Volledig scherm
Openbaar toilet in het Kralingse Bos. © Marco De Swart

Grote behoefte aan openbare toiletten

Sinds Geerte Piening haar wildplasboete aanvocht bij de rechter, staat het onderwerp lokaal weer op de agenda: er moeten meer openbare toiletten komen. De Maag Lever Darm Stichting pleit voor een landelijke norm.

Quote

Het toont aan dat er behoefte aan is dat er wat gebeurt

Bernique Tool, directeur van de Maag Lever Darm Stichting

'Als vrouw kun je ook in een urinoir plassen. Het is misschien niet prettig, maar het kan wel'', stelde de Amsterdamse rechter die zich in september boog over de strijd van studente Geerte Piening (23) tegen haar wildplasboete. Die kreeg ze nadat ze in hartje Amsterdam met haar broek op haar enkels haar plas liet lopen. De zaak haalde het nieuws en zette gemeenteraadsleden aan het denken over de situatie in hun eigen gemeente, blijkt uit een inventarisatie van deze krant.

,,Ik ben geïnspireerd door het vonnis over de wildplasboete'', vertelt Jack Jetten, fractievoorzitter van de Lokale Partij Groot-Nuth in Limburg. Hij eist dat er in Nuth, Schinnen en Onderbanken, die op 1 januari fuseren tot de gemeente Beekdaelen, openbare toiletten komen. Want die zijn er nu nog niet.

Ank de Groot uit Alphen aan den Rijn diende een motie in voor meer 'publieke plasplekken'. Ook CDA en PvdA in het Zutphen trokken aan de bel voor meer openbare toiletten.

Volgens directeur van de Maag Lever Darm Stichting Bernique Tool, die ook al jaren actie voert voor meer openbare wc's voor mensen met darmklachten, heeft de zaak van Piening 'heel mooi aan de oppervlakte gebracht dat openbare toiletten een ontzettend relevant onderwerp zijn'. ,,Het toont aan dat er behoefte aan is dat er wat gebeurt.''

Buikpatiënten

In totaal lopen er nu in ongeveer twintig gemeenten in Nederland initiatieven voor meer openbare wc's, ook voor vrouwen. Maar als het aan de Maag Lever Darm Stichting en vier andere verenigingen voor buikpatiënten ligt, moet het in nog veel meer gemeenten een punt van zorg worden. Tool: ,,We denken na over het aantal prullenbakken en brievenbussen per inwoner, maar niet over het aantal wc's. Daarom pleiten wij voor een landelijke norm.''

Tijdens een rondetafelconferentie aanstaande donderdag maakt de Maag Lever Darm Stichting bekend hoeveel toiletten er volgens die norm moeten zijn. ,,Buikpatiënten hebben soms maar vijf minuten, zij willen niet in drie winkels hoeven vragen of ze naar de wc mogen'', zegt Tool. ,,Een vrouw moest een luier van haar kindje uit de tas pakken om haar eigen behoefte op te vangen. Dat is gewoon gênant.''

'Onze Zeiknota is van ver vóór de zaak om de wildplasboete'

Als er één gemeente werk maakt van openbare toiletten is het Rotterdam. De stad - met het patatje kapsalon toch al dol op bijnamen - doopte de visie op openbare toiletvoorzieningen om tot 'Zeiknota'. Hoge nood, maar nergens een wc, dat is binnenkort voorbij, beloofde Joost Eerdmans al in september 2016. ,,Onze Zeiknota is van ver vóór de zaak om de wildplasboete'', zegt de 46-jarige wethouder Veiligheid, Handhaving en Buitenruimte. ,,Je kunt wel handhaven op wildplassen, maar dan moeten er ook toiletten zijn. Voor mannen én vrouwen.''

Op vijftien plekken in de stad komen zelfreinigende toiletunits. Kosten: 4 ton per jaar. Maar Rotterdam had ook wat in te halen. Er stond één toilet per 1.678 vierkante meter, concludeerde de Maag Lever Darm Stichting begin dit jaar. In Amsterdam is dat er één per 582 vierkante meter en in Den Haag één per 920 vierkante meter. Toch werd Rotterdam in september door de HogeNood-app uitgeroepen tot de plasvriendelijkste stad van Nederland, omdat er veel openbare toiletten zijn en de stad het actiefst is om dat aanbod te vergroten. Eerdmans was verrast. ,,Want wij waren van mening dat er nog wat ontbrak.''

Wildplassers hoeven trouwens niet op zijn steun te rekenen. ,,Ik wil juist hogere boetes: Singapore aan de Maas. Als je in Rotterdam de straat vervuilt, moet de boete zeker het dubbele van 140 euro zijn.''

Volledig scherm
Wethouder Joost Eerdmans van Leefbaar Rotterdam bij een zelfreinigend toilet in het Kralingse Bos. © Hoogveld Bart

'Drinkwater en wc's zijn de basisbehoeften van een stad'

Volledig scherm
Fractievoorzitter GroenLinks in Dordrecht Kitty Kruger bij openbaar toilet van metrostation Dijkzigt. © Hoogveld Bart

GroenLinks-fractievoorzitter Kitty Kruger uit Dordrecht: ,,Door die rechtszaak van Geerte Piening was er heel veel aandacht voor openbare wc's. Dan is het logisch dat je dat onderwerp ook in je eigen gemeente weer op de agenda zet.'' 's Nachts en in het weekeinde is het volgens Kruger amper mogelijk om in Dordrecht naar een openbare wc te gaan. Daarom kwam zij op 27 oktober samen met de PvdA met het initiatiefvoorstel 'Als de nood hoog is'. In het voorstel - dat in december wordt besproken - pleiten zij voor minstens één toilet dat 24 uur per dag open is.

De 56-jarige politica strijdt al jaren voor meer openbare wc's in haar gemeente. ,,Wij vinden dat een stad gastvrij hoort te zijn en daar hoort een openbaar toilet gewoon bij.'' Een enquête onder 200 inwoners toonde aan dat zo'n 80 procent vindt dat er te weinig wc's zijn. Kruger ziet drinkwater en wc's als 'basisbehoeften van een stad'. ,,Boetes uitdelen voor wildplassen kun je niet maken als er géén faciliteiten zijn.

,,Anderen zeggen weleens: waar maak je je zo druk om? Door die zaak om de wildplasboete dacht ik: Zie je wel! Er zijn meer mensen mee bezig! Ik maak me misschien druk om ogenschijnlijk kleine dingen, maar voor sommige mensen zijn openbare toiletten essentieel.''

'In onze gemeente is er geen enkel openbaar toilet'

Limburger Jack - spreek uit Sjaak - Jetten kan slecht tegen onrecht. Toen de fractievoorzitter van de Lokale Partij Groot-Nuth het nieuws hoorde over de wildplasboete van studente Geerte Piening in Amsterdam, liet de 72-jarige politicus het er niet bij zitten. ,,Ik ben geïnspireerd door dat vonnis'', vertelt Jetten. ,,Het is mij een doorn in het oog dat er in de gemeente Nuth geen enkel openbaar toilet is.''

De rechter vond in de Amsterdamse zaak dat er geen sprake was van overmacht, want Piening had 'naar het mannenurinoir kunnen gaan'. Jetten, van huis uit jurist: ,,Daarmee gaf hij een aardig inkijkje in zijn kennis van de vrouwelijke anatomie. Het merendeel van de vrouwen zonder balletopleiding zou het in een Amsterdamse plaskrul niet lukken zonder te knoeien.'' De uitspraak van de rechter noemt de Limburger dan ook 'totaal idioot'.

Een boete van 140 euro vindt Jetten sowieso erg veel voor een menselijk plasje. ,,Honden mogen het overal gratis doen.'' Een meerderheid van de gemeenteraad steunde de motie die hij op 26 september indiende voor een onderzoek naar 'openbare toiletten voor zowel mannen als vrouwen'. In de eerste helft van 2018 wordt duidelijk of het lukt om de wc's te realiseren. Ze komen dan langs een nieuwe wandelroute door de plaatsjes Nuth, Schinnen en Onderbanken, die samen de gemeente Beekdaelen gaan vormen.

Volledig scherm
Fractievoorzitter Jack Jetten van de lokale partij Groot Nuth bij de WC in het gemeentehuis. © Hoogveld Bart