Volledig scherm
Joris Demmink. © Archieffoto ANP

'Het net sluit zich, dat kun je nu wel stellen'

De getuigenverhoren over vermeend kindermisbruik van ex-topambtenaar Joris Demmink worden vandaag hervat. Weinigen volgen de zaak met meer aandacht dan advocate Adèle van der Plas, die al 7 jaar obsessief met de zaak bezig is. 'Als ik al dit onrecht zie, kan ik dat niet loslaten.' Verslaggever Koen Voskuil is aanwezig bij de verhoren, en twittert voor AD.

 
Ik begrijp niet dat het parlement niet opstaat en zegt: dit tolereren we niet
Advocate Adèle van der Plas

Eigenlijk is advocate Adèle van der Plas nog maar met één zaak bezig. Bijna fulltime wijdt ze zich eraan. Haar hele vermogen zit inmiddels in de zaak, en ze heeft geen idee of ze er ooit een cent voor betaald krijgt. Maar ze gaat gewoon verder. 'Ik ben advocaat met mijn hart. Als ik al dit onrecht zie, kan ik dat niet loslaten. Dus moet ik wel doorgaan.'

De geruchten over seksueel misbruik van jonge jongens door hoge ambtenaren binnen justitie gaan al terug tot halverwege de jaren '90, maar Van der Plas stuit er voor het eerst op in 2007 in een heel andere zaak. Samen met haar levenspartner, advocaat Pieter Herman Bakker Schut, staat ze de Koerd Huseyin Baybasin bij. Hij wordt in Nederland wegens moord, gijzeling en drugshandel tot levenslang veroordeeld.

Vermeende chantabele positie
Ten onrechte, menen de twee advocaten: de Turkse overheid wilde Baybasin levenslang achter de tralies, zo denken zij, en zou Nederland hebben aangezet dat te regelen - gebruikmakend van de vermeende chantabele positie van topambtenaar Joris Demmink. Van der Plas denkt dat de Turkse veiligheidsdiensten over bewijs beschikken dat Demmink Turkse jongens heeft misbruikt.

Het klinkt als een waanzinnige complottheorie, maar Van der Plas en haar levenspartner raken er meer en meer van overtuigd en besluiten zich in de zaak vast te bijten. Als Bakker Schut later dat jaar overlijdt, duikt Van der Plas alleen maar fanatieker in de zaak. Als een kluizenaar werkt ze nu al 6 jaar om de erfenis van haar partner tot een goed einde te brengen. Pas dan kan ze met pensioen, vindt ze.

Roepende in de woestijn
Lang bleef ze een roepende in de woestijn. Maar nu, 7 jaar later, lijkt de zaak-Demmink alsnog in een stroomversnelling te komen. In januari wist ze het OM te dwingen een strafrechtelijk onderzoek te beginnen tegen Demmink, en tijdens de getuigenverhoren van afgelopen week werden onder ede belastende verklaringen afgelegd.

'In de afgelopen jaren heb ik weleens wakker gelegen en gedacht: waar eindigt dit? Elke keer als we weer stuitten op verontrustende feiten, dacht ik dat we er waren. Maar steeds weer liepen we tegen muren op.' Maar nu, zegt ze, lijkt alles anders te worden. 'Het net sluit zich langzaam. Dat kun je nu wel stellen. Wij stuiten ook steeds op tegenwerking van hogerhand. Maar uit de verklaringen die nu openbaar worden, blijkt dat ook al in 1997 onderzoek is gefrustreerd.'

Een kapotte grammofoonplaat
Haar grootste frustratie, zegt ze, is dat de top van justitie kennelijk jarenlang onderzoeken kan blijven saboteren - iets waar overigens nog altijd geen bewijs voor is. 'De minister blijft als een kapotte grammofoonplaat herhalen dat er nooit iets van misstanden is gebleken. Maar er zijn nu twee oud-politiemensen die onder ede zeggen dat onderzoeken van hogerhand zijn gefrustreerd.'

'Ook staatssecretaris Fred Teeven moet ervan weten. Hij was destijds betrokken bij het onderzoek. Ik begrijp niet dat het parlement niet opstaat en zegt: dit tolereren we niet en we willen het hele dossier hebben en iedereen horen die er destijds bij betrokken was. Zij zijn ervoor om de macht kritisch te volgen.'

Toch verwacht Van der Plas dat de zaak uiteindelijk wordt opengebroken. 'Er is nu nog geen enkele wil of animo op het hoogste niveau van justitie om dit op te lossen. Integendeel, ze zoeken nog steeds naar uitwegen om deze misstanden te bedekken. Maar daar zijn wel steeds meer acrobatische toeren voor nodig.'