Volledig scherm
13 maart 1945: Koningin Wilhelmina heeft weer voet gezet op Nederlandse bodem © ANP

Historicus kraakt Wilhelmina: een godsgeschenk voor de Gestapo

De goede reputatie die koningin Wilhelmina geniet is volledig onverdiend, stelt historicus Gerard Aalders. Sterker nog, hij schrijft in zijn nieuwe boek Wilhelmina, werkelijkheid en fictie dat door haar domheid en die van haar ministers vermoedelijk honderden verzetslieden om het leven kwamen.

Quote

Insiders spraken van een 'betreurens­waar­di­ge domheid'

Gerard Aalders

Aalders rekent in zijn boek af met bestaande opvattingen over de voormalige vorstin. ,,Wilhelmina was geen mythische koningin. Integendeel. Ze was de koningin van de mythe", concludeert hij.

,,Door haar opvoeding, eigenzinnigheid, eigendunk, tunnelvisie, zelfoverschatting, wereldvreemdheid en niet te vergeten haar weerzin tegen democratie en parlement maakte ze keer op keer inschattingsfouten. Ze liet zich leiden door intuïtie", schrijft Aalders over Wilhelmina (1880-1962). Hij citeert de Amerikaanse president Franklin D. Roosevelt die haar omschreef als 'bigotte, onzuiver redenerende, onmogelijk veeleisende, intens egocentrische oude dame'.

Verzetslieden

Het Nederlands verzet had niets aan haar steun, aldus Aalders. ,,Ze had het verzet gecentraliseerd, terwijl ze geen enkel benul had van hoe het in elkaar zat. Een godsgeschenk voor de Gestapo", vertelt hij op Radio 1. ,,Insiders spraken van een 'betreurenswaardige domheid'." 

Aalders baseert zijn conclusie onder meer op nog niet gepubliceerd onderzoek en op de problemen die voor het verzet in bezet Nederland ontstonden toen vanuit Londen werd aangedrongen op samensmelting binnen de Binnenlandse Strijdkrachten.

Quote

Ze had het verzet gecentrali­seerd, terwijl ze geen enkel benul had hoe het in elkaar zat. Een godsge­schenk voor de Gestapo

Gerard Aalders

Volgens Aalders heeft Radio Oranje, waarvoor de koningin in vijf jaar tijd slechts 34 toespraken hield, 'buitenproportioneel bijgedragen aan de mythevorming'. Er is volgens hem een overdreven waarde en bereik aan toegekend. ,,Haar toespraken hadden geen invloed op het verloop van de oorlog in Nederland." 

Aalders vindt de koningin ook allerminst onverschrokken en manhaftig. ,,Voor het uitspreken van een rede vanuit een veilige studio in Londen is geen moed nodig. Haar drijfveer was het voortbestaan van de monarchie."

Ballingschap

Koningin en regering in ballingschap droegen ook niet bij aan de bevrijding en het herstel van Nederland. Amerika en Engeland luisterden niet naar Nederland. ,,De regering had niet de geringste invloed."

Aalders, die talrijke boeken over de Oranjes op zijn naam heeft staan, schreef zijn boek uit nieuwsgierigheid en een 'nooit aflatend gevoel van verbazing' over Wilhelmina. ,,Hoe kon iemand met de karaktereigenschappen van Wilhelmina als staatshoofd fungeren?" vraagt hij zich af. 

Quote

Voor het uitspreken van een rede vanuit een veilige studio in Londen is geen moed nodig

Gerard Aalders

Aalders doorzocht nationale archieven in Den Haag, Londen en Washington, bestudeerde alles wat over Wilhelmina is geschreven en kwam tot zijn eigen conclusies. ,,Ik laat de feiten spreken. De bronnen staan onderaan elke bladzijde en die kun je controleren."

De Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) wil desgevraagd niet reageren op de inhoud van het boek.

  1. Brief aan alle Nederlanders: ‘Hoe leg je uit dat je niets deed om het zeewater tegen te houden?
    PREMIUM
    Voorpublicatie

    Brief aan alle Nederlan­ders: ‘Hoe leg je uit dat je niets deed om het zeewater tegen te houden?

    Op het moment dat een meerderheid van de Nederlanders overtuigd is van klimaatverandering, grote investeringsfondsen aankondigen niet meer te investeren in fossiele energie en de Tesla Model 3 de meest verkochte auto is, komt bestsellerauteur en De Correspondent-medewerker Rutger Bregman met een alarmerende brief aan alle Nederlanders, gratis in boekvorm verkrijgbaar: Het water komt. Klik hier voor de voorpublicatie.
  1. Nieuws over coronavirus en lerarenstaking in de Ochtend Show to go

    Nieuws over coronavi­rus en lerarensta­king in de Ochtend Show to go

    Het is de week van de lerarenstakingen. Komende donderdag en vrijdag leggen leraren door heel het land het werk neer, om te staken voor beter loon en een betere cao. Kim van Strien, zelf lerares Frans op een middelbare school en hoofdbestuurder van de Algemene Onderwijsbond, vindt ook dat er iets moet veranderen. Ze is daarom te gast in de Ochtend Show om te praten over het aanhoudende probleem waar veel leraren mee te maken hebben.
  2. Passagier wil meer beelden van tramaanslag zien, OM zegt dat er niet meer beelden van hem zijn

    Passagier wil meer beelden van tramaan­slag zien, OM zegt dat er niet meer beelden van hem zijn

    Een van de inzittenden van de Utrechtse tram waarin vorig jaar een aanslag werd gepleegd, eist inzage in meer camerabeelden van het moment van de aanslag. Hij is ervan overtuigd dat Gökmen Tanis ook op hem heeft geschoten en wil de beelden daarvan zien. Volgens het Openbaar Ministerie zijn alle beelden met de passagier al bekeken en is daarop niet te zien dat Tanis op hem schiet. Toch gaan OM en de passagier nog een keer in overleg, zo was de uitkomst van een kort geding vanmiddag.