Volledig scherm
© ANP

GenX-vervuiling treft vele tientallen tuinders en gezinnen

De gifstoffen C8 en GenX van de Dordtse fabriek Chemours hebben niet alleen het drinkwater, maar ook de grond vervuild. Hoveniersbedrijven, aannemers en bouwers die werken in een straal van tien kilometer rond de chemische fabriek zitten met hun handen in hun haar omdat ze bij de bouw opgezadeld zijn met afgegraven vervuilde grond, die ze niet kwijt kunnen. 

Verplaatsen is door de Omgevingsdienst Zuid-Holland zuid compleet aan banden gelegd. Ook particulieren die grond afgroeven voor een vijver of nieuw tuinschuurtje blijven tot hun verbijstering met een berg grond achter. Meerdere bouwprojecten lopen vertraging op.

,,Het is een probleem,’’ zegt Peter Verdoorn van tuinspecialist Vego uit Papendrecht die samenwerkt met veel hoveniers. ,,We transporteren het niet meer. Het mag niet. Het is mogelijk een milieudelict. Wij gaan dat risico niet lopen.’’ Hoveniers hebben opdrachten in het getroffen gebied uitgesteld. Ook heeft de uitbreiding van een supermarkt in Dordrecht al vertraging opgelopen.

Stofjes

Quote

Ik maak me zorgen over de veiligheid van mijn kinderen

Bewoner

De Omgevingsdienst Zuid-Holland zuid heeft een brief gestuurd naar aannemers, projectontwikkelaars, bouwers en grondverwerkers dat alle grond naar verwachting vervuild is met de chemische stoffen C8 en GenX. De stofjes zaten in de lucht en zijn neergeslagen door de regen.

Omdat er nog geen veilige richtwaardes zijn, mag in de hele regio afgegraven grond niet verplaatst worden vanwege de Wet Bodembescherming. Het mag eventueel gestort worden in een speciaal depot. Maar die depots zijn er niet.

De noodmaatregel treft Dordrecht, Zwijndrecht, Papendrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Molenwaard, Ridderkerk, Krimpenerwaard, Alblasserdam, Gorinchem, Ridderkerk, Giessenlanden, Werkendam en Drimmelen.

Een inwoner uit Gorinchem meldt dat hij bij de bouw van een tuinschuurtje, drie kuub afgroef. ,,Ik liet het afvoeren naar grondverwerker Suez, maar ik kreeg het tot mijn grote schrik weer terug. ‘Het is vervuild met GenX’, werd erbij gezegd’.’’ De man heeft nu een berg grond op zijn stoep. ,,Wat moet ik ermee? En ik maak me zorgen over de veiligheid van mijn kinderen. Is het ongezond?’’

Een andere vrouw die een luxe tuin liet aanleggen, heeft nu een soort ‘Alp’ erbij gekregen: vervuilde grond. ,,Van 15 meter breed, 2,5 meter hoog en drie meter breed: 120 ton. We hebben het zo neergelegd dat ze in de tuin nog makkelijk naar haar deur kan lopen,’’ zegt de hovenier die niet in de schijnwerper wil. De vrouw kan de tegenslag hebben, zegt hij. ,,Ze is er gelukkig rustig onder.’’

Suez bevestigt dat het geen grond versleept. ,,Het mag niet vervoerd worden, wij doen het daarom ook niet. We willen veilig werken. We volgen dus de richtlijnen van de Omgevingsdienst.’’

Normen

Projectontwikkelaar Arie van Pelt stelt dat de overheid sliep bij het geven van vergunningen voor C8 en GenX. Hij hoopt dat de veilige normen snel boven tafel komen. ,, De overheid zit er nu bovenop. Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen. Niemand weet hoe schadelijk het is. Ik heb er geen verstand van, en ook de overheid weet het niet. Dat is het dramatische.’’

De Omgevingsdienst Zuid-Holland verwacht zeker zes maanden nodig te hebben voor het onderzoek. ,,Waar ligt de grens tot waar je wel iets met deze grond kan? Dat wordt onderzocht,’’ aldus Jonne van Bochove namens de gemeente Dordrecht en de Omgevingsdienst.

Van Bochove merkt dat er veel vragen zijn van bouwers. Maar er is ook begrip. ,, Zij snappen dat wij op dit moment niet anders kunnen, juist om te voorkomen dat grond elders verontreinigd wordt met deze stoffen.’’

De omgevingsdienst, de provincie Zuid-Holland, de Dienst Jeugd en Gezondheid en Expertisecentrum PFAS werken met man en macht aan tijdelijke normen, zegt hij. ,,De onderzoeken hebben de hoogste prioriteit en ik hoor dat er flink vaart op zit.’’