Volledig scherm
© Shutterstock

Gen ontdekt dat risico op dementie verlaagt

Onderzoekers van Amsterdam UMC hebben een gen ontdekt dat het risico op dementie verlaagt. Daarnaast lijkt het gen de kans op een langer leven te vergroten. De ontdekking kan een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van een behandeling tegen dementie.

De proefpersonen voor het grootschalige onderzoek kwamen uit zestien verschillende landen in Europa, Noord- en Zuid-Amerika. In totaal werden gegevens van meer dan 53.000 patiënten geanalyseerd, die werden vergeleken met een controlegroep van bijna 150.000 mensen.

De genetische variant Rs 72824905 blijkt een lager risico te geven op het krijgen van de ziekte van Alzheimer en twee andere vormen van dementie; zogenoemde frontotemporale dementie en Lewy-body-dementie. Het gen heeft geen effect bij andere hersenaandoeningen als Parkinson, MS en ALS.

De mensen met het gen hadden de helft minder kans om dement te worden. Het gen komt voor bij een op de honderd mensen met Europese voorouders en lijkt te beschermen tegen de opbouw van schadelijke eiwitten die hersencellen laten afsterven, zo valt te lezen in het wetenschappelijke tijdschrift Acta Neuropathologica. 90-plussers die het gen hadden, leefden gemiddeld een jaar langer, maar de groep was te klein om toeval uit te sluiten.

Leren

Een van de onderzoeksters, Henne Holstege, doet al jarenlang onderzoek naar mensen boven de honderd jaar. ,,Hiervoor hebben wij ons 100-plusonderzoek opgezet: om beschermende factoren te ontdekken die het brein tot op hoge leeftijd gezond houden”, meldt zij op de website van Amsterdam UMC.

Het erfelijk materiaal van de oude mensen werd meegenomen bij dit onderzoek en het blijkt dat deze groep het meest beschermd is door de erfelijke genetische mutatie. ,,Mijn uiteindelijke doel is te leren van de 100-plussers, hoe het mogelijk is oud te worden met een gezond brein, zodat we straks bij het ouder worden allemaal beschermd zijn tegen deze ziektes”, besluit de onderzoekster.

Momenteel is er nog geen effectieve behandeling tegen dementie. De onderzoekers hopen door de werking van het gen te ontrafelen, een behandeling tegen dementie te ontwikkelen. Ieder uur krijgen volgens Alzheimer Nederland vijf mensen in ons land dementie. Het aantal mensen met de aandoening zal door de toenemende vergrijzing alleen maar meer gaan stijgen tot een half miljoen in 2040, zo voorspelt Alzheimer Nederland. Dementie is de volksziekte met de hoogste zorgkosten. In 2017 ging er 9,3 miljard euro naar de zorg voor dementie: dat is 9,5 procent van de totale zorgkosten in Nederland.

Kijk hier hoe muziek het verleden dichterbij brengt: