Volledig scherm
De gewraakte spotprent van politiek cartoonist Ruben L. Oppenheimer. © Ruben L. Oppenheimer

Erdogan opent jacht op (Nederlandse) Twitteraars die spotprents posten

Twitter heeft een stuk of tachtig gebruikers van de gratis internetdienst gevraagd of ze een door hen geplaatste spotprent van de Turkse president Erdogan willen verwijderen. Dit op basis van een gerechtelijk bevel uit Turkije. Onder de geadresseerden bevinden zich in ieder geval twee Nederlanders.

Politiek cartoonist Ruben L. Oppenheimer, werkzaam voor verschillende media waaronder het AD, is een van hen. Hij tekende in april vorig jaar een spotprent van de Turkse president met als bijschrift: Erdogan is GEEN geitenneuker. Aanleiding was Erdogans aangifte tegen de Duitse komiek Jan Böhmermann. Die had hem in een satirisch ZDF-programma in een gedicht onder andere een geitenneuker genoemd. Het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken eiste de vervolging van de satiricus, maar het Duitse Openbaar Ministerie besloot Böhmermann niet te vervolgen omdat de beledigingen in het gedicht volgens haar onder 'artistieke vrijheid' vielen. 

Gerechtelijk bevel

Oppenheimer vond vanmorgen in zijn mailbox een bericht van Twitter Legal. ,,In eerste instantie dacht ik aan spam. Tot ik het bijgevoegde pdf'je opende. Ik zag een in het Turks opgestelde tekst die ik niet begreep maar die er redelijk serieus uitzag. In de begeleidende tekst legt Twitter uit dat het gaat om een gerechtelijk bevel van een Turkse rechter in Istanboel waarover ze mij willen informeren. Twitter zegt nog geen actie te hebben ondernomen maar daar mogelijk wel toe gedwongen kan worden. Om die reden reden wordt mij gevraagd of ik mijn spotprent van Erdogan vrijwillig wil verwijderen."

De cartoonist is dat niet van plan en heeft Twitter 'beleefd' laten weten geen gevolg te zullen geven aan het verzoek. ,,Ik doe voorlopig niets. Ik heb mijn licht opgestoken bij de Nederlandse Vereniging van Journalisten, waarvan ik lid ben. Die zegt dat ik geen actie hoef te ondernemen tot er een aangetekende brief op de mat valt. Voor de zekerheid heb ik in Den Haag nagevraagd of Nederland een uitleveringsverdrag heeft met Turkije. Dat blijkt er te zijn, maar geldt niet voor lichte zaken zoals spotprenten. Voorlopig wacht ik af en zal ik mijn zomervakantie veiligheidshalve niet in Turkije doorbrengen", grinnikt Oppenheimer. Hij postte het verzoek en gerechtelijk bevel op Twitter, inclusief de spotprent van zijn 'Grote Geitenneukende Vriend Erdogan', mét oproep hem massaal te delen. 

Liberaal

Een tweede Nederlander aan wie Twitter vroeg of hij zijn spotprent van Erdogan wil  verwijderen is een 'liberaal in hart en nieren', die aangeeft de vrijheid van meningsuiting hoog in het vaandel te hebben zitten. Ook hij vond het verzoek van Twitter Legal vanmorgen in zijn mailbox.

Quote

Langzaam drong het tot me door: dit is pure intimida­tie door Turkije.

Liberaal in hart en nieren

 ,,Ik dacht eerst aan een grap, maar hoe verder ik het bericht las, hoe serieuzer het op mij overkwam. Bizar, dacht ik toen ik zag dat het om een gerechtelijk bevel uit Turkije ging waarin tientallen Twitteraars werden genoemd. Langzaam drong het tot me door: dit is pure intimidatie door Turkije. Heel zorgelijk dat dit gebeurt in Europa. Ik hou heel erg van het vrije woord en ben allergisch voor het aanpakken van mensen om hun mening. We moeten ervoor waken dat dit niet de nieuwe norm wordt", aldus de man met onderdrukte woede.

Ook hij geeft geen gevolg aan het verzoek van Twitter om de door hem geposte spotprent van Erdogan te verwijderen. ,,Ik zie wel wat er gebeurt. Wij leven in een vrij land waar de vrijheid van meningsuiting verankerd ligt in de Grondwet. Waar je mag zeggen wat je denkt tenzij jouw vrijheid die van anderen beperkt. Daar kan een minder democratische regering van een Turkse dictator geen verandering in brengen. Daarom heb ik bewust de publiciteit gezocht en het Twitterverzoek gepost mét de bewuste spotprent en de tekst: nog even wat extra zout in de wonden van de Erdoturken wrijven". 

Een spotprent die nota bene niet eens van hemzelf kwam. ,,Ik zag de cartoon van een mooi opgemaakte Erdogan voorbijkomen in de heisa over zijn uitspraak dat Nederland bestaat uit een stelletje 'nazi-overblijfselen en fascisten'", zegt hij terugblikkend. Erdogans uitlatingen waren een reactie op de intrekking door het Nederlandse kabinet van de landingsrechten van de Turkse minister van Buitenlandse Zaken. Die wilde naar Rotterdam komen voor een toespraak tot Turkse ja-stemmers in het referendum over machtsuitbreiding van de Turkse president. ,,Ik heb geen idee van wie de spotprent (een satire op Erdogans homo-onvriendelijke standpunten) afkomstig is." 

Zijn tweet over het verzoek tot verwijdering van de spotprent leverde de 'liberaal in hart en nieren' veel steunbetuigen op van volgers en andere Twitteraars, onder wie buitenlandse  bestemmelingen die dezelfde mail van Twitter Legal ontvingen. Hij bedankte hen in een tweet. 'Dank voor alle support. Dat is wat Twitter mooi maakt. Laten we ervoor vechten dat het zo blijft. #erdocartoon'. 

De 'liberaal' wil alleen nog anoniem zijn verhaal doen en heeft zijn twitter-account privé gezet, na ongewenste reacties.