Foto ter illustratie.
Volledig scherm
Foto ter illustratie. © THINKSTOCK

Kerk betaalt ruim 28 miljoen aan slachtoffers misbruik

Slachtoffers van seksueel misbruik in de katholieke kerk hebben grotendeels erkenning en genoegdoening gekregen. Van de bijna 1.500 behandelde klachten is tweederde gegrond verklaard. De kerk heeft bij elkaar ruim 28,5 miljoen euro aan schadevergoedingen uitgekeerd.

Dat staat in het eindverslag van het Meldpunt Seksueel Misbruik RKK, dat vanmiddag is gepresenteerd. In de jaren 50 en 60 zijn tienduizenden kinderen misbruikt in instellingen van de katholieke kerk. Sinds het voorjaar van 2010, na de eerste publicaties in de media, hebben ruim 3.700 slachtoffers zich gemeld.

Een groot deel van de slachtoffers heeft het bij een melding gelaten. In totaal zijn officieel 2.062 klachten ingediend. Een deel daarvan was niet ontvankelijk of werd ingetrokken, bijvoorbeeld omdat klager overleed. In andere zaken werd een schikking getroffen.Uiteindelijk zijn 1.471 klachten door een commissie behandeld. Daarvan zijn er 1.002 (deels) gegrond verklaard. In honderden andere gevallen was er onvoldoende bewijs.

In totaal hebben 860 slachtoffers financiële compensatie gekregen. De hoogte van het bedrag was afhankelijk van de ernst van het misbruik. Gemiddeld kwam dat uit op een vergoeding van 33.148 euro per slachtoffer.

De Stichting Beheer & Toezicht, die verantwoordelijk is voor het meldpunt, concludeert dat aan de verwachtingen van slachtoffers is voldaan. ,,De medewerkers hebben de slachtoffers de weg geboden naar erkenning, genoegdoening en hulp, waar zij zo naar verlangden’’, stelt het bestuur in het eindverslag. ,,Het optreden van menig kerkelijk gezagsdrager kan als uitermate lovenswaardig worden beschouwd.’’

Foto ter illustratie.
Volledig scherm
Foto ter illustratie. © THINKSTOCK

Halsstarig

KLOKK, belangenorganisatie van slachtoffers, beaamt dat de kerk het op landelijk niveau ‘serieus en voortvarend’ heeft opgepakt, maar ziet ook dat sommige congregaties (kloosterorden) en bisdommen zich halsstarrig opstelden. De slachtoffers werden niet geloofd. ,,Dan word je dus nog een keer tot slachtoffer gemaakt’’, zegt voozitter Guido Klabbers. ,,Daarmee heeft de kerk het hen buitengewoon zwaar gemaakt. Soms werd afgesproken iets met de menselijke maat op te lossen, maar kwam de kerk  met een keiharde advocaat die zich hufterig gedroeg.’’

Over het algemeen is Klabbers tevreden over de werkzaamheden van het meldpunt. ,,De misdaden zelf zijn echter onbestraft gebleven, deels omdat de aangeklaagden zijn overleden en deels door verjaring. Het is daarom goed nieuws voor slachtoffers wanneer de verjaring van misdrijven als misbruik van kinderen zal zijn opgeheven.’’

Ondanks de verjaarde zaken is er toch een vorm van erkenning en genoegdoening gekomen. Klabbers: ,,Dat verdient navolging in andere kerkgenootschappen en sectoren.’’

Onafhankelijk

Het meldpunt houdt 1 januari 2018 op te bestaan. Zeven belangenorganisaties van slachtoffers willen dat er een nieuw onafhankelijk steunpunt komt voor slachtoffers van mishandeling en seksueel misbruik in de kerk en jeugdinstellingen. De organisaties hebben hun krachten gebundeld in het Koershuis.

,,We pleiten voor een onafhankelijk en door professionals bemand Steunpunt Vertrouwenspersonen waar ondersteuning gevonden kan worden voor het doorbreken van het zwijgen’’, zegt woordvoerster Annemie Knibbe.

Het huidige meldpunt opereerde onafhankelijk van de kerk. Er is wel een nieuw meldpunt voor slachtoffers van grensoverschrijdend gedrag, maar dat valt onder de kerkelijke organisatie.

Daarom pleit het Koershuis voor een nieuw steunpunt. Dat is nodig omdat de kerk meldingen van verjaarde zaken waarin de dader overleden is, niet meer in behandeling zal nemen. ,,Soms kan het lang duren voordat iemand er klaar voor is een melding te doen”, zegt Knibbe. ,,Als je nu met zo’n zaak alsnog naar het bisdom gaat, zullen ze alle begrip voor je tonen en je wijzen op psychologische hulpverlening. Maar ze zullen je niet vertellen dat er ook andere meldingen zijn over diezelfde dader. En die erkenning dat jij niet de enige was, is juist wat veel mensen zoeken. Daarover zwijgen is immoreel.”