Volledig scherm
Moeders namen vorig jaar de les over op basisschool De Goede Herder in Bodegraven. © Marlies Wessels

Gezocht: oppasouder voor als de leerkracht ziek is

Het lerarentekort op basisscholen leidt tot steeds extremere uitwassen. Een basisschool in Hoorn zoekt nu zelfs oppasouders, die voor de klas kunnen staan als er niemand beschikbaar is. ‘Maar deze noodregel is ook gevaarlijk.’

Ouders met kinderen op basisschool Het Kompas in Hoorn kregen vorige week een brief met de vraag op welke dagen ze beschikbaar zijn om ‘een beetje op te passen en samen met de kinderen te spelen’. Het is het nieuwe beleid van deze school. Op de eerste dag dat er geen leerkracht te vinden is, wil ze een klas nog wel naar huis sturen. Maar op de tweede dag vraagt de school ouders om hulp. 

De kinderen kunnen hun tijd besteden met educatieve spelletjes en taakbrieven. Ouders - idealiter een stuk of drie voor één klas - zijn vooral nodig om de orde te bewaken en misschien zelfs te helpen. ,,Je moet voorkomen dat je ouders op de stoel van de leerkracht zet. Natuurlijk lopen een collega of ik regelmatig binnen om te kijken of het goed gaat. En als er echt conflictsituaties ontstaan, moeten ze ons komen halen legt”, directeur Jaap Muurling uit. 

Noodmaatregel 

Quote

Teams doen er alles aan om alle leerlingen binnen­boord te houden, maar het gaat bijna niet meer

Voorzitter Petra van Haren van de Algemene Vereniging Schoolleiders

Het is een noodmaatregel in een tijd dat er nauwelijks voldoende leraren zijn te vinden. Dit schooljaar heeft Muurling al twee keer een klas naar huis moeten sturen. De leraren en hun directeur hebben besloten om géén klassen te verdelen. ,,Dan verhoog je de werkdruk van de andere leerkrachten. Bovendien zijn die groepen al behoorlijk vol.” 

De basisschool is niet de eerste die onorthodoxe maatregelen treft om het lerarentekort te beteugelen. Een maand geleden kondigde een schoolbestuur in de Zaanstreek aan over te stappen op een vierdaagse schoolweek als er geen invaller meer te vinden is. In de Randstad uitte een leerkracht begin deze week haar zorgen, omdat een detacheringsbureau toegaf eerstejaars pabo-studenten zelfstandig voor de klas te zetten. Ook groeit het aantal gepensioneerde leerkrachten dat weer lesgeeft. 

Basisschooldirecteuren nemen steeds fermere besluiten, constateert de Algemene Vereniging Schoolleiders (AVS). ,,Teams doen er alles aan om alle leerlingen binnenboord te houden, maar het gaat bijna niet meer”, verklaart voorzitter Petra van Haren. Daarom kiezen ze niet meer voor de korte termijn (leerlingen incidenteel naar huis sturen of leerkrachten niet naar een cursus laten gaan), maar voor de lange termijn. Van Haren: ,,Dan kan het zijn dat ze voor een vierdaagse schoolweek kiezen. Het komt er aan dat ze dan maar collectief ongehoorzaam zijn.”

Tekst loopt door onder de foto

Volledig scherm
© ANP

Gevaarlijk 

Hoewel sectororganisatie PO-Raad begrijpt dat scholen oppasouders inzetten, vindt ze het ‘niet wenselijk’. ,,Deze oplossing lijkt beter dan het naar huis sturen van leerlingen, maar hij is ook gevaarlijk,” waarschuwt woordvoerder Ad Veen. Want leerkrachten hebben een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) nodig om voor de klas te kunnen staan. Ook oppasouders zouden die aan de basisschool moeten overleggen voordat ze kunnen komen. Bovendien moeten de scholen uitzoeken of deze vrijwilligers wel zijn verzekerd als er een incident gebeurt. 

Ook Het Kompas zelf is niet blij met de noodmaatregel. ,,Het is natuurlijk raar dat we dit soort oplossingen moeten bedenken, terwijl al jaren bekend is dat er een lerarentekort aankomt,” zegt directeur Muurling. Want de kinderen doen misschien wel educatieve spellen, ze krijgen geen goed onderwijs. Muurling: ,,Zo is het onderwijs natuurlijk niet bedoeld.”

Het Nijmeegse schoolbestuur Conexus riep vorig jaar al ouders op om voor de klas te staan. Het grote verschil met de situatie in Hoorn: deze scholen zochten ouders met een lesbevoegdheid. De opbrengst viel tegen, zegt bestuurder Toine Janssen, want op 31 scholen reageerden tussen de 10 en 15 mensen. Maar er was wel een bijvangst: ,,Er zijn wat ouders die aangaven te willen komen om kinderen op te vangen. Dat gebeurt nu af en toe. Maar dit gaan we de komende jaren veel vaker zien,” voorspelt Janssen.