Volledig scherm
Een bruine kroeg in Amsterdam © anp

Hippe toko geeft terminale bruine kroeg laatste zetje

De traditionele bruine kroeg in Nederland dreigt te verdwijnen onder het explosieve geweld van hippe tentjes en een uitstervend klantenbestand. Dat blijkt uit recente cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De bruine kroeg lijkt het te verliezen van de tijdgeest.

Quote

Je moet mensen het gevoel geven dat ze belangrijk zijn.

Cor Pol, ex-barkeeper

Dikke kleurige tapijtjes op houten tafels, een stamtafel met kranten, gekookte eieren in een mandje op de bar en op de achtergrond de kabbelende conversatie van kroeggangers in plaats van de monotone dreun van stampende muziek. Zo hoort een echte bruine kroeg eruit te zien.

Met een waard die niet alleen de biertjes tapt, maar tot diep in de nacht als biechtvader, zachte bemiddelaar en praatpaal functioneert. Met de onvermijdelijke stamgasten, al jaren vaste klant. De verdwaalde dichter en gefrustreerde muzikant. En uiteraard die ene licht autistische barzitter met de grootste verhalen, die iedereen al tien keer heeft gehoord, maar die hij toch steeds weer opnieuw mag vertellen. Omdat niemand hem zijn eenzaamheid gunt.

Barkeeper
Cor Pol uit Winsum was jaren barkeeper van het roemruchte café De Kale Jonker in Groningen. Hij verstond als geen ander de kunst om klanten aan zich te binden. Juist door ze te kennen. Met ze te praten alsof het zijn beste vrienden waren. Wat vaak - maar niet altijd - ook nog eens zo was. Cor was een begrip. Als je bij hem aan de bar ging zitten, wist hij meteen hoe je pet stond en wat hij juist wel en juist niet moest zeggen. Bij Cor voelde je je thuis. Hij was barman en vriend tegelijk.

Bruin
De Kale Jonker is niet meer zoals het was. Inmiddels is er een nieuwe eigenaar. Veel klanten kennen echter de oude kroeg nog. Een echte bruine kroeg met een typische mix van kunstenaars, intellectuelen en vaste gasten die - zoals dat hoort in een bruine kroeg - bijna onzichtbaar in de kantlijn van het leven opereren. Pol weet wel waarom de bruine kroeg op zijn retour is: ,,Er zijn maar twee oorzaken voor. Dat is geld en het rookverbod. Heel simpel. Wij stonden altijd bekend als een kroeg waar je kon roken. Oudere klanten wilden toch graag hun rokertje binnen opsteken. En dat kon op een gegeven moment niet meer.''

Sfeer
Volgens Pol is er nog een oorzaak voor de terugloop. Misschien wel de belangrijkste. ,,Als de man van de bruine kroeg niets tegen je zegt, dan ga jij er de volgende keer niet meer heen. De barman is bepalend voor de sfeer. Ik had ooit een studentenclub op bezoek. Die kwamen toevallig bij mij omdat iets dicht was. Ze zijn nooit meer weggeweest.''

Pol hekelt de opkomst van de 'effectieve' horeca, waarbij kroegen vooral kijken naar omzet en winst in plaats van de beleving van de klant. ,,Als je een cola beerenburg bestelt en het wordt ingeschonken met een maatglaasje, dan komen mensen niet meer terug. Een goede barkeeper geeft terug. Dat is een wisselwerking. Als dat er niet is, dan blijf jij als klant weg.''

Succes
De barkeeper is de man of vrouw achter het succes. Dat is de oprechte overtuiging van Pol. ,,Natuurlijk sterft een bepaalde generatie oudere klanten uit. Maar ik had best veel jonge klanten. Die willen heus wel naar een bruine kroeg, maar dan moet je het wel goed doen. Dan moet je met ze praten en niet met een maatbekertje in je hand op je centen letten. Je moet mensen het gevoel geven dat ze belangrijk zijn. Ik ben er nu tien jaar weg en als ik in de stad kom, dan kent iedereen mij nog. Dat is het hart van een bruine kroeg.''


Volledig scherm
De introductie van het rookverbod was de doodsteek voor veel kroegen. © anp

Rookverbod
Lennert Rietveld zit al zevenentwintig jaar in het horeca-vak. Hij werkt bij een adviesbureau voor horeca-ondernemers en ziet al veel langer dat de traditionele bruine kroeg het moeilijk heeft. ,,Ze hebben eerst te maken gehad met het rookverbod. In de bruine kroeg komt toch een wat ouder publiek, de echte kroeggangers, die toch vaak wat meer roken.''

Volgens Rietveld heeft de consument tegenwoordig veel meer te kiezen. ,,Voor het concept van een café zijn tegenwoordig een groot aantal alternatieven gekomen. Vroeger ging je ook naar de kroeg voor een kop koffie of een gehaktbal, daar heb je nu allemaal gespecialiseerde koffietentjes en lunchtentjes voor. Het alternatieve aanbod is veel sterker geworden en door die ontwikkeling neemt het aantal kroegen af.''

Kern
Volgens Rietveld blijft de bruine kroeg nog wel even bestaan omdat er nog steeds een harde kern aan klanten is, maar die sterft wel uit. Jongeren gaan niet meer naar een kroeg waar geen muziek te horen is. Bovendien staan ze ook niet in de rij om een echte bruine kroeg over te nemen. ,,Jonge ondernemers willen vaak niet meer zelf achter de bar staan, die willen mooie, hippe concepten met meerdere vestigingen. Dan zetten ze jonge meiden of jongens achter de bar. Terwijl in een bruine kroeg de ondernemer daar zelf staat.''


Algemeen Dagblad gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement