Volledig scherm
Minister Eric Wiebes van Economische Zaken met op de achtergrond Rolf de Jong, bestuursvoorzitter van ExxonMobil. © ANP

Kamer geschokt door deel gasdeal

In de Tweede Kamer is geschokt gereageerd omdat de Staat voor een groter deel moet meebetalen aan zesduizend oude schadegevallen door aardbevingen in Groningen. In een marathondebat over het beëindigen van de gaswinning meldde minister Eric Wiebes (Economische Zaken) dat deze gevallen onder een nieuw akkoord met de NAM en haar aandeelhouders Shell en ExxonMobil vallen.

Regeringspartijen CDA en D66 toonden zich verbolgen. Volgens een aantal Kamerleden was eerder deze week de indruk gewekt dat die drie samen een half miljard zouden ophoesten. Agnes Mulder (CDA) zei 'toch wel redelijk in shock' te zijn. Ze deed een dringend moreel appel op de bedrijven om helderheid te geven. ,,Ze weten zelf ook dat ze deel hebben aan die zesduizend schadegevallen", zei Mulder.

,,Het hoge woord is eruit'', aldus Sandra Beckerman van oppositiepartij SP nadat Wiebes het had erkend. ,,Ik vind het heel pijnlijk.'' Henk Nijboer van oppositiepartij PvdA sprak over een heel lelijke aap uit de mouw: ,,Hier wreekt zich dat de minister zijn gang ging zonder instemming van het parlement vooraf. Een financieel en moreel onbegrijpelijk akkoord."

'Geen schimmigheid'

Wiebes zei in het debat dat hij 'geen schimmigheid heeft beoogd'. Hij benadrukte dat de NAM de 500 miljoen betaalt aan het fonds. Maar het zijn kosten en die gaan af van de winst, waarvan de Staat ook steeds een deel krijgt. Daardoor loopt de schatkist zo'n 365 miljoen euro mis. ,,Het zit zoals het altijd heeft gezeten. Dit is wat het is", aldus de minister.

Nijboer (PvdA) voelde zich daarover flink voor de gek gehouden. Volgens hem stonden bij de presentatie van het akkoord over de 500 miljoen de directeuren van Shell en Exxon 'borstklopperig te zijn'. Er stond niemand van de NAM, aldus Nijboer.

Hij verweet Wiebes onduidelijkheid: ,,We zijn hier in het parlement. We doen geen spelletje Cluedo om uit te zoeken hoe het allemaal uiteindelijk zit." Wiebes wilde daarop wel erkennen dat hij 'misschien nog wat beter had moeten zeggen wat dat dan betekent voor de Staat'.

Verscheidene Kamerleden hadden Wiebes om opheldering gevraagd nadat Het Financieele Dagblad had voorgerekend dat de overheid indirect opdraait voor het leeuwendeel van de bijdrage van de NAM. Volgens afspraken vloeit 73 procent van de winst uit de gaswinning in de staatskas. Het speciale fonds voor Groningen bedraagt 1 miljard, waarvan de helft direct van het Rijk komt.