Volledig scherm
© AD/Marco Okhuizen

Ex-polderjihadist: Vrienden zien me nu als een verrader

Even was hij hét gezicht van de Nederlandse 'jihadscene'. Waar hij kon, verdedigde bekeerling Dennis Honing de orthodoxe islam. Het jihadisme. Hij zag zijn vrienden naar Syrië vertrekken of in de gevangenis verdwijnen. Dennis bleef achter, behield zijn baard, maar verloor zijn overtuiging. En schreef daar een boek over.

Quote

Ik heb altijd getwijfeld, zeker toen ik zag hoe IS mensen onthoofdde. Mensonte­rend

Hij houdt zielsveel van zijn Somalische vrouw, is dol op zijn vier kinderen. Maar toch. Als geboren worden een keuze zou zijn, hadden ze Haarlemmer Dennis Honing over mogen slaan. Hij is niet depressief, wel getekend. Een alcoholistische moeder, een passieve vader en een zwaar gehandicapte broer.

Gewilde gast
Hij praat er vrij luchtig over, zoals hij eigenlijk over alles makkelijk praat. Toen hij nog aanhanger was van het jihadistisch gedachtegoed, maakte die eigenschap Dennis tot een gewilde gast van talkshows en nieuwsrubrieken. Hij dook op in kranten, mocht op de radio zijn verhaal doen.

Dennis Honing verdween uit beeld, maar keert vandaag terug met zijn boek Ongeloofwaardig. Over hoe hij radicaliseerde en daarvan terugkwam. Want Dennis is geen jihadist meer, als hij het ooit al écht was. Hij praat nog steeds graag, maar de boodschap is veranderd.

Als hij vertelt over zijn boek, lacht de Haarlemmer zijn drie gouden tanden bloot. Geinponem die hij is. Met typisch Amsterdamse humor. En dito accent. Zijn grapjes werden hem in streng islamitische kring niet altijd in dank afgenomen. Zoals die keer dat hij opmerkte dat het Arabisch geen 'p-klank' kent en het paradijs dus onmogelijk kan bestaan.

Over dat paradijs hoort Dennis voor het eerst in de jeugdgevangenis, waar hij na een straatroof belandt. Hij maakt er als tiener kennis met moslims. Dennis vast tijdens de ramadan met ze mee en raakt gefascineerd door het geloof. Op het sterfbed van zijn moeder fluistert hij: ,,Mama, ik wil moslim worden. Ik word moslim."

Abdelkarim
In Dennis' ogen is de islam het antwoord op alles. ,,Het ging mij om leefregels omtrent drugs, belasting voor de armen, ethiek rondom seksualiteit, staatkunde, politiek en bidden. De islam durft verder te gaan dan het wetboek en legt van bovenaf wetten op aan man en vrouw, oudere en kind." Dennis noemt zich Abdelkarim.

Hoe meer de kersverse moslim zich in het geloof verdiept, hoe sterker hij zich voelt aangetrokken tot de meest orthodoxe variant: het salafisme. In 2011 komt hij in contact met de groep jonge, fanatieke moslims rond Hagenaar Abou Moussa. Hij is erbij als de groep Straat Dawah wordt opgericht, bedoeld om het geloof te verspreiden.

Lotfi
Dennis is vaak in Den Haag te vinden. Hij rijdt steevast mee met de Amsterdamse moslim Lotfi, die zich onlangs in Irak opblies. Er vertrekken vanaf eind 2012 meer jongens naar Syrië en Irak. Hun droom van een kalifaat achterna, van een zuiver islamitische samenleving.

Medebekeerling Victor Droste logeert enkele weken bij Dennis voor hij afreist. De bank waarop Droste sliep, heeft Dennis niet meer. In zijn sober ingerichte flatwoning in Haarlem-Schalkwijk staat een nieuw tweedehands exemplaar. Zijn studiefinanciering maakt luxe onmogelijk. Dennis lijkt er niet om te malen. Met werk is hij niet bezig. Ja, een reisprogramma, dat lijkt hem wel wat. Over bijzondere bestemmingen. ,,Dan noem ik het dictatours."

Volgens justitie vormde een aantal van Dennis' vrienden een terroristische organisatie, gericht op het ronselen van Syriëgangers. De veronderstelde kopstukken van het netwerk zitten al maanden vast. Maar het allemaal klopt niet, zegt Dennis. Er waren geen leiders, er is niemand geronseld. ,,Het was allemaal veel luchtiger. Abou Moussa heeft charisma en dus gewicht. Maar er was geen echte hiërarchie. Als je naar Syrië wilde, konden ze iets regelen. Maar er is niemand onder druk gezet."

Zelf heeft Dennis nooit serieus overwogen naar Syrië te gaan. ,,Ik geloof wel oprecht in de islam, maar in die groep was ik toch meer een meeloper. Ik heb altijd getwijfeld. Zeker toen ik voor het eerst beelden van onthoofdingen zag. Mensonterend vind ik dat. Wat IS doet, heeft alles met islam te maken, maar wat mij betreft is er ook ruimte voor liberalisering."

Toch heeft hij begrip voor zijn voormalige vrienden. ,,De huidige generatie moslims wordt enorm onder druk gezet. Geert Wilders mag 'minder, minder, minder' roepen en de Koran als fascistisch boek betitelen. Als het over joden gaat, loopt iedereen op zijn tenen. Maar over moslims mag je alles zeggen. Dat leidt tot een tegenreactie, maakt van extremisme een warm bed."

Dennis hekelt wat hij beschouwt als hypocrisie. Dat Amerika 'heel heftige dingen' doet, daar hoor je niemand over, zegt hij.

Homo's knuffelen
Dichter bij huis is het niet veel anders. ,,Moslims in Nederland moeten homo's knuffelen. Doe je dat niet, dan ben je slecht. Maar intussen doen we wel zaken met landen als Saoedi-Arabië, waar homo's worden vervolgd. En in Staphorst zijn ze ook niet heel vriendelijk voor homo's. Geef orthodoxe moslims het recht om ook de SGP-norm aan te hangen. Leg de grens bij geweld of oproepen daartoe."

Verwachtingen koestert hij nauwelijks. Niet wat zijn eigen toekomst betreft of die van Nederland. Hij ziet geen oplossingen. Weinig in elk geval. ,,Omarm de islam en zie aanhangers ervan voor vol aan, dán beperk je radicalisering. Verwacht geen assimilatie."

In Den Haag komt Dennis Honing niet meer. Hij bezoekt er nog zijn tandarts, maar neemt een sluiproute. Hij omzeilt de buurten waar zijn voormalige vrienden wonen. De mensen die hem tot afvallige hebben verklaard, die gaat hij liever uit de weg.

Zijn boek, dat hij schreef met Elsevier-journaliste Nikki Sterkenburg, heeft Dennis er niet populairder op gemaakt. De ontboezemingen worden als verraad bestempeld. ,,Mijn vader kreeg laatst een telefoontje: dat zijn zoon op z'n tong moest letten. Vooral om mijn vrouw en kinderen maak ik me zorgen. Ik voel me zelf ook niet veilig, maar vind er op deze wereld toch niet zo veel aan."