Volledig scherm
© thinkstock

Fondsen jagen op erfenis: families grijpen vaker mis

Goede doelen jagen uit alle macht op erfenissen. Ze vervijfvoudigen de komende 15 jaar hun inkomsten uit nalatenschappen tot 1 miljard euro per jaar. De familie van rijke overledenen ziet daardoor steeds vaker de verwachte erfenis in rook opgaan.

Dit blijkt uit een rekensom van hoogleraar filantropie René Bekkers. 'Het is een enorme groeimarkt. De goede doelen zien dit als een wedstrijd. Als je jouw organisatie in een testament weet te krijgen, is de kans dat een ander erin komt kleiner.'

200 miljoen euro
Nu al vloeit er jaarlijks uit erfenissen ruim 200 miljoen euro in de kas van de erkende goede doelen, vijf keer méér dan met de collectebussen wordt opgehaald. Bekkers stelt dat de huidige generatie ouderen de rijkste ooit is en dat er zo een 'gouden eeuw' aanbreekt voor de fondsen.

De grote goede doelen hebben speciale afdelingen om al dat erfenisgeld binnen te halen. Zij sturen hun 50-plusdonateurs brieven met de vraag eens na te denken over de nalatenschap. Ook leggen zij huisbezoeken af bij ouderen.

Enorme teleurstelling
Voor families komt de laatste goede daad soms als een complete schok. Tobias van der Hoeven uit Oegstgeest weet nog hoe zijn vader 4 jaar geleden diens erfenis van een paar ton naar het Leger des Heils zag gaan. Tobias' vader restte slechts zijn legitieme portie. 'De teleurstelling was enorm,' zegt Van der Hoeven junior. 'Mijn vader moest de sleutel van opa's huis inleveren bij de notaris van het Leger.'

Lijkenpikkers
Goede doelen willen absoluut niet in het nieuws komen als lijkenpikkers. Daarom waken zij ervoor ouderen onder druk te zetten voor een plaatsje in hun testament. Dat zegt Arjen van Ketel, schrijver van een boek over nalatenschappen.

Hij stelde 2 jaar geleden ethische richtlijnen op voor fondswervers. 'Ze zijn heel voorzichtig, om geen druk uit te oefenen. Of dat altijd goed gaat? Ik ben er natuurlijk niet altijd bij.'

'Heel mild'
Goede doelen sturen hun fondswervers op cursus om - nu Nederland vergrijst zoveel mogelijk inkomsten uit nalatenschappen binnen te kunnen harken. Volgens Henk de Graaf, een van de cursusaanbieders, gebeurt de werving 'heel mild'. Een mailing, een brief, een telefoontje.

'Als mensen vragen hebben, wordt er weer contact opgenomen,' zegt De Graaf. 'Als mensen dan heel oud zijn, zie je ook wel dat de fondswerver op bezoek gaat en als service aanbiedt alles te regelen. Maar je mag mensen nooit een bepaalde richting opduwen. De notaris waarborgt dat. Iemand moet zelfstandig naar een notaris, die bepaalt of iemand niet te broos is om nog een testament te kunnen maken.'

Toch steekt De Graaf zijn hand er niet voor in het vuur dat te veel druk op ouderen nooit voorkomt.

Wilsonbekwaam
Vorige week werd bekend dat de nabestaanden van de steenrijke 82-jarige Arend Broekhuis nagenoeg niets kregen van de 26 miljoen euro die hij in zijn leven had vergaard. Het geld ging naar het Leger des Heils en de Zonnebloem. Via de rechter probeert de familie te bewijzen dat de schenker wilsonbekwaam was toen hij een jaar voor zijn dood met hulp van het Leger des Heils zijn testament wijzigde.

Multimiljonair Broekhuis kwam op het netvlies bij de goede doelen omdat hij al bij leven donateur was - volgens de familie heel bescheiden - van zowel het Leger des Heils als de Zonnebloem. Een bestaand donateurschap biedt een goed doel de beste kansen in het testament te komen.