Geen vervolging na dood twee jonge militairen in Mali; nabestaanden verbijsterd

Instabiel

Opsporen

Het feitenonderzoek van de marechaussee bevestigt volgens hem dat er van alles mis ging van het moment van de aanschaf tot het ongeval. Net zoals ook de Onderzoeksraad voor Veiligheid dat al eerder concludeerde. ,,Maar er is gewoon onvolledig onderzoek gedaan naar wie daarvoor verantwoordelijk is.”

Ruperti snapt niet dat mensen met belastende verklaringen niet nader worden gehoord. ,,Zo’n militair die verklaart dat informatie is achtergehouden. Dat hij mensen kan aanwijzen die jokken. Dat is al een strafbaar feit op zich. Wij vinden dat je daar achteraan moet gaan. Dan kom je ergens.”

Aannemelijk is dat de chemische verslechtering in de schokbuis van de mortier een belangrijke rol heeft gespeeld, maar zeker is dat dus niet. Meerdere factoren kunnen bovendien een rol hebben gespeeld die dat hebben veroorzaakt, aldus het OM. Zo kan het gaan om een productiefout die had moeten worden gezien, kan de mortier instabiel zijn geworden tijdens het vervoer naar Mali, of ging het mis in de opslag.

Omdat de precieze oorzaak niet is vast te stellen kan er ook niemand direct verantwoordelijk worden gehouden voor het ongeval, redeneert het OM op basis van in totaal vijf onderzoeken. De fouten die zijn gemaakt bij de aanschaf en ingebruikname van de mortieren zijn eveneens een individuele militair niet aan te rekenen. In dat zeer complexe proces - dat lang heeft geduurd en waarbij veel mensen zijn betrokken - is dat onmogelijk vast te stellen, vindt het OM. 

De conclusies zijn een bittere pil voor de nabestaanden. ,,We hebben drie jaar moeten wachten op gerechtigheid en dat blijkt dan niet zo te zijn. Het OM zegt wel heel gemakkelijk het lukt niet”, reageert Greetje Groenbroek.

Een gevoel dat bij haar wordt versterkt als ze zelf de onderzoeken onder ogen krijgt waarop het OM haar conclusies baseert. ,,Eerlijk gezegd vind ik het een giller”, zegt ze.

Groenbroek leest erin dat er dienstvoorschriften zijn overtreden. Ze komt verklaringen tegen van een militair die zegt dat ‘onbruikbare munitie’ met een druk op de knop in ‘bruikbaar’ is veranderd zonder dat daar technisch onderzoek aan ten grondslag lag. Dat er militairen zijn die mensen kunnen aanwijzen waarvan ze weten dat ze hebben gelogen over informatie die is gegeven toen er onderzoek werd gedaan naar het fatale ongeval. ,,Ik snap dat je niet zomaar mensen kan vervolgen. Maar ik zie ook niet dat er iets is gedaan met die verklaringen. Dat is dan wel heel onbevredigend.”

Advocaat Michael Ruperti, die de nabestaanden bijstaat, noemt de beslissing van het OM onbegrijpelijk. Hij ziet nog genoeg aanknopingspunten voor verder onderzoek. ,,Omdat de precieze oorzaak van de ontploffing niet duidelijk is, kun je niet zeggen dat er helemaal niets strafbaars is gedaan. Deze munitie had nooit aangeschaft mogen worden en verscheept. De mensen die dat hebben gedaan, moet je opsporen. In het onderzoek dat er nu ligt zijn nog genoeg aanwijzingen die nader onderzocht kunnen worden om bij de leidinggevenden uit te komen die hiervoor verantwoordelijk zijn.”

Ik kan hier geen vrede mee hebben en geef niet op. Ons leven staat al 4,5 jaar op zijn kop. Elke keer worden wij geconfronteerd met die lege stoel

Greetje Groenbroek,Moeder Henry Hoving

De nabestaanden laten het er dan ook niet bij zitten. Ze stappen nu zelf naar de rechter om vervolging af te dwingen. Moeder Greetje Groenbroek: ,,Ik kan hier geen vrede mee hebben en geef niet op. Ons leven staat al 4,5 jaar op zijn kop. Elke keer worden wij geconfronteerd met die lege stoel. Als ik mijn kleindochter zie denk ik vaak: zij zal Henry nooit leren kennen. Dat blijft heel confronterend. Daar hebben ze bij Defensie geen last van.’’