Volledig scherm
Mark van der Werf ontdekte dat lesgeven heel veel energie kost. Zijn boek Meester Mark draait door (uitgeverij Scriptum) ligt vanaf deze week in de boekwinkels en kost 16 euro. © Jacqueline de Haas

Fuck you, meestertje!

AD-verslaggever Mark van der Werf werd in 2011 leraar op een basisschool in de Rotterdamse binnenstad. Hij schreef een boek over zijn belevenissen - Meester Mark draait door - en legt uit waarom hij het binnen 2 jaar alweer voor gezien hield.

Quote

Ik ben ook een politie­agent die - geregeld tevergeefs - losgesla­gen leerlingen in de hand probeert te houden. Meer dan eens moet ik twee juffen én de directeur optromme­len om een jongen (die zijn middelvin­ger opstak en 'fuck you, meestertje' riep) met stoel en al het lokaal uit te laten tillen.

Mark van der Werf
Volledig scherm
© Jacqueline de Haas

Kabinetsformaties, vliegrampen, voetbalplaatjes of '50-jaar frikadel'. Noem een onderwerp, en ik heb er een stukje over getikt. Maar op mijn 35-ste vind ik het mooi geweest. Ik heb zin in iets anders.

Maar wat? Het antwoord schiet me te binnen als ik een weekend in Rome ben en een ijsje koop: drie grote bollen pistache. Ik neem een hap en nog een hap. En ik weet het: leraar, dat word ik.

Ik zie het helemaal voor me: als leraar kan ik tenminste iets betekenen voor anderen. Ze leren rekenen en schrijven, bijvoorbeeld: 8 x 8 = 64. Ik vind met een 'd'. Maar pas op: jij vindt, met dt. Er komt geen Geert Wilders of CEO aan te pas, maar het is wél nuttig.

En zo beland ik op de Rotterdamse Augustinusschool, waar ik als enige meester tegenwicht moet bieden aan het enorme juffenoverschot. Vier dagen per week geef ik, samen met een ervaren leerkracht, les aan groep 3a.

Herfstbladeren
Ik maak een vliegende start. Of ik de kinderen nou in hun gymschoenen duw, rietjes in pakjes Wicky steek of uitleg dat twee herfstbladeren en nog eens twee herfstbladeren samen vier herfstbladeren zijn; ik doe het allemaal met evenveel plezier. Lesgeven vreet energie. Maar wat is het leuk!

Na de zomervakantie word ik de meester van groep 7a en sta ik er - zonder collega aan mijn zij - grotendeels alleen voor. Dan merk ik pas écht wat er bij komt kijken om een klas te 'runnen'.

Hoe heb ik ooit kunnen denken dat een leraar zich vooral bezighoudt met lesgeven?

Ik ben ook een politieagent die - geregeld tevergeefs - losgeslagen leerlingen in de hand probeert te houden. Meer dan eens moet ik twee juffen én de directeur optrommelen om een jongen (die zijn middelvinger opstak en 'fuck you, meestertje' riep) met stoel en al het lokaal uit te laten tillen.

Schoonmaker

Quote

Zo groeit mijn ontevreden­heid. Ik wil graag boeiende lessen bedenken, maar verzuip in gespreks­ver­sla­gen en vergaderin­gen. Ik doe mijn best om alle kinderen de aandacht geven die ze verdienen, maar zit vooral de leerlingen achter de broek die hun opgaven niet snappen of zich slecht gedragen.

Nogmaals Mark van der Werf

Daarnaast ben ik een schoonmaker die haren en etensresten peurt uit de schuifdeur-groeven van mijn lokaal; de mevrouw die daarvoor is ingehuurd heeft amper tijd om een doek over de tafels te halen.

Van de pabo, waar ik elke woensdag heenga, word ik weinig wijzer. Daar klei ik een vis die van ellende uit elkaar valt.

Maar zolang ik in een paar A4'tjes beklemtoon dat ik ontzettend veel geleerd heb van deze enige knutselactiviteit, krijg ik alsnog een 7. Zo werkt dat op de lerarenopleiding bij meerdere vakken.

Dat is allemaal tot daar aan toe. Wat me wel dwars zit, is dat ik me in plaats van leraar vooral een ambtenaar voel, die metershoge dossiers produceert.

Zo moet elke opmerkelijke uitspraak of beweging in groep 7 worden vastgelegd in een digitaal leerlingvolgsysteem. Mag Samantha niet meegymmen omdat ze telkens 'boeiuh' tegen de sportleraar roept? Dan zeg ik daar niet alleen iets van, ik rapporteer het ook.

Bel ik met haar ouders, dan tik ik ook over die conversatie een paar alinea's. Zodra een praatje 'goedemorgen' overstijgt, moet ik daarvan een verslag opstellen.

Groepsplannen
Nog tijdrovender zijn de 'groepsplannen'. Daarin staat hoe ik mijn slimme leerlingen ga uitdagen, en de minder slimme uit het slop probeer te trekken.

Wat voor extra rekenopgaves heb ik Deniz tot nu toe laten maken? Welke score is bij een volgende toets haalbaar, welke oefeningen geef ik hem om dat te bereiken en hoe vaak en hoe lang gaat hij daar mee aan de slag?

Alles moet uitgebreid zwart op wit worden gezet.

Natuurlijk, hoe meer gegevens ik verzamel over mijn leerlingen, hoe gerichter ik hen kan helpen. Maar nu produceer ik een schat aan informatie, terwijl er amper tijd overblijft om er iets mee te dóen.

Informatie waarvan ik bovendien wel eens betwijfel of we hier nou echt iets mee opschieten. Nadat ik honderden vragen beantwoord over de sociaal-emotionele ontwikkeling van mijn leerlingen, rolt uit de computer een boekwerk vol bontgekleurde staafdiagrammen.

Het resultaat: Esma is brutaal. En Bryan af en toe sloom. Gek hè: zonder dit 'pedagogische webbased expertsysteem', was ik ook al op dat idee gekomen.

Zo groeit mijn ontevredenheid. Ik wil graag boeiende lessen bedenken, maar verzuip in gespreksverslagen en vergaderingen. Ik doe mijn best om alle kinderen de aandacht geven die ze verdienen, maar zit vooral de leerlingen achter de broek die hun opgaven niet snappen of zich slecht gedragen.

Assistentes
Eigenlijk heb ik drie assistentes nodig om mij alle sores uit handen te nemen - maar die dienen zich nooit aan.

En dan te bedenken dat ik maar achttien leerlingen heb! Hoe doen leerkrachten met dertig kinderen dat in hemelsnaam?

Mijn stelling: om al het werk écht goed te doen, moet je een superman of - vrouw zijn die van 's ochtends vroeg tot 's avonds bezig is met zijn baan.

En heus, zulke schapen met vijf poten bestaan. Verscheidene juffen op de Augustinusschool storten zich in ruil voor een mager salaris vol overgave op alle karweitjes in hun lokaal.

Om 18.00 uur ruimen ze zonder morren het magazijn op, en daarna plakken ze geduldig geplastificeerde foto's van alle leerlingen op de ruggen van de opbergbakken met de taal- en rekenwerkboekjes.

Administratie
In de kerstvakantie gaan ze liever een paar dagen terug naar school om hun administratie bij te werken, dan dat hun leerlingen ook maar iets te kort komen.

Ondanks alles houden deze juffen plezier in hun werk. Het is hun roeping. Voor mij is het dat niet. Ik dacht een beroep te hebben gevonden dat ik heel erg leuk zou vinden. Een kleine 2 jaar later weet ik dat ik me vergist heb.

Ik heb mijn oude beroep weer opgepakt, maar nu als freelancer. Vroeger had ik dat een onbezonnen plan gevonden. Maar dankzij mijn kortstondige carrièreswitch weet ik dat een leraar het véél lastiger heeft.

Laat mij maar zzp'er zijn. Ik heb op de Augustinusschool wel voor hetere vuren gestaan.

Algemeen Dagblad gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement