Volledig scherm
Ester de Lau (rechts) met haar zussen Nicole (midden) en Saskia. © Privé

Ineens vier je kerst met 30 broers en zussen

DonorkinderenTientallen donorkinderen hebben de afgelopen maanden een halfbroer of -zus gevonden, dankzij een dna-zelftest van de Amerikaanse databank Family Tree DNA. Jarenlang waren ze enig kind, nu hebben ze er ineens een broer of zus bij. Of soms wel 30. Dat is wennen, maar voelt ook vertrouwd.

Mede door de dna-zelftesten wordt duidelijk dat de norm van 25 kinderen per donor geregeld is overschreden. Vooral in MC Bijdorp van de omstreden spermadokter Jan Karbaat, die ook zijn eigen zaad gebruikte om vrouwen zwanger te maken. Inmiddels is van zeker 29 donorkinderen bekend dat ze zijn verwekt door Karbaat.

Bij de Stichting Fiom, die zich onder meer bezighoudt met afstammingsvragen, is onlangs ook een groep van 31 kinderen van één donor getraceerd. Eerder werd bekend dat een donor in meerdere klinieken minstens 102 kinderen heeft verwekt. In ziekenhuis Rijnstate (Arnhem) kwam vorig jaar aan het licht dat zeker 15 donoren gemiddeld 36 donorkinderen per persoon hadden, met een uitschieter naar 50.

Registratiesysteem

Volledig scherm
Ester de Lau © Koen Verheijden

,,We zijn blij dat de beroepsgroep niet langer tegenstribbelt en nu eindelijk met een landelijk registratiesysteem komt, maar dit zou natuurlijk op Europees niveau moeten plaatsvinden’’, zegt Ties van der Meer van Stichting Donorkind. ,,Er zijn in Nederland nog steeds klinieken die Deens zaad gebruiken, terwijl de leverancier het zaad van dezelfde donor ook aanbiedt in andere landen. Daarmee wordt de norm ver overschreden.’’

Wanneer je als donorkind maar broers en zussen erbij blijft krijgen, zoals de Karbaatgroep nu meemaakt, heeft dat impact op alles, zegt Van der Meer. ,,Je moet niet alleen ruimte maken in je hart, maar ook in je agenda.’’

Dat gaat niet altijd soepel, ziet Ester de Lau. Zij is begin jaren 70 verwekt in de Amsterdamse spermakliniek van Leo Swaab en vond via de Amerikaanse databanken twee zussen. ,,Sommigen hebben het er moeilijk mee. Er zijn ook mensen die op een gegeven moment uit de groep stappen. Donorkinderen is altijd verteld dat het geen zin heeft te zoeken naar de donor of broers en zussen.’’

'Ook beangstigend, dat er nog meer bij komen'

Zijn hele leven was Dominique van Leeuwen (24) enig kind, maar sinds kort heeft hij een halfzus. ,,Dat grijpt me aan. Ik moet alles nog laten bezinken’’, vertelt hij. ,,Ik houd er rekening mee dat er nog meer komen. Dat is ook iets wat me beangstigt. Twee of drie broers of zussen gaan nog wel, maar meer....’’

Zijn moeder – alleenstaand – was er altijd open over dat hij een donorkind is. ,,Ik had nooit een vaderfiguur in mijn leven. Dat gaf me als kind een bepaalde leegte. Bij sommige vraagstukken ga je niet zo snel naar je moeder. Daarom wilde ik weten van wie ik afstam.’’

Een Amerikaanse dna-zelftest leidde hem naar zijn zus. Ze zaten allebei in een besloten Facebookgroep. Hij stuurde haar gelijk een bericht. ,,Het is afwachten of een ander ook openstaat voor contact. Dat was gelukkig zo. Een dag later hebben we elkaar op een terras ontmoet. We bleken allebei rechten te hebben gestudeerd.’’

Zijn zus is bij hem op bezoek geweest. Binnenkort gaat hij met zijn moeder bij haar en haar ouders langs. ,,Een broer-zusrelatie is een natuurlijk proces. Dat moeten we nu zelf vormgeven. Maar ik zie haar wel als mijn grote zus.’’

Donorkinderen Marsha van der Schans (links), Moniek Wassenaar en Joey Hoffman © Privéfoto

‘De Karbastards’: De familie blijft maar groeien

Achteraf noemen ze de avond van 16 juni ‘onvergetelijk’, maar op de dag zelf zijn ze op van de zenuwen. Marsha, Joey, Moniek, Sanne en Inge hebben tegelijkertijd een dna-test laten doen en zijn bij elkaar gekomen voor de uitslag. De wijn wordt aangerukt. ,,We hebben dezelfde ogen, brede lach, grote niet zo charmante handen, maar zijn we ook écht familie?” blikt Sanne terug. Het antwoord is ja. Zij zijn de kinderen van de bekendste spermadokter van het land, Jan Karbaat. De teller staat inmiddels op 29. Marsha van der Schans (35), tot een halfjaar geleden nog enig kind:

,,Het is heel leuk, al die nieuwe broers en zussen. Dat contact heb ik tijdens mijn jeugd gemist, maar mijn agenda loopt over.” Ze heeft er uren aan app-verkeer, etentjes, verjaardagen, twee familiebijeenkomsten en zelfs een bruiloft op zitten. ,,Op een gegeven moment zeiden mijn vriendinnen: hallo, we hebben je al zo lang niet gezien.”

Er is ook een keerzijde: de wrijving tussen de 29 kinderen. Een twintigtal heeft zich bij de dnabank van Fiom laten testen, de andere donorkinderen deden dat via een commerciële dna-test. De eerste groep vindt de Fiom-test betrouwbaarder en twijfelt over de uitslag van de tweede groep. Hoort iedereen er echt wel bij? Op een familiedag, onlangs, was die scheiding pijnlijk merkbaar. Niet alle aanwezigen wilden met elkaar praten.

Sanne snapt de terughoudendheid ergens wel: ,,De familie blijft maar groeien. Dat is heftig en amper bij te houden. Maar zelf heb ik absoluut geen twijfel. Marsha en ik staan ingeschreven in beide dna-banken en die tonen duidelijk aan: dit zijn onze broers en zussen.” Het mooiste vinden de twee het contact met de broer en zussen met wie ze de commerciële dna-test deden. De vijf delen inmiddels lief en leed op hun whatsappgroep die ze voor de grap ‘de Karbastards’ hebben genoemd. ,,Het contact is zo leuk dat we straks kerst vieren met elkaar.”

Donorkinderen Mariska (links) en Nathalie met donorvader Ferry © Privéfoto

'We houden allebei van schimmelkaas en hebben flaporen'

Nathalie Schram (21) was op vakantie toen ze een mailtje kreeg over de match met zus Mariska. ,,Ik huilde van blijdschap. Ik had het niet meer durven dromen. Ik stond al twee jaar bij Fiom aangemeld, zonder resultaat.’’

De zoektocht begon nadat haar vader aan alvleesklierkanker was overleden. De studente van de kunstacademie voelde al dat ze er anders uitzag dan haar vader, neven en nichten. ,,Ik zei wel eens: ik lijk niet op jou, pap. Ik was de enige met groene ogen en de enige creatieveling in de familie.’’

Op Facebook had ze Mariska Trimp (29) al eens voorbij zien komen. ,,Ik dacht: ze lijkt zó veel op mij. Exact dezelfde kleur ogen en haar.’’ Toen de dna-zelftest uitwees dat ze zussen waren, sprong ze een gat in de lucht. ,,Ik ben eerder teruggekomen van vakantie om haar te ontmoeten. We hebben dezelfde humor, houden allebei van ganzenlever en schimmelkaas en hebben flaporen.’’

De match leverde haar ook direct de donor op. Die had Mariska al eerder via de Fiom KID-DNA Databank gevonden. Hij - 40 jaar ouder - was jarenlang spermadonor in het Erasmus MC, maar de toenmalige vruchtbaarheidsarts vernietigde alle dossiers omdat hij anonimiteit had beloofd.

Mariska: ,,We hebben superleuk contact. Qua doen en laten zijn we als twee druppels water. Onze manier van praten, de humor, een fascinatie voor eten en koken. Het is een wijze man met een aparte manier van denken. Hij snapt mij, kan me advies geven. Dat voelt bijzonder.’’ Nathalie heeft haar donorvader inmiddels enkele keren ontmoet. ,,We delen de liefde voor kunst, muziek, zang en piano. Een groot deel van hoe je bent, zit blijkbaar toch in je genen.’’

Donorkinderen Irene Evertse (links) met Nicky en Avalon © Privéfoto

'Met 8 is het al moeilijk afspreken, laat staan met 50'

Irene Evertse (25) is één klap vijf zussen en twee broers rijker. Ze wonen allemaal verspreid door het land, maar konden niet wachten om elkaar te zien. ,,Dat ging heel snel. We hebben elkaar ergens in het midden ontmoet en hebben in een restaurant gegeten. In het begin zit je ongegeneerd naar elkaar te staren: wat herken ik van mezelf? Je deelt dingen over vroeger, wat je leuk en lekker vindt.''

De jongste van het stel is haar halfbroertje van 9. ,,Ook hij wil graag weten waar hij vandaan komt. Ik wil via stamboomonderzoek proberen onze donor van MC Bijdorp te vinden. Ik hoef geen vaderrelatie, maar ik zou het wel fijn vinden om hem een keer te zien. Lijk ik op hem, wat was zijn motivatie om te doneren, wat voor hobby's heeft hij?''

Irene houdt er rekening mee dat de groep nog groter wordt, gezien de wanpraktijken in Bijdorp. ,,Met acht is het al moeilijk om af te spreken, laat staan als het er 50 zijn.''

Donorkinderen Vlnr: Marieke, Anwar, Josine van Dongen, nichtje Angie, Ellis, Wendy en Irene © Privéfoto

'Een zus bleek jarenlang in dezelfde straat te wonen'

Een paar weken geleden had Josine van Dongen (28) nog ‘slechts’ vijf nieuwe zussen en 2 broers. Inmiddels zijn het er 30. Bij Fiom is een nieuwe grote groep nakomelingen van één spermadonor ontdekt. Josine is de oudste. ,,Het voelt alsof ik in een te snelle draaimolen zit. Een zus woonde jarenlang in dezelfde straat zonder dat we het van elkaar wisten!’’

In eerste instantie hoopte ze via de dna-databank de donor te vinden door wie ze eind jaren 70 in het Rotterdamse Zuiderziekenhuis was verwekt. Die is nog niet gevonden, maar haar dochter is wel 20 tantes, 10 ooms, en een hoop neven en nichten rijker. ,,Het is een verrijking dat we elkaar gevonden hebben. Het geeft me ook rust. Nu ik al die gelijkenissen zie in gezichten en karakters, ben ik nog nieuwsgieriger geworden naar onze donor. Ik kom alleen tijd tekort voor stamboomonderzoek.’’

Binnenkort staan ontmoetingsavonden gepland met de hele groep. Josine heeft een geheime facebookpagina aangemaakt, waarvan inmiddels de meeste broers en zussen lid zijn. ,,We hebben het gevoel dat we veel tijd moeten inhalen. Het is puzzelen hoe we dat gaan aanpakken met onze volle agenda’s. Maar dankzij de facebookpagina kunnen we ongegeneerd naar elkaar en onze neefjes en nichtjes kijken, en nog veel leuke dagen organiseren.’’

  1. Onderzoek naar Zaanse juffrouw na klachten over 'stokslagen’

    Onderzoek naar Zaanse juffrouw na klachten over 'stokslagen’

    Een lerares van groep 3 van basisschool De Voorzaan in Zaandam is voorlopig op non-actief gezet na klachten van bezorgde ouders over lijfstraffen in de klas. Volgens de ouders worden kinderen gekleineerd en geslagen met een stok. Ook moesten ze hun lunch van de vloer opeten. De school neemt de klachten serieus en is een uitgebreid onderzoek begonnen, valt te lezen op de site. Een leerkracht reageert woest aan de telefoon en wenst niet met de media te praten.