Volledig scherm
Taxi's in het centrum van Amsterdam. © anp

Hoe veilig ben je als vrouw in een Nederlandse Ubertaxi?

Hoe staat het gesteld met de screening van Uber-chauffeurs? Die vraag rijst na een CNN-onderzoek, waaruit blijkt dat zeker 103 Amerikaanse chauffeurs van Uber de afgelopen vier jaar niet van, vaak dronken, vrouwelijke passagiers af konden blijven. De Nederlandse taxibranche is niet bang voor zulke wantoestanden, aldus Hilbert Michel van Koninklijk Nederland Vervoer Taxi.

Taxichauffeurs vervoeren in ons land wekelijks meer dan een miljoen passagiers. Zo’n 30.000 werknemers van taxibedrijven en nog eens 8.000 zelfstandigen (zzp'ers) zijn dagelijks onderweg, meldt de site van KNV Taxi. Dat zijn veelal ritten op contract, voor schoolkinderen, ouderen, zieken of mensen met een beperking. Een kwart van het totaal valt onder het consumentenvervoer. Met een omzet van 1,2 miljard euro alle reden om veiligheid hoog in het vaandel te hebben.

,,Je rijdt feitelijk met een vreemde mee'', zei een Amerikaans slachtoffer. ,,Hoeveel vrouwen moeten er worden lastiggevallen voordat er iets gebeurt?'' Toestanden zoals in Amerika verwacht Michel echter niet. ,,Het is veilig om in Nederland in een taxi te stappen’’, zegt hij. ,,Alle officiële taxibedrijven voldoen aan de plichten die vastzitten aan het verkrijgen van een taxivergunning.'' Ook Uber.

Excessen doen zich door doorlopende screening feitelijk niet voor. De wettelijke controle door Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT), het taxibeleid van de gemeenten en het toezicht door politie, als het om verkeers- of strafzaken gaat, is heel groot. ,,Taxibedrijven kunnen verder vrijwillig het TX-taxikeurmerk halen, dat onafhankelijk wordt geïnspecteerd en gecontroleerd.''

Aan hoop regels voldoen

Wie in Nederland achter het stuur van een taxi wil kruipen, moet daarom aan een hoop regels voldoen. Een blinkende en redelijk nieuwe auto is duidelijk niet genoeg. Ook niet voor Uber-chauffeurs. Bestuurders van een taxidienst hebben allereerst een chauffeurskaart nodig, een uitgebreid soort rijbewijs dat middels een theorie- en praktijkexamen moet worden behaald bij het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR). Een geneeskundige verklaring van een ARBO-arts en een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) zijn daar onderdeel van.

Uberpop dat op 30 juli 2014 in Amsterdam werd gelanceerd, werd in december van dat jaar als ‘illegale snordersdienst’ weer verboden. Zonder vergunning passagiers rondrijden is er hier niet bij, aldus de inspectie, en dus moeten ook Uber-chauffeurs buiten de chauffeurskaart een taxivergunning bezitten. Om die te krijgen, moet een bestuurder zich registreren bij de Kamer van Koophandel en de vergunning aanvragen bij het KIWA Register. Ook nu heeft een hij of zij weer een VOG nodig. Let wel, een andere dan voor de chauffeurskaart.

Over hoe een taxichauffeur zich richting passagier dient te gedragen, laat de branche evenmin twijfel bestaan. Sociaal Fond Taxi, een stichting opgericht door KNV Taxi en de vakbonden FNV en CNV, heeft onder de titel ‘Veilig in de taxi’ een gedragscode opgesteld die model staat. Henk van Gelderen van het fonds onderschrijft de stelling van zijn KNV-collega dat onveilige situaties in Nederland vrijwel onmogelijk zijn. ,,Zzp’ers met een straattaxi worden sinds 2000 door de gemeente verplicht zich aan te sluiten bij een toegestane taxi-organisatie, de zogenaamde TTO’s. Die staan onder verscherpt toezicht.''

Respectvol richting passagier

Respect richting de passagier, ook bij meningsverschillen, staat voorop. Agressief gedrag wordt niet getolereerd en klanten die onder invloed zijn van drank of drugs mogen, ter bescherming van de chauffeur en zichzelf, worden geweigerd. Verloopt een rit toch niet naar tevredenheid, dan kan een passagier met klachten terecht op de website van de Stichting Landelijk Klachtenmeldpunt Taxivervoer. Een onafhankelijke geschillencommissie buigt zich over de klacht.

Vorig jaar kreeg het meldpunt in periode juli tot december 223 klachten binnen over het consumentenvervoer, zo blijkt uit onlinecijfers. Daarvan gingen er 59 over het gedrag van de chauffeur. Veelal gaat het daarbij om de reactie van de chauffeur op een klagende klant. De reportage van het half jaar ervoor laat met 220 klachten, waarvan 71 over het gedrag, min of meer hetzelfde beeld zien. ,,Wanneer er klachten van seksuele aard binnenkomen, wordt door het Klachtenmeldpunt Taxi standaard geadviseerd contact op te nemen met de politie'', aldus Michel. 

Uber: Techniek biedt veiligheid en transparantie

,,Zoals KNV Taxi aangeeft is er in Nederland geen onderscheid tussen taxichauffeurs. Chauffeurs die via de Uber-app rijden, voldoen aan dezelfde regels als alle andere’’, aldus een woordvoerder van Uber in Amsterdam. ,,Technologie maakt het echter mogelijk voor Uber om passagiers en chauffeurs nog meer veiligheid en transparantie te bieden. Zowel voor, tijdens als na de rit. Zo wordt de gehele route middels GPS vastgelegd en worden passagier en chauffeur achteraf beoordeeld op kwaliteit via een wederzijds rating systeem.’’ Chauffeurs moeten een minimale rating halen om hun toegang tot de app te behouden.

Uber laat in reactie op het CNN-nieuws weten dat het onderzoek is gebaseerd op 2,4 miljard taxiritten over een periode van vier jaar. Hoewel het aantal ritten in Nederland zich niet laat vergelijken, is Uber van mening dat ‘elk incident er een te veel is’. Reden om continue te werken aan verbetering van veiligheid en service. Zowel voor chauffeurs als gebruikers.

Om de kwaliteit van het Uber-platform te bewaken gelden spelregels die er op neerkomen dat chauffeur en klant elkaar behandelen zoals ze zelf behandeld willen worden. Wat wel en niet acceptabel is, is vastgelegd in de zogenaamde community guidelines. Klachten kunnen van beide kanten, 24 uur per dag, zeven dagen per week, worden neergelegd bij de klantenservice van Uber. Bij ernstige gevallen, zoals bij klachten van seksuele aard, werkt het bedrijf nauw en volledig samen met de politie.