Volledig scherm
Foto ter illustratie. Aankomende eerstejaarsstudenten van de Erasmus Universiteit volgen een college. © ANP

'Havo-scholieren met ouders in de bijstand de dupe van sociaal leenstelsel'

Het Interstedelijk Studenten Overleg heeft gereageerd op CBS-onderzoek van eerder deze week. Daarin stelt het statistiekbureau dat de instroom in het hbo van havisten met ouders in de bijstand is gedaald na de afschaffing van de basisbeurs. 'De minister moet nu daadkracht tonen'.

Volgens het Centraal Bureau van de Statistiek is er na de invoering van het sociale leenstelsel in het schooljaar 2015/2016 een sterke daling te zien in de instroom van havo-gediplomeerden met ouders in de bijstand: slechts 73% van deze doelgroep schrijft zich in voor een studie aan een hogeschool. Dat is lager dan voor de invoering van het nieuwe leenstelsel toen het aantal inschrijvingen steeds rond de 80% van de doelgroep schommelde.

ISO-voorzitter Tom van den Brink: ,,De discussie rondom de effecten van het leenstelsel behoort nog lang niet tot het verleden, want wéér blijkt dat deze groep extra hard wordt getroffen. De minister moet daadkracht tonen en een einde maken aan de afname van toegankelijkheid in het hoger onderwijs.''

Het onderzoek door het CBS is gedaan onder alle havo- en vwo-gediplomeerden van tien opeenvolgende jaren (2007-2016): 323.468 havo- en 431.774 vwo-gediplomeerden. Waar de invoer van het sociaal leenstelsel de gang van havo naar hbo lijkt te beïnvloeden, blijft de instroom van vwo naar wetenschappelijk onderwijs (wo) sindsdien stabiel. Ook is er daarbij geen toename in verschillen te zien tussen scholieren met ouders in loondienst en ouders in de bijstand. Vwo-leerlingen met ouders in de bijstand stromen zelfs meer door naar universitair onderwijs dan vwo-leerlingen met ouders in loondienst. 'Mogelijk zijn die kinderen extra gemotiveerd alles uit hun onderwijscarrière te halen', schrijft het CBS.

Andere groepen

Uit het onderzoek blijkt ook dat studenten met een niet-westerse migratie achtergrond, eerste-generatie studenten en studenten met een functiebeperking extra aandacht verdienen. Over de hele linie is de toegankelijkheid van het onderwijs gedaald, wat volgens het ISO vraagt om fundamentele veranderingen. ,,Het wordt tijd dat de minister forse maatregelen neemt die het hoger onderwijs weer toegankelijk maken voor iedereen. Studeren moet niet slechts iets voor de elite zijn’’, aldus Van den Brink.

De basisbeurs werd in het studiejaar 2015/2016 afgeschaft. De Tweede Kamer vond dat niet alleen de overheid, maar ook studenten zelf of hun ouders moeten investeren in hun opleiding.