere ontdekking was maar dat het zó speciaal zou zijn daar kan Mark Barto (50) uit Leiderdorp nog altijd niet bij. De hobbyduiker spotte afgelopen weekend een inktvisachtige voor de kust bij Callantsoog, maakte opnames van het beest en stelde later tot zijn grote verrassing vast dat hij er als eerste in Nederland in was geslaagd een kleine achtarmige octopus te fotograferen en filmen.