Volledig scherm
IS-jihadist Khalid K. uit Almere © Twitter

Jihadist is vaak verknipt warhoofd

Nederlandse Syriëgangers hebben vaak psychische problemen. Ze komen uit gebroken gezinnen en kampen al van jongs af met gedragsstoornissen.

Volledig scherm
Het aandeel vrouwelijke jihadisten - vaak jonge meisjes - neemt toe © Archieffoto ANP

Dat blijkt uit onderzoek door het Team contraterrorisme- en extremisme van de Landelijke Eenheid van de politie. Maar liefst 60 procent van de Syriëgangers heeft psychosociale problemen, vaak al vóórdat ze radicaliseren. Zo'n 20 procent kampt met ernstige gedragsproblemen of een officieel vastgestelde geestesziekte, zoals schizofrenie.

,,Dit werpt een ander licht op de manier waarop we radicalisering moeten aanpakken,'' stelt onderzoeker Anton Weenink van de Nationale Politie. ,,Het heeft geen zin om alleen in te zetten op de bestrijding van radicaal-islamitische denkbeelden. Er moet ook worden gekeken naar het gedrag van geradicaliseerde jongeren."

Niet eerder is de achtergrond van Nederlandse Syriëgangers op deze schaal onderzocht. Weenink baseert zich op politiedossiers van 140 geradicaliseerde jongeren, van wie een aantal naar Syrië is afgereisd en anderen plannen maakten om naar dat land te vertrekken.

Veel van de jongeren komen uit gebroken gezinnen en zijn laagopgeleid. Sommigen hebben nooit een opleiding afgemaakt. Een aantal jongeren is dakloos, of is dat tijdelijk geweest.

De uitkomsten van het onderzoek staan haaks op de heersende gedachte dat terroristen doorgaans 'verrassend normaal' zijn en meestal een gewone sociale achtergrond hebben. ,,Het gaat hier niet altijd om gezonde, intelligente jongeren die puur door ideologie worden gedreven,'' zegt Weenink. ,,Een terreurorganisatie als IS oefent ook aantrekkingskracht uit op warhoofden die ideologisch helemaal niet sterk onderlegd zijn."

De onderzochte Syriëgangers hebben ook twee keer vaker een strafblad dan andere jongeren in dezelfde leeftijdsgroep. De gemiddelde leeftijd van jihadisten is 24 jaar. Het gaat bijna altijd om mannen, maar het aandeel vrouwen - vaak jonge meisjes - neemt toe.