Volledig scherm
© Thinkstock

'GGD moet stoppen met seksvragen aan 13-jarigen'

De GGD stelt tweedeklassers in het voortgezet onderwijs zeer expliciete vragen over hun seksualiteit. Ouderorganisaties zijn geschokt. De VVD vindt het van de gekke dat 13-jarigen moeten vertellen met hoeveel personen ze seks hebben gehad.

 
Hoe oud was je de eerste keer?

De vragen die tweedeklassers bij het online-gezondheidsonderzoek onder ogen krijgen, liegen er niet om: 'Heb je wel eens geslachtsgemeenschap gehad?', 'Hoe oud was je de eerste keer?', 'Met hoeveel verschillende personen?' en 'Zijn er toen ook condooms of andere voorbehoedmiddelen gebruikt?'.

'Veel kinderen van die leeftijd zijn nog niet aan seks toe, maar we zien ook dat meisjes van 14 zwanger raken. Op tijd ingrijpen is belangrijk, maar vragenlijsten van de GGD mogen nooit de suggestie bij kinderen wekken dat seksuele contacten op die leeftijd normaal zijn,' zegt directeur Werner van Katwijk van ouderorganisatie Ouders & Coo.

Bezorgd
De huidige lijsten maken ouders bezorgd, schrijft de website ouders online, vanwege inbreuk op hun persoonlijke levenssfeer. 'Vaak ontstaat het gevoel dat ze worden gecontroleerd in plaats van dat er ondersteuning wordt geboden.' Van Katwijk vindt het belangrijk dat scholen, in overleg met ouders, peilen hoe het met een kind gaat. Tegelijkertijd erkent ook hij dat er bij vragen over seks sprake is van een 'spagaat'.

Voor regeringspartij VVD gaan vragen aan scholieren over zulke intieme kwesties echt te ver. 'Er is geen enkele noodzaak om jongeren van 13 of 14 jaar ongericht te vragen naar seksuele activiteiten of andere persoonlijke zaken', concludeert Kamerlid Brigitte van der Burg.

Opheldering
Van der Burg wil vandaag in het vragenuurtje opheldering van staatssecretaris Martin van Rijn over de kwestie. Volgens Van der Burg komt de GGD met de vragen 'tot ver in de slaapkamer' en daarbij is het volgens haar onduidelijk wat de GGD's nu eigenlijk doen met de informatie. 'Wanneer je als jongere het 'verkeerde' antwoord geeft kan het maar zo zijn dat er ergens een aantekening in een dossier terecht komt. Wat de VVD betreft stoppen we daar onmiddellijk mee', aldus Van der Burg.

Intieme vragen
Een woordvoerster van GGD Nederland benadrukt dat kinderen eerst 'ja' moeten klikken op de vraag of ze seks hebben gehad voordat ze andere, intieme vragen te zien krijgen. 'De vragenlijsten zijn overal hetzelfde en dienen als voorselectiemiddel; er worden jongeren uitgefilterd voor eventuele gesprekken. Ook verzamelen de GGD's zo data voor de gemeenten. Het is hun taak om gezondheidsbeleid te maken.'

Maar voor de VVD is dat onvoldoende. 'Jongeren moeten op deze leeftijd helemaal niet lastig gevallen worden met dit soort vragen. Dit is wat de VVD betreft een onvoorstelbare, onnodige en onwenselijke inbreuk op de persoonlijke levenssfeer van jongere', zegt Van der Burg.

Anoniem
Wat betreft de privacy garandeert GGD Nederland dat de invuller voor de buitenwacht anoniem blijft. 'Scholen krijgen alleen een globale, geanonimiseerde versie. Zo kunnen ze zien of hun leerlingen gezond leven.'

In 2008 ontstond ook oproer omdat er plannen waren voor een elektronisch kinddossier, waarin onder meer gegevens moesten komen over het schaamhaar en condoomgebruik van kinderen.

De VVD zal staatssecretaris Martin van Rijn (VWS) vragen ervoor te zorgen dat de omstreden vragenlijsten niet meer worden afgenomen.