Jos Brech gaat met rechters terug naar de Brunssummerheide

Jos Brech gaat in augustus samen met de rechters terug naar de Brunssummerheide in de zaak Nicky Verstappen. De rechters willen met eigen ogen kunnen zien waar Nicky Verstappen is gevonden en waar Brech precies was toen hij later door Marechaussee werd gezien. 

Volledig scherm
Jos Brech wordt verdacht van het verkrachten en vermoorden van het 11-jarige jongetje Nicky Verstappen in 1998. © ANP/ALOYS OOSTERWIJK

De schouw wordt gehouden op 27 augustus en is niet openbaar. Brech zal er bij zijn, zei hij toe, al gaf hij eerder aan dat hij niet op zo'n bezoek zat te wachten. Ook de ouders en zus van Nicky Verstappen mogen erbij zijn.

De advocaat van Brech vroeg eerder vandaag of hij zijn proces in vrijheid kan afwachten, maar de rechter weigert dat. De sporen van Brech op een onderbroek en een pyjamabroek en de wijze waarop deze zijn aangetrokken vragen om uitleg. Ook is er kinderporno gevonden op Brechs computer en bestaat er vluchtgevaar. Het is daarom niet uit te leggen aan de samenleving als Brech zou worden vrijgelaten, zo redeneert de rechter. 

Eerder vandaag werd duidelijk dat Jos Brech een verklaring heeft afgelegd in de zaak Nicky Verstappen. Maar dat relaas ligt in een kluis en daar blijft het voorlopig. Brech zei vandaag in de rechtbank in Limburg dat hij wil afwachten met het openbaar maken van zijn verklaring totdat hij weet wat de onderzoekers van onder meer het NFI concluderen. ,,Ik wil kaarten achter de hand houden”, zei hij onder meer. 

Er wordt op dit moment nog gewacht op het einddossier in zijn zaak omdat er vertraging is opgelopen. De oorzaak: de forensisch coördinator van het team is om het leven gekomen bij een ernstig ongeluk.  

Brech wil zijn verklaring in de rechtbank doen, en niet bij de politie. Daar heeft hij naar eigen zeggen geen vertrouwen in. De rechtbank nodigt hem in de zitting meerdere malen uitdrukkelijk uit om nu toch zijn verhaal te doen. ,,Hoe langer het duurt, hoe meer gevolgen het kan hebben voor de waarde van uw verklaring”, spreekt de rechtbank. 

Daarvan trekken Brech en zijn advocaat zich niks aan. De verklaring komt pas naar buiten op een moment dat volgens hen passend is, hoezeer de familie van Nicky ook snakt naar zijn verhaal. Er blijkt overigens nog een opmerkelijk document te zijn: Brech blijkt in de jaren tachtig een dagboek bij te hebben gehouden. Delen daarvan zijn met hem doorgenomen in het Pieter Baan Centrum. Dat zorgde er mede voor dat Brech besloot niet langer in gesprek te treden met de deskundigen daar. Alleen delen over bijvoorbeeld kinderen werden onderwerp van gesprek, terwijl andere delen terzijde werden geschoven.  

Peter R. de Vries noemt de procesopstelling van Brech en de kluisverklaring ‘tergend’ voor de familie, die al twintig jaar in grote spanning leeft, nu van zittingsdatum naar zittingsdatum. ,,Het is kenmerkend voor het gedrag van Jos B. tot nu toe, dat er nu een kluisverklaring blijkt te zijn. We wisten al dat hij meer kon vertellen, maar dat hij dat op een door hem gekozen moment wil doen. Die geschreven verklaring past daarin. De familie vindt het vervelend, laf ook. Hij heeft gezegd begaan te zijn met het lot van de familie, maar doet niks om aan die tergende onzekerheid een einde te maken. Eigenlijk voert hij de spanning op- uitsluitend uit berekening, tactiek, strategie.

Er komt een schouw, maar het is nog niet duidelijk of de familie daarbij zal zijn. ,,Ik moet dat precies afstemmen, de eerste geluiden zijn dat we daarbij willen zijn. Het zal zeker zwaar zijn voor de familie, zeker omdat de verdachte daar ook bij zal zijn. Het is zwaar maar alles is zwaar in dit proces. Ook de afgelopen twintig jaar zijn zwaar geweest.‘’

De familie reageert schamper op uitlatingen van de advocaat dat hij een normale man zou zijn. Er is dat zedendelict van de jaren tachtig, kinderporno op de computer. In de tussentijd wordt hij nog verdachte in de zaak Nicky Verstappen. ,,Dat wijkt af van het beeld van een doodnormale man.’’ 

Bekijk hieronder de reactie van Peter R. de Vries en de advocaat van Jos Brech (tekst gaat verder onder de video's):

De tekst loopt verder door onder de tweets.

Advocaat wil hechtenis opheffen 

De advocaat van Brech, Gerald Roethof, is het er niet mee eens dat Brech langer vast blijft zitten. Hij zei eerder vandaag dat hij vindt dat er meer moet worden aangedragen om te verantwoorden dat Brech nog steeds in hechtenis zit. Nu is er onvoldoende bewijs om hem vast te blijven houden, zo zegt hij.  ,,Er is nog altijd geen misbruik of doodsoorzaak vast te stellen.” Ook niet nu verduidelijking is gevraagd naar een van de experts, die zich heeft gebogen over letsel op het lichaam van Nicky. Roethof gelooft dus dat er ook geen bewijs is voor een levensdelict. 

Volgens Roethof is er geen vluchtgevaar bij Brech en loopt de samenleving geen gevaar. Het Pieter Baan Centrum, waar Brech is onderzocht, kan niets zeggen over een risico op herhaling. Er zijn volgens het Pieter Baan wel aanwijzingen voor pedofilie, alleen is er te weinig informatie om daar echt uitspraken over te doen. Roethof benadrukt in zijn pleidooi dat in de afgelopen decennia verder geen nieuwe feiten konden worden opgedist over Brech. Uit de observaties van het Pieter Baan Centrum kan worden opgemaakt dat Brech eigenlijk ‘een normale man is', zegt de advocaat ook.

Brech heeft volgens de rapporteurs 34 jaar in het jeugdwerk gezeten, was populair bij kinderen en er was een klik met hen, aldus de advocaat. Maar nooit meer ging hij in de fout, nadat hij in beeld kwam in die ene, geseponeerde zedenzaak in 1985, bezweert de advocaat. De kluisverklaring is dan ook zeker geen bekentenis.

Niet inhoudelijk 

Brech (55) zit vandaag voor de derde keer in het beklaagdenbankje. Opnieuw wordt zijn zaak niet inhoudelijk behandeld – dat gebeurt mogelijk pas op 20 november als het dossier dan klaar is. Maar de rechtbank moet nog wel besluiten of ze voor die tijd zelf wil gaan kijken op de plaats waar Nicky Verstappen op zomerkamp ging en uiteindelijk dood werd gevonden. 

De officieren van justitie die geloven dat Jos Brech daarvoor verantwoordelijk is, hebben de rechters tijdens de vorige zitting gevraagd of ze naar de Brunssummerheide willen gaan. Ook al is de plek des onheils in de afgelopen jaren enorm veranderd, het zou kunnen helpen om een betere inschatting te maken van wat daar volgens hen plaats heeft gevonden, geloven zij. Brech heeft het recht bij zo’n schouw aanwezig te zijn. Brech zelf geeft aan dat hij ‘niet zoveel behoefte heeft aan een bezoek.’

Volgens Roethof is er bij het OM sprake van een ‘tunnelvissie’ in de zaak van Brech. Roethof is bezorgd over de manier waarop het OM onderzoekt. Hij had gehoopt dat zijn zorgen nu weg zouden zijn. ,,Helaas is dat anders”, zei hij vandaag.  Roethof ziet tevens niet het belang in van een bezoek aan de Brunssummerheide. ,,Je kan niet meer met zekerheid zeggen of de Brunssummerheide nog net zo is als hij was. Wat zegt zo’n schouw dan?” Roethof is daarnaast een voorstander van openbaarheid. Bij een schouw kan een vertegenwoordiger van de pers wat hem betreft wel mee, ook al ziet het OM dat niet zitten, zo gaf hij aan. 

De officieren van justitie, die vandaag na Roethof aan het woord kwamen, zeggen dat de raadsman zich ‘zorgen maakt om niets, wat betreft eventuele inmenging in het onderzoek of tunnelvisie. Een andere officier vulde aan: ,,We kunnen er niet om heen dat we te maken hebben met een verdachte die een verleden van pedofilie heeft.” Hij vervolgde: ,,Hoewel er geen concrete letsels zijn die op een misdrijf duiden, hoeft letsel bij wurging of verstikking ook niet altijd op te treden. Je kan niet anders uitkomen dan bij een misdrijf, als het gaat over het overlijden van Nicky.’' 

Het OM ziet toch geen reden om Brech nu vrij te laten. ,,Nog altijd houdt Nederland zich bezig met de zaak. En de verdachte ‘was al gevlucht voordat wij wisten dat we naar hem op zoek waren’.”

,,Het is duidelijk dat verdachte wel wat te verklaren heeft, maar er uit praktische overwegingen voor kiest dat niet te doen,’’ concludeert het OM.

Zwijgen

De afgelopen tijd verbleef Brech in het Pieter Baan Centrum, waar hij wordt geobserveerd zodat deskundigen zijn geestelijke gesteldheid kunnen beoordelen. Peter R. de Vries, die de familie van Nicky Verstappen bij staat , twittert dat hij benieuwd is ‘wat voor inzichten dat heeft opgeleverd en of hij heeft meegewerkt'. 

Het lag vandaag vooraf niet voor de hand dat Brech iets zal verklaren. Dat is hem al veelvuldig gevraagd. Niet alleen door de politie en de familieleden van Nicky – de moeder schreeuwde het uit toen ze Brech voor het eerst in levende lijve zag – maar afgelopen weekend ook nog, tijdens een bijeenkomst van nabestaanden die allemaal een dierbare verloren, maar nooit een dader veroordeeld zagen worden. Tot nu volhardt Brech in zijn zwijgen, hoewel zijn advocaat Gerald Roethof bezweert dat hij zijn mond open zal trekken, als de tijd daar rijp voor is. Brech houdt het bij korte antwoorden op basale vragen van de rechter, zonder echt op de zaak in te gaan. 

Als de rechters besluiten naar de Brunssummerheide te gaan en Brech besluit ook aanwezig te zijn, komt hij hoe dan ook op bekend terrein. Enkele uren nadat Nicky's lichaam werd gevonden werd Brech tegengehouden door twee marechaussees, die zijn naam noteerden. Brech verklaarde in het holst van de nacht op pad te zijn om scoutingfolders te verspreiden

Vorig jaar werd Brech alsnog aangehouden als verdachte in de zaak Nicky Verstappen. Hij kwam in beeld tijdens een grootschalig dna-verwantschapsonderzoek, waarvoor Brech niet kwam opdagen. Hij kon in Spanje worden gearresteerd.