Volledig scherm
Xiomara Henrique met enkele van 'haar' meiden: 'Ze moeten hun eigen keuzes maken'. © Dingena Mol

Jongeren met problemen steeds vaker in gezinshuis

Kinderen en jongeren die niet langer thuis kunnen wonen, komen steeds vaker in een gezinshuis terecht in plaats van in een kliniek. Zo kunnen ze toch in een gezin wonen, terwijl ze hulp krijgen van een deskundige gezinshuisouder.

De Amsterdamse Souraya was pas 15 toen ze zwanger raakte. Ze was te jong om op zichzelf te gaan wonen, kon niet bij haar moeder terecht en jeugdzorginstellingen hadden geen plek voor een tienermoeder met kind. De enige optie: een gezinshuis. En dus kwam Souraya 3 weken voor haar bevalling bij Xiomara Henrique in huis. ,,Ze was heel blij. Ze had geen goede relatie met haar ouders en in ons gezinshuis ben ik echt een soort moeder, voor haar en de andere kinderen,'' vertelt Henrique.

Hoogzwanger

Quote

Als ze iets doen wat niet hoort, spreek ik ze daar op aan

Xiomara Henrique

Henrique werkt haar hele leven in de jeugdhulpverlening en leidt, samen met haar man, een gezinshuis voor tienermoeders. Die worden door Altra, een instelling voor jeugd- en opvoedhulp en speciaal onderwijs, bij haar geplaatst.

In drie voormalige eengezinswoningen in Amsterdam Zuidoost vangt ze de meiden op. Hoogzwanger, net bevallen of met een iets ouder kind komen ze binnen. Ze kampen met gedragsproblemen, schulden of hebben moeite met de opvoeding van hun kind.

Opvangplekken
Het aantal gezinshuizen steeg sinds 2012 met 22,5 procent. In het hele land zijn circa zeshonderd van dergelijke opvangplekken, waar in totaal 1728 jongeren wonen; drie à vier per gezinshuis.

Sinds 1 januari moeten jeugdzorginstellingen kinderen zo veel mogelijk bij een gezin onderbrengen. Nu wonen nog ongeveer 17.000 kinderen in jeugdzorginstellingen. ,,Wij zijn in Nederland kampioen in het plaatsen van kinderen in instellingen,'' verklaart Gerard Besten, directeur van gezinshuis.com, een organisatie die gezinshuisouders ondersteunt.

De Alliantie Kind in Gezin, waarin Gerard Besten ook een rol speelt, denkt dat 10.000 jongeren die nu nog in klinieken wonen terecht kunnen bij gezinsouders, meestal echtparen. Anders dan bij pleeggezinnen is in een gezinshuis minstens een van de ouders professioneel jeugdhulpverlener.

Professionele hulp
Besten: ,,Sommige kinderen zijn te problematisch voor de pleegzorg, ze hebben professionele hulp nodig. Toch willen we ze het liefst in een huiselijke situatie onderbrengen.''

Jeugdzorg Nederland ziet dat zorgaanbieders druk bezig zijn het aantal gezinshuizen verder uit te breiden. ,,In zo'n gezinshuis hebben de kinderen vaste opvoeders en een overzichtelijke leefsituatie,'' aldus Jeugdzorg-voorlichter Janette Reukers. Bovendien is de opvang een stuk goedkoper. Naar verluidt kost een plek in een jeugdzorginstelling minimaal 100.000 euro per jaar, de opvang in een gezinshuis circa 45.000 euro per kind per jaar.

Jeuken
Henrique probeert 'haar' tienermoeders een zo normaal mogelijk leven te laten leiden. Hoewel haar handen vaak jeuken, laat ze de meiden hun eigen kind verzorgen. ,,Soms heb ik de neiging om te zeggen: 'geef maar hier, ik doe het wel'. Maar ik weet dat ik dat echt niet moet doen. Ze moeten zichzelf leren redden.''

De moeders hebben een eigen woonkamer, maken zelf hun eten en slapen met hun kind op een eigen kamer. Henrique en haar man zijn er voor hen als ze hulp of begeleiding nodig hebben. ,,Als ze iets doen wat niet hoort, spreek ik ze daar op aan,'' vertelt Henrique. ,,Ik probeer ze te laten nadenken en leg uit hoe en waarom ze het beter anders kunnen doen.''

De naam Souraya is om privacyredenen gefingeerd.