Volledig scherm
© anp

Harde conclusies ombudsman: kind niet altijd beste zorg

Het prijskaartje van jeugdhulp wordt vaak belangrijker geacht dan de zorg die een kind nodig heeft. Gemeenten weigeren kinderen specialistische hulp te geven buiten de eigen regio, zetten ze op een wachtlijst als ze te weinig plekken hebben ingekocht en doen te lang over het toekennen van hulp.

Dat concludeert Kinderombudsman Marc Dullaert in een kritisch rapport dat woensdag verschijnt. Hij onderzoekt of kinderen nog steeds de zorg krijgen die ze nodig hebben, nu de gemeenten verantwoordelijk zijn gemaakt voor de jeugdzorg.

Dullaerts conclusies zijn hard. Gemeenten gaan te veel op de stoel van de hulpverleners zitten, constateert de Kinderombudsman. Ze doen er alles aan om tegen een zo gunstig mogelijke prijs in te kopen bij jeugdhulporganisaties. Dullaert: ,,Sommige ouders worden onder druk gezet om hun kind een andere behandeling te geven dan de beste.''

Lastige puber
Hij heeft voorbeelden te over. Zoals de klacht van een 16-jarige jongen die volgens de huisarts en kinderpsychiater voor een behandeling moest worden opgenomen. Hoewel de gemeente eerst akkoord ging, wees ze de behandeling tóch af toen bleek dat de kliniek buiten de regio staat. Dullaert: ,,Deze ouders kregen de vraag of hun zoon niet gewoon een lastige puber is. En de gemeente vroeg hen of ze beseften dat de gewenste behandeling 10.000 euro per maand kost.''

Gemeenten willen de kinderen per se in de eigen regio laten behandelen, ook als de specialistische zorg elders in het land beter is. De reden: gemeenten hebben daar geen zorg ingekocht en krijgen dan een financiële tegenvaller te verwerken. Sommige gemeenten komen er openlijk voor uit dat ze simpelweg minder specialistische jeugdzorg willen inhuren. Ook belanden kinderen op een wachtlijst, omdat een gemeente niet genoeg zorg heeft ingekocht. Ze moeten dan wachten totdat er een plek vrijkomt. ,,Ouders zitten vervolgens thuis met een kind dat zorg nodig heeft, maar dat gewoon niet krijgt,'' ziet de Kinderombudsman.

Gesteggel
Kinderen die voor het eerst hulp vragen moeten soms maanden wachten voordat een gemeente überhaupt bepaalt welke zorg de cliënt nodig heeft. Gemeenten belanden veelal in bureaucratisch gesteggel, bijvoorbeeld met een andere gemeente over wie de rekening moet betalen. In principe is dat de gemeente waar de ouder met het gezag woont. Maar wat te doen als het kind elders bij een pleeggezin woont? Of als vader in de ene gemeente woont en moeder in de andere?

In het geval van een 14-jarig meisje waren de gevolgen desastreus. De zorg liet zo lang op zich wachten dat het meisje uiteindelijk in een gesloten inrichting belandde, omdat haar problemen in rap tempo verergerden. ,,De kinderen zijn de dupe,'' aldus Dullaert. ,,Ik zie dat de zorgvraag nu een onderhandeling is. Het belang van het kind sneeuwt onder. Ze krijgen niet altijd de zorg die ze nodig hebben.''