Volledig scherm
Patrick en zijn ouders Evelien en Marcel wachten de uitspraak van de rechter vandaag in spanning af © Guus Schoonewille

'Het pesten was nog erger dan ik dacht'

Hij is de meest besproken scholier van Nederland. De 13-jarige Patrick, die inzet is van een rechtszaak rond het veelbesproken anti-pestprogramma Project P. Vandaag besluit de rechter of de tv-uitzending van RTL over hem door mag gaan. De school wil dat niet vanwege de in het geheim gemaakte opnames. Aan het AD vertellen Patricks ouders voor het eerst over hun wanhoop.

Quote

Ik dacht: straks vind ik ineens een briefje. 'Bedankt mam, voor de mooie jaren'. En dat hij er dan een eind aan had gemaakt. Die gedachte was de druppel

Evelien

De blik in zijn ogen was die laatste maanden steeds doffer. Hij werd nukkig. Deed ineens lelijk tegen z'n broertjes. Durfde niet meer alleen thuis te zijn, of naar bed te gaan. Was soms ineens geprikkeld, zelfs bozig. Alles, door dat pesten.

Moeder Evelien met haperende stem: 'Ik dacht: straks vind ik ineens een briefje. 'Bedankt mam, voor de mooie jaren'. En dat hij er dan een eind aan had gemaakt. Die gedachte was de druppel.'

Moeder Evelien en vader Marcel willen uitleggen waarom ze met het RTL-programma Project P. in zee gingen. Hoewel twee uitzendingen geen grote problemen gaven, leidde de aflevering met Patrick tot een rechtszaak. Zijn school stapte naar de rechter om te voorkomen dat maandag beelden van het pesten op tv komen. Patrick maakte die met een verborgen camera.

De jongen zit nu thuis, naar school gaan is geen optie meer. Toch voelt het gezin zich winnaar. 'Het is vastgelegd dat het pesten echt niet kon,' zegt Evelien.

Stoornis PDD NOS
Dan drentelt de puber zelf de trap af, nieuwsgierig naar de verslaggevers. 'Kom ik in de krant?' vraagt hij olijk. 'Ik hoop dat andere kinderen iets aan de uitzending hebben,' klinkt het. 'Dat ze weten dat pesten niet normaal is.'

Zijn gezicht is vriendelijk, maar zijn spraak is trager, de blik ietwat troebel. Vader Marcel vertelt, als de knul naar zijn kamer is, dat Patrick de autistische stoornis PDD NOS heeft. 'Kinderen merken dat ook natuurlijk.'

Op zijn basisschool was de jongen al doelwit van pesterijen. Dat moet anders op de middelbare school, besluiten zijn ouders. Dus zoeken ze een school met beleid tegen pesten: het Einstein Lyceum in Rotterdam. 'In deze school dachten we alles gevonden te hebben.' Oude klasgenootjes gaan bovendien naar andere scholen. 'Opnieuw beginnen, zo voelde het.'

Toch gaat het snel mis. Patrick wordt uitgescholden. Belachelijk gemaakt. Ze laten hem struikelen. Trappen hem van z'n fiets.

Weerbaarheidscoach
In het begin vragen ze flink door bij Patrick. Wat heb jíj dan gedaan? Bijt eens van je af! Ze zoeken een weerbaarheidscoach voor hem, benaderen een psycholoog. Niets werkt. Hij verandert. Zachtaardigheid wijkt voor boosheid, nukkigheid en angst. 'Je zag de levenslust verdwijnen,' zegt Marcel.

Er komen gesprekken op school, maar er verandert niets. 'Hij kwam thuis met een schoenafdruk op zijn jas. Tand door zijn lip. Hij werd geprikt met passerpunten.'

Patrick noemt namen, maar de school claimt machteloos te staan. 'Het gebeurde volgens hen tijdens pauzes. Daar was geen toezicht.'

Een andere school is nauwelijks een optie, redeneren ze. Deze lijkt juist zo toegerust op het voorkomen van pesten.

Wanneer in de krokusvakantie ineens een spotje van RTL op tv is, ziet Evelien een kans. De zender zoekt gepeste kinderen voor Project P., om aan pesten een einde te maken. 'Natuurlijk hebben we bedacht dat dit zich ook tegen Patrick zou kunnen keren. Maar we waren wanhopig. Er moest iets veranderen. Hij liep dagelijks schade op die hem zou tekenen voor de rest van zijn leven.'

De programmamakers geven de knul een rugzak mee met twee verborgen camera's. 14 dagen maakt hij heimelijke opnames van pesterijen. 'Spannend, maar hij voelde zich ook gesteund door het team. Presentator Dennis Weening maakte indruk. Zijn zelfvertrouwen groeide.'

Stralend
Als zijn ouders na 14 dagen de opnames zien, schrikken ze. 'Het was nog erger dan ik dacht.' Wanneer RTL de beelden aan de school wil tonen, geeft het Einstein Lyceum niet thuis. RTL zet daarop een scherm langs een weg bij school. Daar klonteren klasgenoten en Patrick alsnog samen om te kijken. 'Sommigen boden hun excuses aan, ze waren begripvol, zei Patrick. Ze wilden hem helpen. Hij voelde zich bevrijd, kwam stralend thuis. Zo gelukkig hadden we hem in maanden niet gezien.'

De volgende dag wordt hij echter apart genomen door de rector. De 'onrust' is te groot om hem in de klas te laten, klinkt het. Hij moet de dagen slijten in de lerarenkamer. 'Patrick kreeg het idee dat alles zijn schuld was, terwijl de oplossing een goed klassengesprek was,' vindt Evelien. Zijn ouders houden hem na een paar dagen thuis. Hoewel school zegt dat hij welkom is, weten zijn ouders dat dit een enkeltje naar de lerarenkamer betekent. Nu leert hij thuis uit zijn schoolboeken. Leest wat. Gaat sporten. Zijn ouders kijken uit naar een andere school. Speciaal onderwijs, wellicht. Spijt van deelname aan Project P. hebben ze niet. 'Het is niet afgelopen zoals we wilden, maar het kon zo niet door gaan.'

Dan komt Patrick weer even naar beneden. Nee, terug naar het Einstein wil hij niet. Een klikspaan, noemen ze hem. Spijt heeft hij toch niet. Zelfs als de rechter vandaag beslist dat de pestbeelden niet op tv mogen. 'Dan hebben toch veel mensen kunnen zien hoe erg het was.' Als Evelien zegt dat ze nog wel naar het Einstein moeten om met de maatschappelijk werkster te praten, is hij zichtbaar bang. Hij schudt driftig nee. 'Moet ik mee? De kinderen zullen er zijn...' Evelien kijkt meelevend. 'We glippen tijdens de lessen wel naar binnen, lieverd. Je bent veilig.'

De school wilde niet reageren op dit verhaal.

  1. Racewagen rijdt ‘met opzet’ publiek in bij Autocross Leende: ‘Mensen vlogen door de lucht’
    Zeven gewonden

    Racewagen rijdt ‘met opzet’ publiek in bij Autocross Leende: ‘Mensen vlogen door de lucht’

    Een racewagen is vanmiddag vermoedelijk met opzet op het publiek ingereden bij de prijsuitreiking van de Autocross Leende in Brabant. Hierbij zijn zeven gewonden gevallen, onder wie een jonge jongen. Het incident gebeurde waarschijnlijk nadat er ruzie was ontstaan omdat de organisatie een race wilde annuleren. De 21-jarige bestuurder van de auto is aangehouden, samen met een tweede verdachte.