Volledig scherm
Aan gasloos leven kleeft een fors prijskaartje © ANP

Gasvlam doven brengt veel mensen financieel in problemen

Lage- en middeninkomens komen financieel in de problemen als zij hun woning zonder gas gaan verwarmen. Voor een rijtjeshuis kost het naar schatting 18.000 euro om gasloos te worden. Dat blijkt uit een onderzoek van bureau Ecorys.

Het is voor het eerst dat in Nederland een inschatting is gemaakt van de kosten die ermee zijn gemoeid om woningen niet meer met gas te verwarmen. Het kabinet wil dat Nederland in 2050 vrij is van aardgas.

Per buurt is onderzocht wat de betaalbare alternatieven zijn voor gas. Die gegevens zijn vergeleken met het energiegebruik en het gemiddelde inkomen. Daaruit blijkt dat vooral lage- en middeninkomens financieel de eindjes niet aan elkaar kunnen knopen als zij duizenden euro's kwijt zijn aan het op een andere manier verwarmen van hun woning.

Modaal

Directeur van Milieudefensie Donald Pols, die opdracht gaf tot het onderzoek: ,,We dachten dat alleen groepen aan de onderkant van de ladder getroffen zouden worden. Maar het is duidelijk dat modaal, zelfs tot twee keer modaal, in sommige gevallen steun nodig hebben om hun woning zonder gas te verwarmen.''

In Nederland heeft 56 procent van de mensen een koopwoning. Hans André de la Porte van Vereniging Eigen Huis: ,,Het is goed dat voor het eerst inzichtelijk is gemaakt aan welke kosten we moeten denken. Dit onderzoek toont dat er nog heel veel moet gebeuren.'' De belangenbehartiger van huizenbezitters benadrukt dat er 'een gigantische groep' is met 'middeninkomen en een gemiddeld rijtjeshuis'.

In binnensteden zijn vaak nog relatief goedkope alternatieven, zoals stadsverwarming. Maar buiten de Randstad zullen huizenbezitters moeten investeren in een elektrische warmtepomp. Kijk op deze kaart om te zien wat bij jou in de buurt het meest voor de hand liggende alternatief is voor aardgas. Je kunt inzoomen tot op wijkniveau. 

Achterhoek

Quote

Het is duidelijk dat modaal, zelfs tot twee keer modaal, in sommige gevallen steun nodig hebben om hun woning zonder gas te verwarmen

Donald Pols

De la Porte: ,,Je zal maar buiten de bebouwde kom wonen. Rijd maar door de Achterhoek, waar hele doorsnee huisjes staan. Daar is het veel kostbaarder om een woning zonder gas te maken, dan in in de stad.''

De werkelijke kosten zullen per woning enorm verschillen. ,,Als je een nieuw huis hebt met energielabel A zullen de kosten lager zijn'', voorspelt De La Porte. ,,Maar als je een ouder huis hebt, uit de jaren 50 of 60, dan kunnen de kosten zelfs nog veel hoger uitvallen.''

Vereniging Eigen Huis, Milieudefensie en Nibud zijn bang dat mensen onvoldoende geld opzijzetten om die overstap te maken. ,,Tweeënhalf miljoen huishoudens hebben te weinig geld achter de hand en lopen daardoor financiële risico's, geld wat ze nodig hebben voor het vervangen van noodzakelijke producten'', licht Gabriëlla Bettonville van het Nibud toe. ,,Laat staan dat ze geld hebben om te investeren in de verbetering van hun huis. Hoe hoger het inkomen hoe vaker ze wel geld hebben, maar voor een grote groep zal die 15.000 à 20.0000 euro die nodig is, waarschijnlijk niet op te brengen zijn.''

Volgens de organisaties is er geld nodig om ervoor te zorgen dat 'niet alleen iedereen mee moét, maar ook iedereen mee kán'. Pols: ,,Als het kabinet nu durft te kiezen voor een beetje extra investeren in gasloos wonen, kan het overgrote deel van onze woningen in 2030 gasloos zijn. Dat is nodig uit solidariteit met de mensen in Groningen en om de Nederlandse klimaatambities mogelijk te maken.''

Wat zijn de alternatieven voor aardgas?

Minister Henk Kamp zei in 2016 dat woningen in 2050 helemaal van het aardgas af moeten zijn. De Kamer stemt er vandaag naar verwachting voor dat het niet meer verplicht is om nieuwe woningen op aardgas aan te sluiten. De komende jaren wordt het aardgas naar verwachting steeds duurder, dus het loont steeds eerder om over te stappen op een alternatief.

Elektrische warmtepomp: ,,Dit is eigenlijk een soort omgekeerde koelkast en ziet eruit als een airco'', legt Evert Hassink van Milieudefensie uit. Met zo'n pomp kun je je huis volledig verwarmen op elektriciteit. De pomp gebruikt warmte uit de bodem, het grondwater of de lucht om water te verwarmen. Het is vrij duur om dit systeem te installeren, maar in sommige gebieden, zoals buiten de Randstad, heb je vaak geen andere keus.

Stadsverwarming: Hierbij is de woning aangesloten op een warmtenet, het warme water komt van een warmtebron in de buurt. In de meeste gevallen gaat het om restwarmte, bijvoorbeeld van een fabriek. Maar het kan ook biomassa zijn, waarbij bijvoorbeeld houtsnippers worden verbrand. Hierbij zijn de bewoners wat goedkoper uit. Stadsverwarming - de naam zegt het al - komt vooral voor in binnensteden.

Een warmte-installatie per gebouw: In de kelder staat dan een grote ketel waar dan bijvoorbeeld hout in gaat. Daar wordt dan het hele complex mee verwarmd. Deze vorm is vooral geschikt voor grote gebouwen.