Volledig scherm
Schade aan een woning in Slochteren. © anp

Hof: Strafrechtelijk onderzoek tegen NAM

Het Openbaar Ministerie moet strafrechtelijk onderzoek doen naar de aardbevingsschade veroorzaakt door de gaswinning van de NAM. Dat maakt het Hof Arnhem-Leeuwarden vandaag bekend. Het gasbedrijf is verrast door de uitspraak. 

Het OM liet eerder weten de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) niet te willen vervolgen, omdat dit onderwerp niet in het strafrecht zou thuishoren. Maar het hof beslist dat dat toch moet gebeuren.

Het hof stelde vast dat aanwijzingen bestaan dat de NAM zich schuldig heeft gemaakt aan 'het beschadigen van woningen waardoor levensgevaar te duchten is'.

De officier van justitie moet nu bij de rechter-commissaris een nader onderzoek  vorderen naar vernieling of beschadiging van gebouwen, voor zover daarvan levensgevaar voor een ander te duchten is. Het gaat om schade toegebracht door de NAM in de periode tussen 1 januari 1993 en 14 april 2015 in de provincie Groningen.

Gaswinning

De zaak is aan het rollen gebracht door verschillende individuele klagers en de Groninger Bodem Beweging. Veel mensen in de provincie Groningen hebben onder meer schade aan hun huizen door aardbevingen, die veroorzaakt worden door de gaswinning daar.

De juristen die namens de Groninger Bodem Beweging om deze strafrechtelijke vervolging hadden verzocht, reageren verheugd op - wat zij noemen - 'deze historische beslissing'.

Onderzoek 

Het gasbedrijf laat in een eerste reactie weten 'verrast' te zijn. In eerdere uitspraken werd namelijk besloten juist géén strafrechtelijk onderzoek te doen.  Volgens een woordvoerder werkt het bedrijf volledig mee aan het strafrechtelijk onderzoek.   

Vorige maand oordeelde de rechtbank in Assen dat de NAM verantwoordelijk is voor de immateriële  schade van inwoners. Duizenden bewoners kunnen nu bij het gasbedrijf aankloppen voor een schadevergoeding. 

Lees hier het commentaar van chef Parlement Hans van Soest over de gaswinning in Groningen. 

Volledig scherm
Demonstranten uit Groningen voeren actie tegen de NAM. ANP ANJO DE HAAN © ANP

Door de aardbevingsproblematiek is de relatie tussen de NAM en de Groninger bevolking afgelopen jaren tot het nulpunt gedraaid. Inmiddels wonen ruim 100.000 mensen in een huis met bevingsschade, bleek afgelopen najaar uit onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen. Een kwart heeft zelfs meer dan eenmaal schade gehad. Veel bewoners voelen zich daardoor niet meer veilig in hun huis. Ook ondervindt een deel van de Groningers psychische klachten hierdoor.

Karig

De NAM – een joint venture tussen Shell en ExxonMobil - heeft de relatie tussen alle schades en de bevingen lange tijd ontkend. Ook blijkt de Nederlandse Aardolie Maatschappij al jarenlang uiterst karig met compenseren van de schade. Via het inhuren van allerlei dure adviseurs wordt getracht aan te tonen dat scheuren niet het gevolg van de bevingen zijn. Het bedrijf wordt daarom op afstand geplaatst, maakte het kabinet onlangs bekend.

Eerder oordeelde de Onderzoeksraad voor Veiligheid begin 2015 al dat veiligheid geen rol speelde bij de gaswinning. Het economisch gewin - sinds 1959 heeft het Groninger gasveld al zeker 300 miljard euro opgebracht – stond bij de NAM en de Staat voorop.

Inmiddels is de gaswinning onder druk van de toenemende protesten de laatste jaren gehalveerd. Maandag besloot minister Kamp (EZ) de winning nog eens met tien procent extra terug te brengen naar 21,6 miljard kuub gas jaar. Dat deed de bewindsman op advies van waakhond Staatstoezicht op de Mijnen (SodM).

Lees ook: tien vragen over de gaswinning.