Volledig scherm
© Joost Hoving

Is een vlammend commentaar vóór de vrije pers ook in Nederland nodig?

CommentaarIn zijn hoofdredactioneel commentaar gaat Hans Nijenhuis vandaag in deze krant in op de gezamenlijke actie van zo'n 300 Amerikaanse kranten. Op initiatief van The Boston Globe nemen zij stelling tegen de Amerikaanse president Donald Trump die veelvuldig stelt dat journalisten 'de vijand van het volk' zijn. Is zoiets ook in Nederland nodig?

Een paar honderd Amerikaanse kranten schrijven vandaag een commentaar tegen wat initiatiefnemer The Boston Globe noemt: 'de vuile oorlog tegen de vrije pers'. Bedoeld worden de uitlatingen van president Trump, meestal in tweets, waarin hij serieuze media beschuldigt van het verspreiden van nepnieuws. Trump ziet de pers als 'de vijand van het volk'. The Boston Globe is de krant die de misbruikschandalen in de katholieke kerk aan het licht bracht, in 2015 verfilmd in Spotlight.

Of het gebaar helpt, is de vraag, maar overdreven is het niet. De president kan binnen de kaders van de grondwet uiteraard het beleid voeren dat hem goeddunkt. Maar van iedere gezagsdrager mag enig respect worden verwacht voor de instelling waaraan de burger de controle op de macht heeft uitbesteed. Een democratie is meer dan vrije verkiezingen. Een vrije pers geeft iedereen de kans zich te informeren over wat er zoal gebeurt. Natuurlijk brengt een enkele krant, site of zender wel eens onzin. Dan zijn er gelukkig nog genoeg andere.

Is een vlammend commentaar vóór de vrije pers ook in Nederland nodig? Nee, gelukkig niet. Althans, nog niet. Maar sommige nieuwe partijen verklaren kranten en omroepen in navolging van Trump wel graag schuldig. ,,Traditionele media zijn de poortwachters van de gevestigde orde", zei de voorman van Denk in een video op Facebook. Ze zouden samenspannen tegen zijn partij. Denk weerde zelf journalisten van verkiezingsbijeenkomsten, speelde met het idee om nepnieuws te gaan verspreiden (namelijk dat de PVV Nederland wilde 'zuiveren') en sleepte de publieke omroep die dat onthuldevoor de rechter. Forum voor Democratie constateert op de eigen partijsite 'grote vooringenomenheid in de publieke media. De NPO is verworden tot een instrument van het partijkartel'.

Voor de goede orde: als er de afgelopen jaren politici moesten opstappen wegens list en bedrog (denk aan Halbe Zijlstra, Marleen Barth of verscheidene VVD'ers bij de Teeven-deal) was dat door onthullingen van die 'traditionele' media. Inderdaad: wie had die politici anders betrapt?

Ook de voorvechters van het vrije woord, die zich de mond niet laten snoeren, zoals we dagelijks merken op Twitter, zouden mogen erkennen: traditionele media zijn zo gek nog niet. Ze zijn een onmisbaar onderdeel van onze democratie. En die lijkt misschien vanzelfsprekend, maar kan wel degelijk stuk.