Volledig scherm
Jihad-supporters gekleed alsof ze een zelfmoordaanslag willen plegen tijdens een demonstratie in 2006. © AFP

Facebookactie onder Nederlandse jihadisten levert twee reacties op

UPDATEHet Openbaar Ministerie heeft met een gerichte advertentie op Facebook geprobeerd tien Nederlandse jihadisten in Irak en Syrië ervan op de hoogte te brengen dat justitie een rechtszaak tegen hen heeft aangespannen. Binnen een uur was de eerste reactie al binnen.

Het OM, zo vertelde officier van justitie Carla Hofstee vandaag bij het begin van de zaak, richtte de advertentie specifiek op 'mannen tussen de 18 en 30 jaar' in de omgeving van IS-bolwerk Mosul in Irak. Bij het bericht zat een link naar een persbericht waarin de jihadisten werden opgeroepen te reageren. ,,10.380 personen hebben op de link van het persbericht geklikt. Uiteindelijk heeft het bericht ruim 8000 reacties in de vorm van likes of reacties opgeleverd'', aldus het OM.

Onder die reacties waren er twee daadwerkelijk van de gezochte jihadisten: Victor D. (die zegt in het Syrische Idlib te verblijven) en Adil B. uit Rotterdam. Het OM heeft de andere Syriëgangers ook nog geprobeerd te bereiken via sociale media WhatsApp, Instagram en zijn familieleden. D. kreeg de dagvaarding uiteindelijk direct via de politie toegestuurd. Zijn reactie was dat 'hij niets van de aanklacht begreep'. Ook appte hij een foto terwijl hij met een van de medeverdachten, Adil B., een pizza at in het Syrische Idlib.

Lees hieronder verder

Volledig scherm
De advertentie op Facebook die het OM specifiek heeft laten zien aan mannen tussen de 18 en 30 jaar in de omgeving van Mosul, om zo verdachten te bereiken. © Screenshot

Executies

Volledig scherm
Victor D. © rv

Geen van de tien mannen verscheen vandaag in de rechtbank. Drie van hen machtigden wel een advocaat. Advocaat André Seebregts wilde, namens Victor D., dat het OM de zaak tegen hem 'voor onbepaalde tijd' aanhield. ,,Het is een recht van een verdachte bij zijn zaak aanwezig te kunnen zijn. Mijn cliënt wil nog geen afstand van dat recht doen. Maar als hij kenbaar maakt dat hij hier wil zijn, kan dat al gevaarlijk zijn. We weten hoe verschillende groepen in Syrië omgaan met mensen die daar weg willen.'' Onder meer IS executeerde in de afgelopen jaren verscheidende keren vermoede deserteurs.

Toch gaf een andere verdachte, de Arnhemse rapper Marouane B., volgens het dossier aan zijn moeder aan wel graag terug naar Nederland te willen. Hij zou dat niet kunnen omdat de Syrisch-Turkse grens dicht is en hij vreest in Syrië gevangen genomen te worden. In dat dossier staat ook dat Marouane tegen een vriend zou hebben gezegd dat hij in Syrië iemand onthoofd zou hebben.

Het is vanwege dat soort gruweldaden dat justitie vindt dat Nederland de plicht heeft Nederlandse Syriëgangers te vervolgen, ook al zijn ze nog in Syrië of Irak. ,,We herbergen in Nederland enkele internationale tribunalen, zoals het Joegoslavië-tribunaal. Die zijn er omdat het recht altijd zijn beloop moet hebben, dat zijn we verplicht aan de slachtoffers. Wij zijn er dan ook trots op dat we deze 10 zaken nu hier kunnen voorleggen'', stelde officier van justitie Ferry van Veghel.

Veiligheidsrisico's

Daar komt nog bij dat de verdachten ook een risico voor de veiligheid in Nederland kunnen vormen als ze terugkomen. ,,De geheime dienst AIVD verwacht dat er mensen zullen terugkeren nu het kalifaat onder druk staat. En we weten dat er vanuit het kalifaat oproepen worden gedaan om aanslagen te plegen in Europa, zoals gisteren in Londen.''

De rechtbank oordeelde donderdagmiddag dat de zaken tegen de tien Nederlanders op 22 juni weer worden behandeld. Dan is het weer een zogenoemde pro forma zitting. De Syriëgangers hebben dan nog drie maanden de tijd om op de hoogte te geraken van de het rechtszaak en te beslissen of ze wel of niet willen komen. 

 De politie heeft al dossiers aangelegd over alle ruim 200 Nederlanders die ergens in Syrië of Irak zijn. ,,Deze tien zaken achten we nu kansrijk voor een veroordeling'', vindt het OM.

De tien verdachten: Victor D. (1987, Heeten), Marouane B. (1995, Arnhem), Khalid B. (1985, Marokko), Jihad S. (1998, Arnhem), Thierry K. (1987, Zoetermeer), Yago R. (1992, Arnhem), Jeroen van D. (1990, Almere), Ridvan O. (1990, Utrecht), Khalid B. (1993, Vlaardingen), Adil B. (1990, Rotterdam).

Onze verslaggever Cyril Rosman is bij de zaak aanwezig. Lees hieronder live zijn tweets vanuit de rechtszaal.