Volledig scherm
Koeien in het buitengebied van Heiloo, die op 2 april weer voor het eerst de wei in gingen. © ANP

Kabinet schuift 'vee-advies' terzijde

Het mes gaat niet in de Nederlandse veestapel. Ook komt er geen extra belasting op vlees en zuivel, ondanks een dringend advies van de Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur (RLi). Dat leert een rondgang in de Tweede Kamer. 'Het buitenland lacht zich krom.'

De regeringspartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie schuiven het 'dringende' advies van de RLi terzijde. De RLi adviseert om de veestapel fors ver verkleinen om de klimaatdoelen van Parijs te kunnen halen. Koeien en varkens produceren met hun mest en scheten veel methaan, een broeikasgas.

Zelfs als alle beschikbare maatregelen worden genomen om de uitstoot van broeikasgassen door de Nederlandse veehouderij te beperken, dan zal naar verwachting in 2050 de veehouderij toch nog beslag leggen op de totale toegestane broeikasgasuitstoot in Nederland. Het is daarom volgens de RLi onontkoombaar dat boeren minder dieren gaan houden. Nederland telt nu zo’n 4 miljoen runderen, ongeveer 12 miljoen varkens en 105 miljoen kippen.

Maar zo'n reductie zien de regeringspartijen niet zitten. CDA-Kamerlid Jaco Geurts heeft het rapport met ergernis gelezen. ,,Het buitenland lacht zich krom'', stelt hij. ,,Daar staan ze klaar om de voedselproductie over te nemen. Wordt de wereld daar beter van? Nee. Wij zijn het efficiëntste land ter wereld.''

Geurts wijst op het regeerakkoord, waarin actieve vermindering van koeien en varkens niet is opgenomen. Ook de vleestaks staat daar niet in. Volgens Geurts zet het kabinet in op andere maatregelen waarmee de klimaatdoelstellingen moeten worden gehaald, zoals CO2-opslag en flexibel peilbeheer. ,,Laten we nu daar eerst alle energie op zetten.''

Eenzijdig

Ook VVD-Kamerlid Helma Lodders spreekt van een ‘eenzijdig’ rapport’, waarbij de halvering van de veestapel ‘een doel op zich’ lijkt. Volgens D66-Kamerlid Tjeerd de Groot zetten de RLi-adviezen weinig zoden aan de dijk: ,,Om de uitstoot van CO2 te verminderen, wil de raad het bestaande systeem verkleinen. Maar in plaats van het mes te zetten in de veestapel, is het slimmer om de landbouw milieuvriendelijker te maken.''

Een van de grootste winsten die er volgens De Groot is te behalen, is wanneer onze beesten minder graan en soja krijgen gevoerd. ,,Nu nog verbiedt de wet dat we onze varkens voedselafval geven. Maar wanneer we dat wel op een veilige manier doen, kunnen we 300 duizend hectare oppervlakte besparen waar soja wordt verbouwd voor onze varkens. Dat is én goedkoper én levert ook veel meer milieuwinst op."

De ChristenUnie vindt dat een eventuele sanering van de landbouw niet van bovenop moet worden opgelegd. ,,Verduurzaming lukt alleen als we dat samen met de boeren oppakken. Krimp van de veestapel is geen doel op zich", zegt Kamerlid Carla Dik-Faber.

De RLi wil ook dat Nederlanders hun eetgewoonten drastisch aanpassen om de uitstoot van schadelijke broeikasgassen tegen te gaan. Volgens de raad moeten we 'substantieel' minder vlees gaan eten en meer groente, peulvruchten en andere vegetarische producten. De verhouding tussen dierlijke en plantaardige eiwitten is nu 70/30. Maar dat kan volgens het adviesorgaan in 2030 naar 40/60 verschuiven. Daarvoor zou het kabinet vlees en zuivel duurder moeten maken door een hoger btw-tarief in te voeren of door accijnzen in te voeren. Volgens De Groot laten nu al steeds meer consumenten bijvoorbeeld een dag in de week hun stukje vlees staan. ,,Minder vlees wordt toch al de nieuwe norm.''